दीपयन्तीव मे कामं विविधा मुदिता द्विजाः । श्यामां चन्द्रमुखीं स्मृत्वा प्रियां पद्मनिभेक्षणाम् ॥
पय सानुषु चित्रेषु मृगीभिः सहितान् मृगान् । मां पुनर् मृगशावाक्ष्या वैदेह्या विरहीकृतम् ॥
एवं स विलपंस् तत्र शोकोपहतचेतनः । अवेक्षत शिवां पम्पां रम्यवारिवहां शुभाम् ॥
निरीक्षमाणः सहसा महात्मा; सर्वं वनं निर्झरकन्दरं च । उद्विग्नचेताः सह लक्ष्मणेन; विचार्य दुःखोपहतः प्रतस्थे ॥
ताव् ऋष्यमूकं सहितौ प्रयातौ; सुग्रीवशाखामृगसेवितं तम् । त्रस्तास् तु दृष्ट्वा हरयो बभूवुर्; महौजसौ राघवलक्ष्मणौ तौ ॥
dīpayantīva me kāmaṃ vividhā muditā dvijāḥ | śyāmāṃ candramukhīṃ smṛtvā priyāṃ padmanibhekṣaṇām ||
paya sānuṣu citreṣu mṛgībhiḥ sahitān mṛgān | māṃ punar mṛgaśāvākṣyā vaidehyā virahīkṛtam ||
evaṃ sa vilapaṃs tatra śokopahatacetanaḥ | avekṣata śivāṃ pampāṃ ramyavārivahāṃ śubhām ||
nirīkṣamāṇaḥ sahasā mahātmā; sarvaṃ vanaṃ nirjharakandaraṃ ca | udvignacetāḥ saha lakṣmaṇena; vicārya duḥkhopahataḥ pratasthe ||
tāv ṛṣyamūkaṃ sahitau prayātau; sugrīvaśākhāmṛgasevitaṃ tam | trastās tu dṛṣṭvā harayo babhūvur; mahaujasau rāghavalakṣmaṇau tau ||
«Разные радостные птицы словно разжигают мою любовь, когда я вспоминаю мою тёмную, лунноликую, лотосоокую любимую. На пёстрых склонах олени ходят вместе с ланями, а я вновь чувствую себя разлучённым с ланеглазой Вайдехи». Так Рама плакал там, с сознанием, поражённым скорбью, глядя на благую Пампу, несущую прекрасные воды. Великая душа внезапно осмотрел весь лес, водопады и пещеры; затем, взволнованный и поражённый горем, вместе с Лакшманой обдумал путь и отправился дальше. Оба они пошли к Ришьямуке, где обитал Сугрива, вождь обезьян. Но обезьяны, увидев двух великомощных братьев, Рагхаву и Лакшману, испугались.
c7b7f19bb92d · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Первый сарг Кишкиндха-канды заканчивается переходом от внутреннего плача к внешнему действию. Рама ещё скорбит, но уже идёт к месту, где начнётся союз, предназначенный вернуть Ситу.