रामायण
Сита встречает Анасуйю2.109.14-20
768 / 2464
रामायण · 2.109.14-20
देवनागरी

एवं ब्रुवाणं तम् ऋषिं तथेत्य् उक्त्वा स राघवः । सीताम् उवाच धर्मज्ञाम् इदं वचनम् उत्तमम् ॥
राजपुत्रि श्रुतं त्व् एतन् मुनेर् अस्य समीरितम् । श्रेयो ऽर्थम् आत्मनः शीघ्रम् अभिगच्छ तपस्विनीम् ॥
अनसूयेति या लोके कर्मभिः क्यातिम् आगता । तां शीघ्रम् अभिगच्छ त्वम् अभिगम्यां तपस्विनीम् ॥
सीता त्व् एतद् वचः श्रुत्वा राघवस्य हितैषिणी । ताम् अत्रिपत्नीं धर्मज्ञाम् अभिचक्राम मैथिली ॥
शिथिलां वलितां वृद्धां जरापाण्डुरमूर्धजाम् । सततं वेपमानाङ्गीं प्रवाते कदली यथा ॥
तां तु सीता महाभागाम् अनसूयां पतिव्रताम् । अभ्यवादयद् अव्यग्रा स्वं नाम समुदाहरत् ॥
अभिवाद्य च वैदेही तापसीं ताम् अनिन्दिताम् । बद्धाञ्जलिपुटा हृष्टा पर्यपृच्छद् अनामयम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

