ततो गम्भीरनिर्ह्रादं घोरवर्मायुधध्वजम् । अनीकं यातुधानानां समन्तात् प्रत्यदृश्यत ॥
सिंहनादं विसृजताम् अन्योन्यम् अभिगर्जताम् । चापानि विस्फरयतां जृम्भतां चाप्य् अभीक्ष्णशः ॥
विप्रघुष्टस्वनानां च दुन्दुभींश् चापि निघ्नताम् । तेषां सुतुमुलः शब्दः पूरयाम् आस तद् वनम् ॥
तेन शब्देन वित्रस्ताः श्वापदा वनचारिणः । दुद्रुवुर् यत्र निःशब्दं पृष्ठतो नावलोकयन् ॥
तत् त्व् अनीकं महावेगं रामं समुपसर्पत । घृतनानाप्रहरणं गम्भीरं सागरोपमम् ॥
रामो ऽपि चारयंश् चक्षुः सर्वतो रणपण्डितः । ददर्श खरसैन्यं तद् युद्धाभिमुखम् उद्यतम् ॥
वितत्य च धनुर् भीमं तूण्याश् चोद्धृत्य सायकान् । क्रोधम् आहारयत् तीव्रं वधार्थं सर्वरक्षसाम् ॥
दुष्प्रेक्ष्यः सो ऽभवत् क्रुद्धो युगान्ताग्निर् इव ज्वलन् । तं दृष्ट्वा तेजसाविष्टं प्राव्यथन् वनदेवताः ॥
तस्य क्रुद्धस्य रूपं तु रामस्य ददृशे तदा । दक्षस्येव क्रतुं हन्तुम् उद्यतस्य पिनाकिनः ॥
tato gambhīranirhrādaṃ ghoravarmāyudhadhvajam | anīkaṃ yātudhānānāṃ samantāt pratyadṛśyata ||
siṃhanādaṃ visṛjatām anyonyam abhigarjatām | cāpāni vispharayatāṃ jṛmbhatāṃ cāpy abhīkṣṇaśaḥ ||
vipraghuṣṭasvanānāṃ ca dundubhīṃś cāpi nighnatām | teṣāṃ sutumulaḥ śabdaḥ pūrayām āsa tad vanam ||
tena śabdena vitrastāḥ śvāpadā vanacāriṇaḥ | dudruvur yatra niḥśabdaṃ pṛṣṭhato nāvalokayan ||
tat tv anīkaṃ mahāvegaṃ rāmaṃ samupasarpata | ghṛtanānāpraharaṇaṃ gambhīraṃ sāgaropamam ||
rāmo 'pi cārayaṃś cakṣuḥ sarvato raṇapaṇḍitaḥ | dadarśa kharasainyaṃ tad yuddhābhimukham udyatam ||
vitatya ca dhanur bhīmaṃ tūṇyāś coddhṛtya sāyakān | krodham āhārayat tīvraṃ vadhārthaṃ sarvarakṣasām ||
duṣprekṣyaḥ so 'bhavat kruddho yugāntāgnir iva jvalan | taṃ dṛṣṭvā tejasāviṣṭaṃ prāvyathan vanadevatāḥ ||
tasya kruddhasya rūpaṃ tu rāmasya dadṛśe tadā | dakṣasyeva kratuṃ hantum udyatasya pinākinaḥ ||
Затем со всех сторон показалось войско ятудханов с глубоким гулом, страшными доспехами, оружием и знамёнами. Они издавали львиный рёв, рычали друг на друга, натягивали луки, часто разевали пасти и били в барабаны; их чрезвычайно шумный звук наполнил весь лес. Испуганные этим звуком лесные звери побежали туда, где было тихо, не оглядываясь назад. То войско великой скорости, глубокое словно океан и с разным поднятым оружием, приближалось к Раме. Рама же, знаток битвы, обводя взглядом всё вокруг, увидел войско Кхары, поднятое и обращённое к бою. Натянув страшный лук и вынув стрелы из колчана, он призвал сильный гнев ради уничтожения всех ракшасов. Разгневанный, он стал труден для взора, пылая как огонь конца юги. Увидев его, наполненного мощью, задрожали лесные божества. Тогда образ разгневанного Рамы был подобен Пинакину, поднявшемуся уничтожить жертвоприношение Дакши.
f792efdbbd9b · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Армия ракшасов приходит как шумный океан оружия, но Рама встречает её внутренне собранным гневом, направленным на защиту дхармы. Сравнение с Пинакином показывает, что его ярость не обычная раздражённость, а очищающая сила, которая возникает, когда зло должно быть остановлено.