Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
रामायण
Сита обличает Равану в небе3.51.9-14
961 / 2464
रामायण · 3.51.9-14
॥
देवनागरी

किं शक्यं कर्तुम् एवं हि यज् जवेनैव धावसि । मुहूर्तम् अपि तिष्ठस्व न जीवन् प्रतियास्यसि ॥
न हि चक्षुःपथं प्राप्य तयोः पार्थिवपुत्रयोः । ससैन्यो ऽपि समर्तःस् त्वं मुहूर्तम् अपि जीवितुम् ॥
न त्वं तयोः शरस्पर्शं सोढुं शक्तः कथं चन । वने प्रज्वलितस्येव स्पर्शम् अग्नेर् विहंगमः ॥
साधु कृत्वात्मनः पथ्यं साधु मां मुञ्च रावण । मत्प्रधर्षणरुष्टो हि भ्रात्रा सह पतिर् मम । विधास्यति विनाशाय त्वं मां यदि न मुञ्चसि ॥
येन त्वं व्यवसायेन बलान् मां हर्तुम् इच्छसि । व्यवसायः स ते नीच भविष्यति निरर्थकः ॥
न ह्य् अहं तम् अपश्यन्ती भर्तारं विबुधोपमम् । उत्सहे शत्रुवशगा प्राणान् धारयितुं चिरम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

kiṃ śakyaṃ kartum evaṃ hi yaj javenaiva dhāvasi | muhūrtam api tiṣṭhasva na jīvan pratiyāsyasi ||
na hi cakṣuḥpathaṃ prāpya tayoḥ pārthivaputrayoḥ | sasainyo 'pi samartaḥs tvaṃ muhūrtam api jīvitum ||
na tvaṃ tayoḥ śarasparśaṃ soḍhuṃ śaktaḥ kathaṃ cana | vane prajvalitasyeva sparśam agner vihaṃgamaḥ ||
sādhu kṛtvātmanaḥ pathyaṃ sādhu māṃ muñca rāvaṇa | matpradharṣaṇaruṣṭo hi bhrātrā saha patir mama | vidhāsyati vināśāya tvaṃ māṃ yadi na muñcasi ||
yena tvaṃ vyavasāyena balān māṃ hartum icchasi | vyavasāyaḥ sa te nīca bhaviṣyati nirarthakaḥ ||
na hy ahaṃ tam apaśyantī bhartāraṃ vibudhopamam | utsahe śatruvaśagā prāṇān dhārayituṃ ciram ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
किं शक्यं कर्तुम् एवं हिkiṃ śakyaṃ kartum evaṃ hiчто возможно сделать так ведь
यज् जवेनैव धावसिyaj javenaiva dhāvasiраз скоростью именно бежишь
मुहूर्तम् अपि तिष्ठस्वmuhūrtam api tiṣṭhasvaмгновение хотя бы стой
न जीवन् प्रतियास्यसिna jīvan pratiyāsyasiне живым вернёшься
न हि चक्षुःपथं प्राप्यna hi cakṣuḥpathaṃ prāpyaне ведь достигнув пути глаз
तयोः पार्थिवपुत्रयोःtayoḥ pārthivaputrayoḥдвух сыновей царя
ससैन्यो ऽपि समर्तःस् त्वंsasainyo 'pi samartaḥs tvaṃдаже с войском способен ты
मुहूर्तम् अपि जीवितुम्muhūrtam api jīvitumмгновение хотя бы жить
न त्वं तयोः शरस्पर्शंna tvaṃ tayoḥ śarasparśaṃне ты их стрел касание
सोढुं शक्तः कथं चनsoḍhuṃ śaktaḥ kathaṃ canaвыдержать способен никак
वने प्रज्वलितस्येवvane prajvalitasyevaв лесу пылающего как
स्पर्शम् अग्नेर् विहंगमःsparśam agner vihaṃgamaḥкасание огня птица
साधु कृत्वात्मनः पथ्यंsādhu kṛtvātmanaḥ pathyaṃхорошо сделав себе полезное
साधु मां मुञ्च रावणsādhu māṃ muñca rāvaṇaхорошо, меня отпусти, Равана
मत्प्रधर्षणरुष्टो हिmatpradharṣaṇaruṣṭo hiмоим оскорблением разгневанный ведь
भ्रात्रा सह पतिर् ममbhrātrā saha patir mamaс братом вместе мой муж
विधास्यति विनाशायvidhāsyati vināśāyaустроит для гибели
त्वं मां यदि न मुञ्चसिtvaṃ māṃ yadi na muñcasiтебя, если меня не отпустишь
येन त्वं व्यवसायेनyena tvaṃ vyavasāyenaкаким ты решением
बलान् मां हर्तुम् इच्छसिbalān māṃ hartum icchasiсилой меня унести хочешь
व्यवसायः स ते नीचvyavasāyaḥ sa te nīcaрешение то твоё, низкий
भविष्यति निरर्थकःbhaviṣyati nirarthakaḥбудет бесплодным
न ह्य् अहं तम् अपश्यन्तीna hy ahaṃ tam apaśyantīне ведь я, его не видя
भर्तारं विबुधोपमम्bhartāraṃ vibudhopamamмужа, богам подобного
उत्सहे शत्रुवशगाutsahe śatruvaśagāсмогу, во власти врага
प्राणान् धारयितुं चिरम्prāṇān dhārayituṃ ciramжизни держать долго
अनुवाद

«Что ты можешь сделать, если просто мчишься прочь? Постой хотя бы мгновение: ты не вернёшься живым. Если ты попадёшься на глаза двум царевичам, то даже с войском не сможешь прожить и мгновения. Ты никак не способен выдержать прикосновение их стрел, как птица не выдержит прикосновения пылающего в лесу огня. Сделай благо самому себе, Равана: хорошо будет, если ты отпустишь меня. Если ты не отпустишь меня, мой муж вместе с братом, разгневанный моим оскорблением, устроит твою гибель. То решение, с которым ты хочешь силой унести меня, низкий, станет для тебя бесплодным. Ведь я, оказавшись во власти врага и не видя моего мужа, подобного богам, не смогу долго поддерживать жизнь».

संस्करण

dd0c2625f900 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 3.51.1-8

श्लोक बदलें इन कुंजियों से