Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
रामायण
Хануман передаёт послание Рамы5.32.19-25
1468 / 2464
रामायण · 5.32.19-25
॥
देवनागरी

अहो स्वप्नस्य सुखता याहम् एवं चिराहृता । प्रेषितं नाम पश्यामि राघवेण वनौकसं ॥
स्वप्ने ऽपि यद्य् अहं वीरं राघवं सहलक्ष्मणम् । पश्येयं नावसीदेयं स्वप्नो ऽपि मम मत्सरी ॥
नाहं स्वप्नम् इमं मन्ये स्वप्ने दृष्ट्वा हि वानरम् । न शक्यो ऽभ्युदयः प्राप्तुं प्राप्तश् चाभ्युदयो मम ॥
किं नु स्याच् चित्तमोहो ऽयं भवेद् वातगतिस् त्व् इयम् । उन्मादजो विकारो वा स्याद् इयं मृगतृष्णिका ॥
अथ वा नायम् उन्मादो मोहो ऽप्य् उन्मादलक्ष्मणः । संबुध्ये चाहम् आत्मानम् इमं चापि वनौकसं ॥
इत्य् एवं बहुधा सीता संप्रधार्य बलाबलम् । रक्षसां कामरूपत्वान् मेने तं राक्षसाधिपम् ॥
एतां बुद्धिं तदा कृत्वा सीता सा तनुमध्यमा । न प्रतिव्याजहाराथ वानरं जनकात्मजा ॥

लिप्यंतरण (IAST)

aho svapnasya sukhatā yāham evaṃ cirāhṛtā | preṣitaṃ nāma paśyāmi rāghaveṇa vanaukasaṃ ||
svapne 'pi yady ahaṃ vīraṃ rāghavaṃ sahalakṣmaṇam | paśyeyaṃ nāvasīdeyaṃ svapno 'pi mama matsarī ||
nāhaṃ svapnam imaṃ manye svapne dṛṣṭvā hi vānaram | na śakyo 'bhyudayaḥ prāptuṃ prāptaś cābhyudayo mama ||
kiṃ nu syāc cittamoho 'yaṃ bhaved vātagatis tv iyam | unmādajo vikāro vā syād iyaṃ mṛgatṛṣṇikā ||
atha vā nāyam unmādo moho 'py unmādalakṣmaṇaḥ | saṃbudhye cāham ātmānam imaṃ cāpi vanaukasaṃ ||
ity evaṃ bahudhā sītā saṃpradhārya balābalam | rakṣasāṃ kāmarūpatvān mene taṃ rākṣasādhipam ||
etāṃ buddhiṃ tadā kṛtvā sītā sā tanumadhyamā | na prativyājahārātha vānaraṃ janakātmajā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अहो स्वप्नस्य सुखताaho svapnasya sukhatāувы, сна приятность
या अहम् एवम् चिराहृताyā aham evam cirāhṛtāчто я так давно похищенная
प्रेषितम् नाम पश्यामिpreṣitam nāma paśyāmiпосланного будто вижу
राघवेण वनौकसम्rāghaveṇa vanaukasamРагхавой лесного жителя
स्वप्ने अपि यदि अहम्svapne api yadi ahamво сне даже если я
वीरम् राघवम् सहलक्ष्मणम्vīram rāghavam sahalakṣmaṇamгероя Рагхаву с Лакшманой
पश्येयम् न अवसीदेयम्paśyeyam na avasīdeyamувидела бы, не падала бы духом
स्वप्नः अपि मम मत्सरीsvapnaḥ api mama matsarīсон даже ко мне завистлив
न अहम् स्वप्नम् इमम् मन्येna aham svapnam imam manyeне я сном это считаю
स्वप्ने दृष्ट्वा हि वानरम्svapne dṛṣṭvā hi vānaramво сне увидев ведь ванару
न शक्यः अभ्युदयः प्राप्तुम्na śakyaḥ abhyudayaḥ prāptumне возможно благополучие обрести
प्राप्तः च अभ्युदयः ममprāptaḥ ca abhyudayaḥ mamaобретено же благополучие моё
किम् नु स्यात् चित्तमोहः अयम्kim nu syāt cittamohaḥ ayamчто же может быть, ума помрачение это
भवेत् वातगतिः तु इयम्bhavet vātagatiḥ tu iyamможет быть ветра движение это
उन्मादजः विकारः वाunmādajaḥ vikāraḥ vāбезумием рождённое изменение или
स्यात् इयम् मृगतृष्णिकाsyāt iyam mṛgatṛṣṇikāможет быть это мираж
अथ वा न अयम् उन्मादःatha vā na ayam unmādaḥили же не это безумие
मोहः अपि उन्मादलक्ष्मणःmohaḥ api unmādalakṣmaṇaḥпомрачение тоже признаков безумия
संबुध्ये च अहम् आत्मानम्saṃbudhye ca aham ātmānamосознаю и я себя
इमम् च अपि वनौकसम्imam ca api vanaukasamи этого также лесного жителя
इति एवम् बहुधा सीताiti evam bahudhā sītāтак так многообразно Сита
संप्रधार्य बलाबलम्saṃpradhārya balābalamобдумав силу и слабость
रक्षसाम् कामरूपत्वात्rakṣasām kāmarūpatvātиз-за ракшасов произвольнообразности
मेने तम् राक्षसाधिपम्mene tam rākṣasādhipamсочла его владыкой ракшасов
एताम् बुद्धिम् तदा कृत्वाetām buddhim tadā kṛtvāтакую мысль тогда сделав
सीता सा तनुमध्यमाsītā sā tanumadhyamāСита та тонкостанная
न प्रतिव्याजहार अथna prativyājahāra athaне ответила тогда
वानरम् जनकात्मजाvānaram janakātmajāванаре, дочь Джанаки
अनुवाद

«Увы, как приятен был бы сон, если бы я, так давно похищенная, увидела лесного жителя, посланного Рагхавой. Если бы даже во сне я увидела героя Рагхаву вместе с Лакшманой, я не падала бы духом; но даже сон завидует мне. И всё же я не считаю это сном: говорят, что если во сне увидеть ванару, благополучия не обрести, а ко мне благополучие пришло. Что же это может быть? Помрачение ума? Движение ветра? Изменение, рождённое безумием? Или это мираж? Но нет, это не безумие и не помрачение с признаками безумия: я осознаю себя и этого лесного жителя». Так Сита, многообразно обдумав силу и слабость доводов, из-за способности ракшасов принимать любые облики всё же сочла его владыкой ракшасов. Утвердившись в этой мысли, тонкостанная дочь Джанаки не ответила ванаре.

संस्करण

2ab659db147f · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 5.32.8-18

श्लोक बदलें इन कुंजियों से