रामायण
Равана отправляется к Мариче3.33.11-20
891 / 2464
रामायण · 3.33.11-20
देवनागरी

सशैलं सागरानूपं वीर्यवान् अवलोकयन् । नानापुष्पफलैर् वृक्षैर् अनुकीर्णं सहस्रशः ॥
शीतमङ्गलतोयाभिः पद्मिनीभिः समन्ततः । विशालैर् आश्रमपदैर् वेदिमद्भिः समावृतम् ॥
कदल्य् आढकिसंबाधं नालिकेरोपशोभितम् । सालैस् तालैस् तमालैश् च तरुभिश् च सुपुष्पितैः ॥
अत्यन्तनियताहारैः शोभितं परमर्षिभिः । नागैः सुपर्णैर् गन्धर्वैः किंनरैश् च सहस्रशः ॥
जितकामैश् च सिद्धैश् च चामणैश् चोपशोभितम् । आजैर् वैखानसैर् माषैर् वालखिल्यैर् मरीचिपैः ॥
दिव्याभरणमाल्याभिर् दिव्यरूपाभिर् आवृतम् । क्रीडा रतिविधिज्ञाभिर् अप्सरोभिः सहस्रशः ॥
सेवितं देवपत्नीभिः श्रीमतीभिः श्रिया वृतम् । देवदानवसंघैश् च चरितं त्व् अमृताशिभिः ॥
हंसक्रौञ्चप्लवाकीर्णं सारसैः संप्रणादितम् । वैदूर्यप्रस्तरं रम्यं स्निग्धं सागरतेजसा ॥
पाण्डुराणि विशालानि दिव्यमाल्ययुतानि च । तूर्यगीताभिजुष्टानि विमानानि समन्ततः ॥
तपसा जितलोकानां कामगान्य् अभिसंपतन् । गन्धर्वाप्सरसश् चैव ददर्श धनदानुजः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

