ततस् तु रक्षोऽधिपतिर् महात्मा; हनूमताक्षे निहते कुमारे । मनः समाधाय तदेन्द्रकल्पं; समादिदेशेन्द्रजितं स रोषात् ॥
त्वम् अस्त्रविच् छस्त्रभृतां वरिष्ठः; सुरासुराणाम् अपि शोकदाता । सुरेषु सेन्द्रेषु च दृष्टकर्मा; पितामहाराधनसंचितास्त्रः ॥
तवास्त्रबलम् आसाद्य नासुरा न मरुद्गणाः । न कश् चित् त्रिषु लोकेषु संयुगे न गतश्रमः ॥
भुजवीर्याभिगुप्तश् च तपसा चाभिरक्षितः । देशकालविभागज्ञस् त्वम् एव मतिसत्तमः ॥
न ते ऽस्त्य् अशक्यं समरेषु कर्मणा; न ते ऽस्त्य् अकार्यं मतिपूर्वमन्त्रणे । न सो ऽस्ति कश् चित् त्रिषु संग्रहेषु वै; न वेद यस् ते ऽस्त्रबलं बलं च ते ॥
ममानुरूपं तपसो बलं च ते; पराक्रमश् चास्त्रबलं च संयुगे । न त्वां समासाद्य रणावमर्दे; मनः श्रमं गच्छति निश्चितार्थम् ॥
निहता इंकराः सर्वे जम्बुमाली च राक्षसः । अमात्यपुत्रा वीराश् च पञ्च सेनाग्रयायिनः ॥
सहोदरस् ते दयितः कुमारो ऽक्षश् च सूदितः । न तु तेष्व् एव मे सारो यस् त्वय्य् अरिनिषूदन ॥
इदं हि दृष्ट्वा मतिमन् महद् बलं; कपेः प्रभावं च पराक्रमं च । त्वम् आत्मनश् चापि समीक्ष्य सारं; कुरुष्व वेगं स्वबलानुरूपम् ॥
बलावमर्दस् त्वयि संनिकृष्टे; यथा गते शाम्यति शान्तशत्रौ । तथा समीक्ष्यात्मबलं परं च; समारभस्वास्त्रविदां वरिष्ठ ॥
न खल्व् इयं मतिः श्रेष्ठा यत् त्वां संप्रेषयाम्य् अहम् । इयं च राजधर्माणां क्षत्रस्य च मतिर् मता ॥
नानाशस्त्रैश् च संग्रामे वैशारद्यम् अरिंदम । अवश्यम् एव बोद्धव्यं काम्यश् च विजयो रणे ॥
tatas tu rakṣo'dhipatir mahātmā; hanūmatākṣe nihate kumāre | manaḥ samādhāya tadendrakalpaṃ; samādideśendrajitaṃ sa roṣāt ||
tvam astravic chastrabhṛtāṃ variṣṭhaḥ; surāsurāṇām api śokadātā | sureṣu sendreṣu ca dṛṣṭakarmā; pitāmahārādhanasaṃcitāstraḥ ||
tavāstrabalam āsādya nāsurā na marudgaṇāḥ | na kaś cit triṣu lokeṣu saṃyuge na gataśramaḥ ||
bhujavīryābhiguptaś ca tapasā cābhirakṣitaḥ | deśakālavibhāgajñas tvam eva matisattamaḥ ||
na te 'sty aśakyaṃ samareṣu karmaṇā; na te 'sty akāryaṃ matipūrvamantraṇe | na so 'sti kaś cit triṣu saṃgraheṣu vai; na veda yas te 'strabalaṃ balaṃ ca te ||
mamānurūpaṃ tapaso balaṃ ca te; parākramaś cāstrabalaṃ ca saṃyuge | na tvāṃ samāsādya raṇāvamarde; manaḥ śramaṃ gacchati niścitārtham ||
nihatā iṃkarāḥ sarve jambumālī ca rākṣasaḥ | amātyaputrā vīrāś ca pañca senāgrayāyinaḥ ||
sahodaras te dayitaḥ kumāro 'kṣaś ca sūditaḥ | na tu teṣv eva me sāro yas tvayy ariniṣūdana ||
idaṃ hi dṛṣṭvā matiman mahad balaṃ; kapeḥ prabhāvaṃ ca parākramaṃ ca | tvam ātmanaś cāpi samīkṣya sāraṃ; kuruṣva vegaṃ svabalānurūpam ||
balāvamardas tvayi saṃnikṛṣṭe; yathā gate śāmyati śāntaśatrau | tathā samīkṣyātmabalaṃ paraṃ ca; samārabhasvāstravidāṃ variṣṭha ||
na khalv iyaṃ matiḥ śreṣṭhā yat tvāṃ saṃpreṣayāmy aham | iyaṃ ca rājadharmāṇāṃ kṣatrasya ca matir matā ||
nānāśastraiś ca saṃgrāme vaiśāradyam ariṃdama | avaśyam eva boddhavyaṃ kāmyaś ca vijayo raṇe ||
Когда Хануман убил царевича Акшу, великодушный владыка ракшасов собрал ум и в гневе приказал Индраджиту, подобному Индре: «Ты знаешь божественные оружия, ты лучший среди носящих оружие, ты причиняешь скорбь даже богам и асурам. Твои дела были видны среди богов вместе с Индрой; почитанием Праотца ты накопил оружия. Встретив силу твоих оружий, ни асуры, ни сонмы Марутов, никто в трёх мирах не остаётся в сражении неутомлённым. Ты защищён силой рук, охраняем аскезой, различаешь место и время; ты сам лучший разумом. В битвах для тебя нет невозможного действия, и при разумном совете нет того, чего ты не должен был бы делать. В трёх мирах нет никого, кто не знал бы силу твоих оружий и твою собственную силу. Твоя аскеза, сила, доблесть и мощь оружий в сражении соответствуют мне; когда решена цель, мой ум не знает усталости, встретив тебя в давке битвы. Убиты все кинкара, ракшас Джамбумали, героические сыновья министров и пятеро вождей войска. Убит и твой дорогой единоутробный брат, царевич Акша. Но моя опора не в них, а в тебе, губитель врагов. Поэтому, разумный, увидев великую силу капи, его мощь и доблесть, оцени также собственную сущность и действуй с натиском, соответствующим твоей силе. Когда ты приблизишься, подавление силы врага должно утихнуть, как утихает оно перед усмирителем врагов. Поэтому, лучший знатоков оружий, оцени свою силу и силу противника и начинай. Мысль послать тебя, конечно, не лучшая для меня, но такова признанная мысль царской дхармы и кшатрийства. Врагов укротитель, в битве непременно нужно познать мастерство с разным оружием, и победа в бою желанна».
1822f6dbe4b5 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Равана уже не говорит с обычной самоуверенностью. Он признаёт опасность Ханумана и посылает не просто очередной отряд, а сына, чья сила основана на аскезе, оружии и знании времени.