रामायण
Сугрива отправляет южный поисковый отряд4.40.31-37
1244 / 2464
रामायण · 4.40.31-37
देवनागरी

तम् अतिक्रम्य दुर्धर्षाः सूर्यवान् नाम पर्वतः । अध्वना दुर्विगाहेन योजनानि चतुर्दश ॥
ततस् तम् अप्य् अतिक्रम्य वैद्युतो नाम पर्वतः । सर्वकामफलैर् वृक्षैः सर्वकालमनोहरैः ॥
तत्र भुक्त्वा वरार्हाणि मूलानि च फलानि च । मधूनि पीत्वा मुख्यानि परं गच्छत वानराः ॥
तत्र नेत्रमनःकान्तः कुञ्जरो नाम पर्वतः । अगस्त्यभवनं यत्र निर्मितं विश्वकर्मणा ॥
तत्र योजनविस्तारम् उच्छ्रितं दशयोजनम् । शरणं काञ्चनं दिव्यं नानारत्नविभूषितम् ॥
तत्र भोगवती नाम सर्पाणाम् आलयः पुरी । विशालरथ्या दुर्धर्षा सर्वतः परिरक्षिता । रक्षिता पन्नगैर् घोरैस् तीक्ष्णदंष्ट्रैर् महाविषैः ॥
सर्पराजो महाघोरो यस्यां वसति वासुकिः । निर्याय मार्गितव्या च सा च भोगवती पुरी ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tam atikramya durdharṣāḥ sūryavān nāma parvataḥ | adhvanā durvigāhena yojanāni caturdaśa ||
tatas tam apy atikramya vaidyuto nāma parvataḥ | sarvakāmaphalair vṛkṣaiḥ sarvakālamanoharaiḥ ||
tatra bhuktvā varārhāṇi mūlāni ca phalāni ca | madhūni pītvā mukhyāni paraṃ gacchata vānarāḥ ||
tatra netramanaḥkāntaḥ kuñjaro nāma parvataḥ | agastyabhavanaṃ yatra nirmitaṃ viśvakarmaṇā ||
tatra yojanavistāram ucchritaṃ daśayojanam | śaraṇaṃ kāñcanaṃ divyaṃ nānāratnavibhūṣitam ||
tatra bhogavatī nāma sarpāṇām ālayaḥ purī | viśālarathyā durdharṣā sarvataḥ parirakṣitā | rakṣitā pannagair ghorais tīkṣṇadaṃṣṭrair mahāviṣaiḥ ||
sarparājo mahāghoro yasyāṃ vasati vāsukiḥ | niryāya mārgitavyā ca sā ca bhogavatī purī ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तम् अतिक्रम्य दुर्धर्षाःtam atikramya durdharṣāḥеё перейдя, труднопобедимые
सूर्यवान् नाम पर्वतःsūryavān nāma parvataḥСурьяван по имени гора
अध्वना दुर्विगाहेनadhvanā durvigāhenaпутём труднопроходимым
योजनानि चतुर्दशyojanāni caturdaśaчетырнадцать йоджан
ततस् तम् अप्य् अतिक्रम्यtatas tam apy atikramyaзатем её также перейдя
वैद्युतो नाम पर्वतःvaidyuto nāma parvataḥВайдьюта по имени гора
सर्वकामफलैर् वृक्षैःsarvakāmaphalair vṛkṣaiḥдеревьями, дающими плоды всех желаний
सर्वकालमनोहरैःsarvakālamanoharaiḥво все времена очаровательными
तत्र भुक्त्वा वरार्हाणिtatra bhuktvā varārhāṇiтам поев достойные лучшие
मूलानि च फलानि चmūlāni ca phalāni caи корни, и плоды
मधूनि पीत्वा मुख्यानिmadhūni pītvā mukhyāniмёды главные выпив
परं गच्छत वानराःparaṃ gacchata vānarāḥдальше идите, ванары
तत्र नेत्रमनःकान्तःtatra netramanaḥkāntaḥтам глазу и уму приятная
कुञ्जरो नाम पर्वतःkuñjaro nāma parvataḥКунджара по имени гора
अगस्त्यभवनं यत्रagastyabhavanaṃ yatraгде жилище Агастьи
निर्मितं विश्वकर्मणाnirmitaṃ viśvakarmaṇāсозданное Вишвакарманом
तत्र योजनविस्तारम्tatra yojanavistāramтам йоджану шириной
उच्छ्रितं दशयोजनम्ucchritaṃ daśayojanamподнятое на десять йоджан
शरणं काञ्चनं दिव्यंśaraṇaṃ kāñcanaṃ divyaṃубежище золотое, божественное
नानारत्नविभूषितम्nānāratnavibhūṣitamразными драгоценностями украшенное
तत्र भोगवती नामtatra bhogavatī nāmaтам Бхогавати по имени
सर्पाणाम् आलयः पुरीsarpāṇām ālayaḥ purīзмеев обитель, город
विशालरथ्या दुर्धर्षाviśālarathyā durdharṣāс широкими улицами, труднопобедимая
सर्वतः परिरक्षिताsarvataḥ parirakṣitāсо всех сторон охраняемая
रक्षिता पन्नगैर् घोरैस्rakṣitā pannagair ghoraisохраняемая страшными змеями
तीक्ष्णदंष्ट्रैर् महाविषैःtīkṣṇadaṃṣṭrair mahāviṣaiḥс острыми клыками, великим ядом
सर्पराजो महाघोरोsarparājo mahāghoroцарь змей очень страшный
यस्यां वसति वासुकिःyasyāṃ vasati vāsukiḥв которой живёт Васуки
निर्याय मार्गितव्या चniryāya mārgitavyā caвыйдя, должна быть обследована
सा च भोगवती पुरीsā ca bhogavatī purīи та Бхогавати-город
अनुवाद

«Перейдя Пушпитаку, о труднопобедимые, вы через трудный путь в четырнадцать йоджан достигнете горы Сурьяван. Затем, перейдя и её, придёте к горе по имени Вайдьюта, где растут деревья, дающие плоды всех желаний и во все времена радующие ум. Там поешьте лучшие достойные корни и плоды, выпейте превосходный мёд и идите дальше, ванары. Там находится гора Кунджара, приятная глазу и уму; на ней Вишвакарман создал жилище Агастьи. Там есть божественное золотое убежище, шириной в йоджану и высотой в десять йоджан, украшенное разными драгоценностями. Там же находится Бхогавати, город и обитель змеев, труднопобедимый, с широкими улицами, охраняемый со всех сторон страшными змеями с острыми клыками и сильным ядом. В нём живёт Васуки, великий и страшный царь змей. Выйдя оттуда, обследуйте и этот город Бхогавати».

संस्करण

4ca3867c8d0b · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से