ततो रामं स्थितं दृष्ट्वा लक्ष्मणं च महाबलम् । सुग्रीवः सर्वतश् चक्षुर् वने लोलम् अपातयत् ॥
स ददर्श ततः सालम् अविदूरे हरीश्वरः । सुपुष्पम् ईषत्पत्राढ्यं भ्रमरैर् उपशोभितम् ॥
तस्यैकां पर्णबहुलां भङ्क्त्वा शाखां सुपुष्पिताम् । सालस्यास्तीर्य सुग्रीवो निषसाद सराघवः ॥
ताव् आसीनौ ततो दृष्ट्वा हनूमान् अपि लक्ष्मणम् । सालशाखां समुत्पाट्य विनीतम् उपवेशयत् ॥
ततः प्रहृष्टः सुग्रीवः श्लक्ष्णं मधुरया गिरा । उवाच प्रणयाद् रामं हर्षव्याकुलिताक्षरम् ॥
अहं विनिकृतो भ्रात्रा चराम्य् एष भयार्दितः । ऋश्यमूकं गिरिवरं हृतभार्यः सुदुःखितः ॥
सो ऽहं त्रस्तो भये मग्नो वसाम्य् उद्भ्रान्तचेतनः । वालिना निकृतो भ्रात्रा कृतवैरश् च राघव ॥
वालिनो मे भयार्तस्य सर्वलोकाभयंकर । ममापि त्वम् अनाथस्य प्रसादं कर्तुम् अर्हसि ॥
tato rāmaṃ sthitaṃ dṛṣṭvā lakṣmaṇaṃ ca mahābalam | sugrīvaḥ sarvataś cakṣur vane lolam apātayat ||
sa dadarśa tataḥ sālam avidūre harīśvaraḥ | supuṣpam īṣatpatrāḍhyaṃ bhramarair upaśobhitam ||
tasyaikāṃ parṇabahulāṃ bhaṅktvā śākhāṃ supuṣpitām | sālasyāstīrya sugrīvo niṣasāda sarāghavaḥ ||
tāv āsīnau tato dṛṣṭvā hanūmān api lakṣmaṇam | sālaśākhāṃ samutpāṭya vinītam upaveśayat ||
tataḥ prahṛṣṭaḥ sugrīvaḥ ślakṣṇaṃ madhurayā girā | uvāca praṇayād rāmaṃ harṣavyākulitākṣaram ||
ahaṃ vinikṛto bhrātrā carāmy eṣa bhayārditaḥ | ṛśyamūkaṃ girivaraṃ hṛtabhāryaḥ suduḥkhitaḥ ||
so 'haṃ trasto bhaye magno vasāmy udbhrāntacetanaḥ | vālinā nikṛto bhrātrā kṛtavairaś ca rāghava ||
vālino me bhayārtasya sarvalokābhayaṃkara | mamāpi tvam anāthasya prasādaṃ kartum arhasi ||
Затем Сугрива увидел стоящего Раму и великосильного Лакшману и быстро оглядел лес со всех сторон. Неподалёку владыка обезьян увидел салу, хорошо цветущую, с лёгкой листвой и украшенную пчёлами. Он сломал у неё одну обильную листьями, прекрасно цветущую ветвь, расстелил её и сел вместе с Рагхавой. Увидев, что они сидят, Хануман тоже вырвал ветвь салы и почтительно усадил Лакшману. Тогда обрадованный Сугрива мягко, сладкой речью, с волнением в словах сказал Раме из любви: «Я обижен братом, и вот брожу, измученный страхом. Я живу на лучшей горе Ришьямуке, без жены, глубоко страдая. Я испуган, погружён в страх, живу с потрясённым сознанием: Вали, мой брат, обидел меня и стал моим врагом, Рагхава. Ты даёшь бесстрашие всему миру; окажи милость и мне, беззащитному, мучимому страхом перед Вали».
31a274100644 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
После высоких слов о дружбе Сугрива переходит к своей ране. Он устраивает Раме место, а затем открывает то, что до сих пор держало его в страхе: обида от брата и потеря жены.