evaṃ bruvāṇaṃ tam ṛṣiṃ tathety uktvā sa rāghavaḥ | sītām uvāca dharmajñām idaṃ vacanam uttamam ||
rājaputri śrutaṃ tv etan muner asya samīritam | śreyo 'rtham ātmanaḥ śīghram abhigaccha tapasvinīm ||
anasūyeti yā loke karmabhiḥ kyātim āgatā | tāṃ śīghram abhigaccha tvam abhigamyāṃ tapasvinīm ||
sītā tv etad vacaḥ śrutvā rāghavasya hitaiṣiṇī | tām atripatnīṃ dharmajñām abhicakrāma maithilī ||
śithilāṃ valitāṃ vṛddhāṃ jarāpāṇḍuramūrdhajām | satataṃ vepamānāṅgīṃ pravāte kadalī yathā ||
tāṃ tu sītā mahābhāgām anasūyāṃ pativratām | abhyavādayad avyagrā svaṃ nāma samudāharat ||
abhivādya ca vaidehī tāpasīṃ tām aninditām | baddhāñjalipuṭā hṛṣṭā paryapṛcchad anāmayam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एवम्evamтак; таким образом
ब्रुवाणंbruvāṇaṃговорящего; произносящего
तम्tamтого; ему
ऋषिंṛṣiṃриши; мудреца
तथा इतिtathā itiда будет так; так и есть
उक्त्वाuktvāсказав; произнеся
सःsaḥон; тот
राघवःrāghavaḥРагхава; Рама
सीताम्sītāmСите; к Сите
उवाचuvācaсказал; произнёс
धर्म-ज्ञाम्dharma-jñāmзнающую дхарму; ведающую долг
इदम्idamэто; такое
वचनम्vacanamслово; речь
उत्तमम्uttamamлучшее; превосходное
राज-पुत्रिrāja-putriо царевна; дочь царя
श्रुतंśrutaṃуслышано; услышала
तुtuже; ведь
एतत्etatэто; такое
मुनेःmuneḥмудреца; риши
अस्यasyaэтого; данного
समीरितम्samīritamсказанное; произнесённое
श्रेयः-अर्थम्śreyaḥ-arthamради блага; для высшего блага
आत्मनःātmanaḥсебя; своего
शीघ्रम्śīghramбыстро; скоро
अभिगच्छabhigacchaподойди; приблизься
तपस्विनीम्tapasvinīmк подвижнице; аскетке
अनसूया इतिanasūyā itiАнасуйя по имени; именуемая Анасуйей
याкоторая; та, которая
लोकेlokeв мире; среди людей
कर्मभिःkarmabhiḥдеяниями; поступками
ख्यातिम्khyātimславу; известность
आगताāgatāдостигла; приобрела
तांtāṃк ней; её
शीघ्रम्śīghramбыстро; скорее
अभिगच्छabhigacchaподойди; приблизься
त्वम्tvamты; сама ты
अभिगम्यांabhigamyāṃдостойную приближения; к кому следует прийти
तपस्विनीम्tapasvinīmподвижницу; аскетку
सीता तुsītā tuСита же; Сита
एतत्etatэто; такое
वचःvacaḥслово; речь
श्रुत्वाśrutvāуслышав; выслушав
राघवस्यrāghavasyaРагхавы; Рамы
हित-एषिणीhita-eṣiṇīжелающая блага; ищущая добра
ताम्tāmк той; её
अत्रि-पत्नींatri-patnīṃжену Атри; супругу Атри
धर्म-ज्ञाम्dharma-jñāmзнающую дхарму; ведающую долг
अभिचक्रामabhicakrāmaподошла; направилась
मैथिलीmaithilīМайтхили; Сита из Митхилы
शिथिलांśithilāṃослабленную; дряхлую
वलितांvalitāṃморщинистую; складчатую
वृद्धांvṛddhāṃстарую; состарившуюся
जरा-पाण्डुर-मूर्धजाम्jarā-pāṇḍura-mūrdhajāmс поседевшими от старости волосами; чьи волосы побелели от возраста
सततम्satatamпостоянно; всегда
वेपमान-अङ्गींvepamāna-aṅgīṃс дрожащими членами; дрожащую телом
प्रवातेpravāteна ветру; при ветре
कदली यथाkadalī yathāкак банановое дерево; словно банановый стебель
तां तुtāṃ tuеё же; ту же
सीताsītāСита; Вайдехи
महा-भागाम्mahā-bhāgāmвеликодостойную; благословенную
अनसूयांanasūyāṃАнасуйю; подвижницу Анасуйю
पति-व्रताम्pati-vratāmверную мужу; хранящую супружеский обет
अभ्यवादयत्abhyavādayatпочтительно приветствовала; поклонилась
अव्यग्राavyagrāсобранная; невозмутимая
स्वम्svamсвоё; собственное
नामnāmaимя; название
समुदाहरत्samudāharatназвала; произнесла
अभिवाद्य चabhivādya caи поклонившись; почтительно приветствовав
वैदेहीvaidehīВайдехи; Сита
तापसींtāpasīṃподвижницу; аскетку
ताम्tāmту; её
अनिन्दिताम्aninditāmбезупречную; безукоризненную
बद्ध-अञ्जलि-पुटाbaddha-añjali-puṭāсо сложенными ладонями; соединяя ладони чашей
हृष्टाhṛṣṭāрадостная; довольная
पर्यपृच्छत्paryapṛcchatспросила; осведомилась
अनामयम्anāmayamо здоровье; о благополучии
अनुवाद

Когда риши сказал это, Рагхава ответил: «Да будет так», и обратился к Сите, знающей дхарму, с лучшими словами: «О царевна, ты слышала сказанное этим мудрецом. Ради своего блага быстро подойди к подвижнице. Она известна в мире своими деяниями как Анасуйя; скорее приблизься к этой подвижнице, достойной приближения». Услышав слова Рагхавы, желающая блага Майтхили подошла к жене Атри, знающей дхарму. Анасуйя была дряхлой, морщинистой, старой, с побелевшими от возраста волосами; её тело постоянно дрожало, как банановый стебель на ветру. Собранная Сита почтительно приветствовала великодостойную Анасуйю, верную мужу, и назвала своё имя. Поклонившись этой безупречной подвижнице, Вайдехи радостно сложила ладони и спросила о её благополучии.

संस्करण

76c9791cdd31 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से