रामायण
Хануман утешает Ситу5.37.12-17
1495 / 2464
रामायण · 5.37.12-17
देवनागरी

सीतायास् तद् वचः श्रुत्वा हनुमान् मारुतात्मजः । शिरस्य् अञ्जलिम् आधाय वाक्यम् उत्तरम् अब्रवीत् ॥
क्षिप्रम् एष्यति काकुत्स्थो हर्यृक्षप्रवरैर् वृतः । यस् ते युधि विजित्यारीञ् शोकं व्यपनयिष्यति ॥
न हि पश्यामि मर्त्येषु नामरेष्व् असुरेषु वा । यस् तस्य वमतो बाणान् स्थातुम् उत्सहते ऽग्रतः ॥
अप्य् अर्कम् अपि पर्जन्यम् अपि वैवस्वतं यमम् । स हि सोढुं रणे शक्तस् तवहेतोर् विशेषतः ॥
स हि सागरपर्यन्तां महीं शासितुम् ईहते । त्वन् निमित्तो हि रामस्य जयो जनकनन्दिनि ॥
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सम्यक् सत्यं सुभाषितम् । जानकी बहु मेने ऽथ वचनं चेदम् अब्रवीत् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sītāyās tad vacaḥ śrutvā hanumān mārutātmajaḥ | śirasy añjalim ādhāya vākyam uttaram abravīt ||
kṣipram eṣyati kākutstho haryṛkṣapravarair vṛtaḥ | yas te yudhi vijityārīñ śokaṃ vyapanayiṣyati ||
na hi paśyāmi martyeṣu nāmareṣv asureṣu vā | yas tasya vamato bāṇān sthātum utsahate 'grataḥ ||
apy arkam api parjanyam api vaivasvataṃ yamam | sa hi soḍhuṃ raṇe śaktas tavahetor viśeṣataḥ ||
sa hi sāgaraparyantāṃ mahīṃ śāsitum īhate | tvan nimitto hi rāmasya jayo janakanandini ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā samyak satyaṃ subhāṣitam | jānakī bahu mene 'tha vacanaṃ cedam abravīt ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सीतायाः तत् वचः श्रुत्वाsītāyāḥ tat vacaḥ śrutvāСиты то слово услышав
हनुमान् मारुतात्मजःhanumān mārutātmajaḥХануман, сын Ветра
शिरसि अञ्जलिम् आधायśirasi añjalim ādhāyaна голове ладони сложив
वाक्यम् उत्तरम् अब्रवीत्vākyam uttaram abravītответное слово сказал
क्षिप्रम् एष्यति काकुत्स्थःkṣipram eṣyati kākutsthaḥбыстро придёт Какутстха
हर्यृक्षप्रवरैः वृतःharyṛkṣapravaraiḥ vṛtaḥлучшими хари и рикшами окружённый
यः ते युधिyaḥ te yudhiкоторый твоих в битве
विजित्य अरीन्vijitya arīnпобедив врагов
शोकम् व्यपनयिष्यतिśokam vyapanayiṣyatiскорбь устранит
न हि पश्यामि मर्त्येषुna hi paśyāmi martyeṣuне ведь вижу среди смертных
न अमरेषु असुरेषु वाna amareṣu asureṣu vāни среди бессмертных или асуров
यः तस्य वमतः बाणान्yaḥ tasya vamataḥ bāṇānкто его извергающего стрелы
स्थातुम् उत्सहते अग्रतःsthātum utsahate agrataḥстоять способен впереди
अपि अर्कम् अपि पर्जन्यम्api arkam api parjanyamдаже солнце, даже дождевое божество
अपि वैवस्वतम् यमम्api vaivasvatam yamamдаже Вайвасвату Яму
स हि सोढुम् रणेsa hi soḍhum raṇeон ведь выдержать в битве
शक्तः तव हेतोः विशेषतःśaktaḥ tava hetoḥ viśeṣataḥспособен ради тебя особенно
स हि सागरपर्यन्ताम्sa hi sāgaraparyantāmон ведь до океана простирающуюся
महीम् शासितुम् ईहतेmahīm śāsitum īhateземлёй править стремится
त्वत् निमित्तो हिtvat nimitto hiради тебя ведь
रामस्य जयःrāmasya jayaḥРамы победа
जनकनन्दिनिjanakanandiniрадость Джанаки
तस्य तत् वचनम् श्रुत्वाtasya tat vacanam śrutvāего то слово услышав
सम्यक् सत्यम् सुभाषितम्samyak satyam subhāṣitamправильное, истинное, хорошо сказанное
जानकी बहु मेने अथjānakī bahu mene athaДжанаки высоко оценила затем
वचनम् च इदम् अब्रवीत्vacanam ca idam abravītи это слово сказала
अनुवाद

Услышав это слово Ситы, Хануман, сын Ветра, сложил ладони у головы и ответил: «Какутстха скоро придёт, окружённый лучшими хари и рикшами. Победив в битве твоих врагов, он устранит твою скорбь. Я не вижу ни среди смертных, ни среди бессмертных, ни среди асуров того, кто смог бы стоять перед ним, когда он извергает стрелы. Ради тебя он особенно способен выдержать в бою даже солнце, даже Парджанью, даже Вайвасвату Яму. Он стремится править землёй до океана; ради тебя, радость Джанаки, будет победа Рамы». Услышав его правильную, истинную и хорошо сказанную речь, Джанаки высоко оценила её и сказала снова.

संस्करण

2f860ab99325 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से