saśailaṃ sāgarānūpaṃ vīryavān avalokayan | nānāpuṣpaphalair vṛkṣair anukīrṇaṃ sahasraśaḥ ||
śītamaṅgalatoyābhiḥ padminībhiḥ samantataḥ | viśālair āśramapadair vedimadbhiḥ samāvṛtam ||
kadaly āḍhakisaṃbādhaṃ nālikeropaśobhitam | sālais tālais tamālaiś ca tarubhiś ca supuṣpitaiḥ ||
atyantaniyatāhāraiḥ śobhitaṃ paramarṣibhiḥ | nāgaiḥ suparṇair gandharvaiḥ kiṃnaraiś ca sahasraśaḥ ||
jitakāmaiś ca siddhaiś ca cāmaṇaiś copaśobhitam | ājair vaikhānasair māṣair vālakhilyair marīcipaiḥ ||
divyābharaṇamālyābhir divyarūpābhir āvṛtam | krīḍā ratividhijñābhir apsarobhiḥ sahasraśaḥ ||
sevitaṃ devapatnībhiḥ śrīmatībhiḥ śriyā vṛtam | devadānavasaṃghaiś ca caritaṃ tv amṛtāśibhiḥ ||
haṃsakrauñcaplavākīrṇaṃ sārasaiḥ saṃpraṇāditam | vaidūryaprastaraṃ ramyaṃ snigdhaṃ sāgaratejasā ||
pāṇḍurāṇi viśālāni divyamālyayutāni ca | tūryagītābhijuṣṭāni vimānāni samantataḥ ||
tapasā jitalokānāṃ kāmagāny abhisaṃpatan | gandharvāpsarasaś caiva dadarśa dhanadānujaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सशैलं सागरानूपंsaśailaṃ sāgarānūpaṃс горами, прибрежье океана
वीर्यवान् अवलोकयन्vīryavān avalokayanмогучий обозревая
नानापुष्पफलैर् वृक्षैर्nānāpuṣpaphalair vṛkṣairдеревьями с разными цветами и плодами
अनुकीर्णं सहस्रशःanukīrṇaṃ sahasraśaḥусеянное тысячами
शीतमङ्गलतोयाभिःśītamaṅgalatoyābhiḥс прохладными благоприятными водами
पद्मिनीभिः समन्ततःpadminībhiḥ samantataḥлотосными прудами повсюду
विशालैर् आश्रमपदैर्viśālair āśramapadairширокими обителями аскетов
वेदिमद्भिः समावृतम्vedimadbhiḥ samāvṛtamс жертвенниками окружённое
कदल्य् आढकिसंबाधंkadaly āḍhakisaṃbādhaṃгустое бананами и адхаки
नालिकेरोपशोभितम्nālikeropaśobhitamукрашенное кокосовыми пальмами
सालैस् तालैस् तमालैश् चsālais tālais tamālaiś caс салами, пальмами и тамалами
तरुभिश् च सुपुष्पितैःtarubhiś ca supuṣpitaiḥи деревьями прекрасно цветущими
अत्यन्तनियताहारैःatyantaniyatāhāraiḥс крайне строгими в пище
शोभितं परमर्षिभिःśobhitaṃ paramarṣibhiḥукрашенное высшими риши
नागैः सुपर्णैर् गन्धर्वैःnāgaiḥ suparṇair gandharvaiḥнагами, супарнами, гандхарвами
किंनरैश् च सहस्रशःkiṃnaraiś ca sahasraśaḥи киннарами тысячами
जितकामैश् च सिद्धैश् चjitakāmaiś ca siddhaiś caи сиддхами, победившими желание
चामणैश् चोपशोभितम्cāmaṇaiś copaśobhitamи чаманами украшенное
आजैर् वैखानसैर् माषैर्ājair vaikhānasair māṣairаджами, вайкханасами, машами
वालखिल्यैर् मरीचिपैःvālakhilyair marīcipaiḥвалакхильями, маричипами
दिव्याभरणमाल्याभिर्divyābharaṇamālyābhirс небесными украшениями и гирляндами
दिव्यरूपाभिर् आवृतम्divyarūpābhir āvṛtamнебесно прекрасными окружённое
क्रीडा रतिविधिज्ञाभिर्krīḍā ratividhijñābhirзнающими игры и искусство любви
अप्सरोभिः सहस्रशःapsarobhiḥ sahasraśaḥапсарами тысячами
सेवितं देवपत्नीभिःsevitaṃ devapatnībhiḥпосещаемое жёнами богов
श्रीमतीभिः श्रिया वृतम्śrīmatībhiḥ śriyā vṛtamпрекрасными, окружённое красотой
देवदानवसंघैश् चdevadānavasaṃghaiś caи сонмами богов и данавов
चरितं त्व् अमृताशिभिःcaritaṃ tv amṛtāśibhiḥпосещаемое же вкушающими амриту
हंसक्रौञ्चप्लवाकीर्णंhaṃsakrauñcaplavākīrṇaṃусеянное гусями, журавлями, водоплавающими
सारसैः संप्रणादितम्sārasaiḥ saṃpraṇāditamсарасами оглашаемое
वैदूर्यप्रस्तरं रम्यंvaidūryaprastaraṃ ramyaṃс россыпями вайдурьи, прекрасное
स्निग्धं सागरतेजसाsnigdhaṃ sāgaratejasāблестящее сиянием океана
पाण्डुराणि विशालानिpāṇḍurāṇi viśālāniбелые, обширные
दिव्यमाल्ययुतानि चdivyamālyayutāni caи с небесными гирляндами
तूर्यगीताभिजुष्टानिtūryagītābhijuṣṭāniнаполненные музыкой и песнями
विमानानि समन्ततःvimānāni samantataḥвиманы повсюду
तपसा जितलोकानांtapasā jitalokānāṃтех, кто аскезой победил миры
कामगान्य् अभिसंपतन्kāmagāny abhisaṃpatanдвижущиеся по желанию, подлетающие
गन्धर्वाप्सरसश् चैवgandharvāpsarasaś caivaи гандхарвов, и апсар
ददर्श धनदानुजःdadarśa dhanadānujaḥувидел младший брат Дханады
अनुवाद

Могучий Равана обозревал прибрежье океана с горами: оно было усеяно тысячами деревьев с разными цветами и плодами, повсюду окружено лотосными прудами с прохладной благоприятной водой и широкими аскетическими обителями с жертвенниками. Там густо росли бананы и адхаки, сияли кокосовые пальмы, саловые деревья, пальмы, тамалы и другие деревья в прекрасном цвету. Это место украшали высшие риши, крайне строгие в пище, а также тысячи нагов, супарнов, гандхарвов и киннаров; сиддхи, победившие желание, чаманы, аджи, вайкханасы, маши, валакхильи и маричипы. Его окружали тысячи апсар с небесной красотой, украшениями и гирляндами, знающих игры и искусство любви. Его посещали прекрасные жёны богов, оно было окружено красотой, и там бывали сонмы богов и данавов, вкушающих амриту. Оно было усеяно гусями, журавлями и водоплавающими птицами, оглашалось криками сарасов, было прекрасно россыпями вайдурьи и блестело сиянием океана. Повсюду Равана видел белые обширные виманы, украшенные небесными гирляндами, наполненные музыкой и песнями; виманы тех, кто аскезой покорил миры, летели по желанию, и вместе с ними он видел гандхарвов и апсар.

संस्करण

d5827bb84904 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से