रामायण
Вали укоряет Раму4.17.32-38
1125 / 2464
रामायण · 4.17.32-38
देवनागरी

राजहा ब्रह्महा गोघ्नश् चोरः प्राणिवधे रतः । नास्तिकः परिवेत्ता च सर्वे निरयगामिनः ॥
अधार्यं चर्म मे सद्भी रोमाण्य् अस्थि च वर्जितम् । अभक्ष्याणि च मांसानि त्वद्विधैर् धर्मचारिभिः ॥
पञ्च पञ्चनखा भक्ष्या ब्रह्मक्षत्रेण राघव । शल्यकः श्वाविधो गोधा शशः कूर्मश् च पञ्चमः ॥
चर्म चास्थि च मे राजन् न स्पृशन्ति मनीषिणः । अभक्ष्याणि च मांसानि सो ऽहं पञ्चनखो हतः ॥
त्वया नाथेन काकुत्स्थ न सनाथा वसुंधरा । प्रमदा शीलसंपन्ना धूर्तेन पतिता यथा ॥
शठो नैकृतिकः क्षुद्रो मिथ्या प्रश्रितमानसः । कथं दशरथेन त्वं जातः पापो महात्मना ॥
छिन्नचारित्र्यकक्ष्येण सतां धर्मातिवर्तिना । त्यक्तधर्माङ्कुशेनाहं निहतो रामहस्तिना ॥

लिप्यंतरण (IAST)

rājahā brahmahā goghnaś coraḥ prāṇivadhe rataḥ | nāstikaḥ parivettā ca sarve nirayagāminaḥ ||
adhāryaṃ carma me sadbhī romāṇy asthi ca varjitam | abhakṣyāṇi ca māṃsāni tvadvidhair dharmacāribhiḥ ||
pañca pañcanakhā bhakṣyā brahmakṣatreṇa rāghava | śalyakaḥ śvāvidho godhā śaśaḥ kūrmaś ca pañcamaḥ ||
carma cāsthi ca me rājan na spṛśanti manīṣiṇaḥ | abhakṣyāṇi ca māṃsāni so 'haṃ pañcanakho hataḥ ||
tvayā nāthena kākutstha na sanāthā vasuṃdharā | pramadā śīlasaṃpannā dhūrtena patitā yathā ||
śaṭho naikṛtikaḥ kṣudro mithyā praśritamānasaḥ | kathaṃ daśarathena tvaṃ jātaḥ pāpo mahātmanā ||
chinnacāritryakakṣyeṇa satāṃ dharmātivartinā | tyaktadharmāṅkuśenāhaṃ nihato rāmahastinā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
राजहा ब्रह्महा गोघ्नश्rājahā brahmahā goghnaśцареубийца, брахманоубийца, корову убивший
चोरः प्राणिवधे रतःcoraḥ prāṇivadhe rataḥвор, убийством существ наслаждающийся
नास्तिकः परिवेत्ता चnāstikaḥ parivettā caбезбожник и младший брат старшего опередивший
सर्वे निरयगामिनःsarve nirayagāminaḥвсе в ад идущие
अधार्यं चर्म मे सद्भीadhāryaṃ carma me sadbhīнепригодна шкура моя для добрых
रोमाण्य् अस्थि च वर्जितम्romāṇy asthi ca varjitamшерсть и кость также отвергнуты
अभक्ष्याणि च मांसानिabhakṣyāṇi ca māṃsāniи мясо непригодно в пищу
त्वद्विधैर् धर्मचारिभिःtvadvidhair dharmacāribhiḥтакими как ты, дхарме следующими
पञ्च पञ्चनखा भक्ष्याpañca pañcanakhā bhakṣyāпять пятипалых пригодны в пищу
ब्रह्मक्षत्रेण राघवbrahmakṣatreṇa rāghavaбрахманами и кшатриями, Рагхава
शल्यकः श्वाविधो गोधाśalyakaḥ śvāvidho godhāдикобраз, ёж, варан
शशः कूर्मश् च पञ्चमःśaśaḥ kūrmaś ca pañcamaḥзаяц и черепаха пятая
चर्म चास्थि च मे राजन्carma cāsthi ca me rājanшкуру и кость мою, царь
न स्पृशन्ति मनीषिणःna spṛśanti manīṣiṇaḥне касаются мудрые
अभक्ष्याणि च मांसानिabhakṣyāṇi ca māṃsāniи мясо непригодно в пищу
सो ऽहं पञ्चनखो हतःso 'haṃ pañcanakho hataḥтак я пятипалый убит
त्वया नाथेन काकुत्स्थtvayā nāthena kākutsthaтобой защитником, Какутстха
न सनाथा वसुंधराna sanāthā vasuṃdharāне имеет защитника земля
प्रमदा शीलसंपन्नाpramadā śīlasaṃpannāженщина добродетелью наделённая
धूर्तेन पतिता यथाdhūrtena patitā yathāкак обманщиком погубленная
शठो नैकृतिकः क्षुद्रोśaṭho naikṛtikaḥ kṣudroлживый, коварный, низкий
मिथ्या प्रश्रितमानसःmithyā praśritamānasaḥложно смиренным умом
कथं दशरथेन त्वंkathaṃ daśarathena tvaṃкак Дашаратхой ты
जातः पापो महात्मनाjātaḥ pāpo mahātmanāрождён злой великим душой
छिन्नचारित्र्यकक्ष्येणchinnacāritryakakṣyeṇaчьё основание поведения разрублено
सतां धर्मातिवर्तिनाsatāṃ dharmātivartināдхарму добрых преступающим
त्यक्तधर्माङ्कुशेनाहंtyaktadharmāṅkuśenāhaṃоставившим стрекало дхармы я
निहतो रामहस्तिनाnihato rāmahastināубит слоном-Рамой
अनुवाद

«Цареубийца, убийца брахмана, убийца коровы, вор, тот, кто наслаждается убийством живых существ, безбожник и младший брат, опередивший старшего в браке, — все они идут в ад. Моя шкура непригодна для добрых, шерсть и кости отвергаются, и мясо моё не должно быть пищей для таких последователей дхармы, как ты. Рагхава, брахманам и кшатриям разрешены пять пятипалых: дикобраз, ёж, варан, заяц и пятая — черепаха. Мою же шкуру и кости, царь, мудрые не касаются, и мясо моё непригодно в пищу. Так я, пятипалый, убит тобой. Какутстха, если ты защитник, то земля всё равно беззащитна, как добродетельная женщина, погубленная обманщиком. Ты лжив, коварен, низок и только притворяешься смиренным. Как ты, злой, родился у великодушного Дашаратхи? Я убит слоном-Рамой, у которого разрублено основание поведения, который преступает дхарму добрых и отбросил стрекало дхармы».

संस्करण

07e0d8b3c139 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से