प्लवमानं तु तं दृष्ट्वा सिंहिका नाम राक्षसी । मनसा चिन्तयाम् आस प्रवृद्धा कामरूपिणी ॥
अद्य दीर्घस्य कालस्य भविष्याम्य् अहम् आशिता । इदं हि मे महत् सत्त्वं चिरस्य वशम् आगतम् ॥
इति संचिन्त्य मनसा छायाम् अस्य समक्षिपत् । छायायां संगृहीतायां चिन्तयाम् आस वानरः ॥
समाक्षिप्तो ऽस्मि सहसा पङ्गूकृतपराक्रमः । प्रतिलोमेन वातेन महानौर् इव सागरे ॥
तिर्यग् ऊर्ध्वम् अधश् चैव वीक्षमाणस् ततः कपिः । ददर्श स महासत्त्वम् उत्थितं लवणाम्भसि ॥
कपिराज्ञा यद् आख्यातं सत्त्वम् अद्भुतदर्शनम् । छायाग्राहि महावीर्यं तद् इदं नात्र संशयः ॥
स तां बुद्ध्वार्थतत्त्वेन सिंहिकां मतिमान् कपिः । व्यवर्धत महाकायः प्रावृषीव बलाहकः ॥
तस्य सा कायम् उद्वीक्ष्य वर्धमानं महाकपेः । वक्त्रं प्रसारयाम् आस पातालाम्बरसंनिभम् ॥
स ददर्श ततस् तस्या विकृतं सुमहन् मुखम् । कायमात्रं च मेधावी मर्माणि च महाकपिः ॥
स तस्या विवृते वक्त्रे वज्रसंहननः कपिः । संक्षिप्य मुहुर् आत्मानं निष्पपात महाबलः ॥
आस्ये तस्या निमज्जन्तं ददृशुः सिद्धचारणाः । ग्रस्यमानं यथा चन्द्रं पूर्णं पर्वणि राहुणा ॥
ततस् तस्य नखैस् तीक्ष्णैर् मर्माण्य् उत्कृत्य वानरः । उत्पपाताथ वेगेन मनःसंपातविक्रमः ॥
तां हतां वानरेणाशु पतितां वीक्ष्य सिंहिकाम् । भूतान्य् आकाशचारीणि तम् ऊचुः प्लवगर्षभम् ॥
भीमम् अद्य कृतं कर्म महत् सत्त्वं त्वया हतम् । साधयार्थम् अभिप्रेतम् अरिष्टं प्लवतां वर ॥
यस्य त्व् एतानि चत्वारि वानरेन्द्र यथा तव । धृतिर् दृष्टिर् मतिर् दाक्ष्यं स कर्मसु न सीदति ॥
स तैः संभावितः पूज्यः प्रतिपन्नप्रयोजनः । जगामाकाशम् आविश्य पन्नगाशनवत् कपिः ॥
plavamānaṃ tu taṃ dṛṣṭvā siṃhikā nāma rākṣasī | manasā cintayām āsa pravṛddhā kāmarūpiṇī ||
adya dīrghasya kālasya bhaviṣyāmy aham āśitā | idaṃ hi me mahat sattvaṃ cirasya vaśam āgatam ||
iti saṃcintya manasā chāyām asya samakṣipat | chāyāyāṃ saṃgṛhītāyāṃ cintayām āsa vānaraḥ ||
samākṣipto 'smi sahasā paṅgūkṛtaparākramaḥ | pratilomena vātena mahānaur iva sāgare ||
tiryag ūrdhvam adhaś caiva vīkṣamāṇas tataḥ kapiḥ | dadarśa sa mahāsattvam utthitaṃ lavaṇāmbhasi ||
kapirājñā yad ākhyātaṃ sattvam adbhutadarśanam | chāyāgrāhi mahāvīryaṃ tad idaṃ nātra saṃśayaḥ ||
sa tāṃ buddhvārthatattvena siṃhikāṃ matimān kapiḥ | vyavardhata mahākāyaḥ prāvṛṣīva balāhakaḥ ||
tasya sā kāyam udvīkṣya vardhamānaṃ mahākapeḥ | vaktraṃ prasārayām āsa pātālāmbarasaṃnibham ||
sa dadarśa tatas tasyā vikṛtaṃ sumahan mukham | kāyamātraṃ ca medhāvī marmāṇi ca mahākapiḥ ||
sa tasyā vivṛte vaktre vajrasaṃhananaḥ kapiḥ | saṃkṣipya muhur ātmānaṃ niṣpapāta mahābalaḥ ||
āsye tasyā nimajjantaṃ dadṛśuḥ siddhacāraṇāḥ | grasyamānaṃ yathā candraṃ pūrṇaṃ parvaṇi rāhuṇā ||
tatas tasya nakhais tīkṣṇair marmāṇy utkṛtya vānaraḥ | utpapātātha vegena manaḥsaṃpātavikramaḥ ||
tāṃ hatāṃ vānareṇāśu patitāṃ vīkṣya siṃhikām | bhūtāny ākāśacārīṇi tam ūcuḥ plavagarṣabham ||
bhīmam adya kṛtaṃ karma mahat sattvaṃ tvayā hatam | sādhayārtham abhipretam ariṣṭaṃ plavatāṃ vara ||
yasya tv etāni catvāri vānarendra yathā tava | dhṛtir dṛṣṭir matir dākṣyaṃ sa karmasu na sīdati ||
sa taiḥ saṃbhāvitaḥ pūjyaḥ pratipannaprayojanaḥ | jagāmākāśam āviśya pannagāśanavat kapiḥ ||
Когда он летел, ракшаси по имени Симхика, выросшая и способная менять облик, увидела его и подумала: «Сегодня, после долгого времени, я буду сыта. Это великое существо наконец попало в мою власть». Подумав так, она схватила его тень. Когда тень была схвачена, ванара подумал: «Меня внезапно схватили, моя доблесть словно обездвижена, как большой корабль в океане противным ветром». Оглядываясь в стороны, вверх и вниз, он увидел великое существо, поднявшееся из солёной воды, и понял: «Это то удивительное, великомощное существо, хватающее тень, о котором говорил царь обезьян; сомнения нет». Разумный великий обезьяна, поняв сущность дела и узнав Симхику, вырос, как туча в сезон дождей. Увидев, как растёт тело великого обезьяны, она раскрыла пасть, подобную Патале и небу. Мудрый Хануман увидел её искажённое огромное лицо, размер тела и уязвимые места. Войдя в раскрытую пасть, обезьяна с телом, прочным как ваджра, мгновенно сжалась и выпрыгнула. Сиддхи и чараны увидели, как он погружается в её пасть, словно полная луна в полнолуние поглощается Раху. Затем ванара острыми когтями вырвал её жизненные места и взлетел со скоростью мысли. Увидев Симхику быстро убитой и упавшей, небесные существа сказали быку среди прыгунов: «Сегодня ты совершил страшное дело: тобой убито великое существо. Достигай желанной цели невредимым, лучший прыгун. У кого есть эти четыре качества — стойкость, видение, мысль и умение, как у тебя, владыка ванаров, тот не терпит неудачи в делах». Почтённый ими и решивший достичь цели, обезьяна вошёл в небо и пошёл дальше, как пожиратель змей.
88a473fa84ff · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Симхика хватает не тело, а тень: препятствие действует через скрытое связывание. Хануман отвечает не грубой силой одной только величины, а точным видением уязвимого места. Так в служении побеждает соединение стойкости, видения, мысли и умения.