Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
रामायण
Лакшмана обличает Сугриву4.33.7-12
1211 / 2464
रामायण · 4.33.7-12
॥
देवनागरी

सत्त्वाभिजनसंपन्नः सानुक्रोशो जितेन्द्रियः । कृतज्ञः सत्यवादी च राजा लोके महीयते ॥
यस् तु राजा स्थितो ऽधर्मे मित्राणाम् उपकारिणाम् । मिथ्याप्रतिज्ञां कुरुते को नृशंसतरस् ततः ॥
शतम् अश्वानृते हन्ति सहस्रं तु गवानृते । आत्मानं स्वजनं हन्ति पुरुषः पुरुषानृते ॥
पूर्वं कृतार्थो मित्राणां न तत् प्रतिकरोति यः । कृतघ्नः सर्वभूतानां स वध्यः प्लवगेश्वर ॥
गीतो ऽयं ब्रह्मणा श्लोकः सर्वलोकनमस्कृतः । दृष्ट्वा कृतघ्नं क्रुद्धेन तं निबोध प्लवंगम ॥
ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चोरे भग्नव्रते तथा । निष्कृतिर् विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sattvābhijanasaṃpannaḥ sānukrośo jitendriyaḥ | kṛtajñaḥ satyavādī ca rājā loke mahīyate ||
yas tu rājā sthito 'dharme mitrāṇām upakāriṇām | mithyāpratijñāṃ kurute ko nṛśaṃsataras tataḥ ||
śatam aśvānṛte hanti sahasraṃ tu gavānṛte | ātmānaṃ svajanaṃ hanti puruṣaḥ puruṣānṛte ||
pūrvaṃ kṛtārtho mitrāṇāṃ na tat pratikaroti yaḥ | kṛtaghnaḥ sarvabhūtānāṃ sa vadhyaḥ plavageśvara ||
gīto 'yaṃ brahmaṇā ślokaḥ sarvalokanamaskṛtaḥ | dṛṣṭvā kṛtaghnaṃ kruddhena taṃ nibodha plavaṃgama ||
brahmaghne ca surāpe ca core bhagnavrate tathā | niṣkṛtir vihitā sadbhiḥ kṛtaghne nāsti niṣkṛtiḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सत्त्वाभिजनसंपन्नःsattvābhijanasaṃpannaḥсилой духа и знатностью наделённый
सानुक्रोशो जितेन्द्रियःsānukrośo jitendriyaḥсострадательный, чувства победивший
कृतज्ञः सत्यवादी चkṛtajñaḥ satyavādī caблагодарный и правдивый
राजा लोके महीयतेrājā loke mahīyateцарь в мире почитается
यस् तु राजा स्थितो ऽधर्मेyas tu rājā sthito 'dharmeкоторый же царь стоит в адхарме
मित्राणाम् उपकारिणाम्mitrāṇām upakāriṇāmдрузьям, оказавшим помощь
मिथ्याप्रतिज्ञां कुरुतेmithyāpratijñāṃ kuruteложное обещание делает
को नृशंसतरस् ततःko nṛśaṃsataras tataḥкто жесточе того
शतम् अश्वानृते हन्तिśatam aśvānṛte hantiсто убивает ложью о коне
सहस्रं तु गवानृतेsahasraṃ tu gavānṛteтысячу же ложью о корове
आत्मानं स्वजनं हन्तिātmānaṃ svajanaṃ hantiсебя и своих людей убивает
पुरुषः पुरुषानृतेpuruṣaḥ puruṣānṛteчеловек ложью о человеке
पूर्वं कृतार्थो मित्राणांpūrvaṃ kṛtārtho mitrāṇāṃпрежде цель получив от друзей
न तत् प्रतिकरोति यःna tat pratikaroti yaḥто не воздаёт который
कृतघ्नः सर्वभूतानांkṛtaghnaḥ sarvabhūtānāṃнеблагодарный для всех существ
स वध्यः प्लवगेश्वरsa vadhyaḥ plavageśvaraон достоин смерти, о владыка прыгунов
गीतो ऽयं ब्रह्मणा श्लोकःgīto 'yaṃ brahmaṇā ślokaḥспет этот Брахмой стих
सर्वलोकनमस्कृतःsarvalokanamaskṛtaḥвсеми мирами почитаемый
दृष्ट्वा कृतघ्नं क्रुद्धेनdṛṣṭvā kṛtaghnaṃ kruddhenaувидев неблагодарного, разгневанным
तं निबोध प्लवंगमtaṃ nibodha plavaṃgamaего узнай, о прыгун
ब्रह्मघ्ने च सुरापे चbrahmaghne ca surāpe caдля убийцы брахмана и пьющего вино
चोरे भग्नव्रते तथाcore bhagnavrate tathāдля вора и нарушителя обета также
निष्कृतिर् विहिता सद्भिःniṣkṛtir vihitā sadbhiḥискупление установлено добрыми
कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिःkṛtaghne nāsti niṣkṛtiḥдля неблагодарного нет искупления
अनुवाद

«В мире почитается царь, наделённый силой духа и благородным происхождением, сострадательный, победивший чувства, благодарный и правдивый. Но если царь стоит в адхарме и даёт ложное обещание друзьям, оказавшим ему помощь, кто может быть жесточе него? Ложь о коне убивает сто, ложь о корове — тысячу, а ложь о человеке убивает самого лжеца и его людей. О владыка прыгунов, тот, кто прежде получил от друзей желанную цель, но не воздаёт им, неблагодарен перед всеми существами и достоин наказания. Есть стих, произнесённый Брахмой и почитаемый всеми мирами; узнай его, о прыгун: “Для убийцы брахмана, для пьющего вино, для вора и нарушителя обета добрые установили искупление; для неблагодарного искупления нет”».

संस्करण

519adddefc20 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 4.33.1-6

श्लोक बदलें इन कुंजियों से