स तस्य वीरस्य महारथस्या; धनुष्मतः संयति संमतस्य । शरप्रवेगं व्यहनत् प्रवृद्धश्; चचार मार्गे पितुर् अप्रमेयः ॥
ततः शरान् आयततीक्ष्णशल्यान्; सुपत्रिणः काञ्चनचित्रपुङ्खान् । मुमोच वीरः परवीरहन्ता; सुसंततान् वज्रनिपातवेगान् ॥
स तस्य तत् स्यन्दननिःस्वनं च; मृदङ्गभेरीपटहस्वनं च । विकृष्यमाणस्य च कार्मुकस्य; निशम्य घोषं पुनर् उत्पपात ॥
शराणाम् अन्तरेष्व् आशु व्यवर्तत महाकपिः । हरिस् तस्याभिलक्षस्य मोक्षयंल् लक्ष्यसंग्रहम् ॥
शराणाम् अग्रतस् तस्य पुनः समभिवर्तत । प्रसार्य हस्तौ हनुमान् उत्पपातानिलात्मजः ॥
ताव् उभौ वेगसंपन्नौ रणकर्मविशारदौ । सर्वभूतमनोग्राहि चक्रतुर् युद्धम् उत्तमम् ॥
हनूमतो वेद न राक्षसो ऽन्तरं; न मारुतिस् तस्य महात्मनो ऽन्तरम् । परस्परं निर्विषहौ बभूवतुः; समेत्य तौ देवसमानविक्रमौ ॥
ततस् तु लक्ष्ये स विहन्यमाने; शरेषु मोघेषु च संपतत्सु । जगाम चिन्तां महतीं महात्मा; समाधिसंयोगसमाहितात्मा ॥
ततो मतिं राक्षसराजसूनुश्; चकार तस्मिन् हरिवीरमुख्ये । अवध्यतां तस्य कपेः समीक्ष्य; कथं निगच्छेद् इति निग्रहार्थम् ॥
ततः पैतामहां वीरः सो ऽस्त्रम् अस्त्रविदां वरः । संदधे सुमहातेजास् तं हरिप्रवरं प्रति ॥
अवध्यो ऽयम् इति ज्ञात्वा तम् अस्त्रेणास्त्रतत्त्ववित् । निजग्राह महाबाहुर् मारुतात्मजम् इन्द्रजित् ॥
तेन बद्धस् ततो ऽस्त्रेण राक्षसेन स वानरः । अभवन् निर्विचेष्टश् च पपात च महीतले ॥
sa tasya vīrasya mahārathasyā; dhanuṣmataḥ saṃyati saṃmatasya | śarapravegaṃ vyahanat pravṛddhaś; cacāra mārge pitur aprameyaḥ ||
tataḥ śarān āyatatīkṣṇaśalyān; supatriṇaḥ kāñcanacitrapuṅkhān | mumoca vīraḥ paravīrahantā; susaṃtatān vajranipātavegān ||
sa tasya tat syandananiḥsvanaṃ ca; mṛdaṅgabherīpaṭahasvanaṃ ca | vikṛṣyamāṇasya ca kārmukasya; niśamya ghoṣaṃ punar utpapāta ||
śarāṇām antareṣv āśu vyavartata mahākapiḥ | haris tasyābhilakṣasya mokṣayaṃl lakṣyasaṃgraham ||
śarāṇām agratas tasya punaḥ samabhivartata | prasārya hastau hanumān utpapātānilātmajaḥ ||
tāv ubhau vegasaṃpannau raṇakarmaviśāradau | sarvabhūtamanogrāhi cakratur yuddham uttamam ||
hanūmato veda na rākṣaso 'ntaraṃ; na mārutis tasya mahātmano 'ntaram | parasparaṃ nirviṣahau babhūvatuḥ; sametya tau devasamānavikramau ||
tatas tu lakṣye sa vihanyamāne; śareṣu mogheṣu ca saṃpatatsu | jagāma cintāṃ mahatīṃ mahātmā; samādhisaṃyogasamāhitātmā ||
tato matiṃ rākṣasarājasūnuś; cakāra tasmin harivīramukhye | avadhyatāṃ tasya kapeḥ samīkṣya; kathaṃ nigacched iti nigrahārtham ||
tataḥ paitāmahāṃ vīraḥ so 'stram astravidāṃ varaḥ | saṃdadhe sumahātejās taṃ haripravaraṃ prati ||
avadhyo 'yam iti jñātvā tam astreṇāstratattvavit | nijagrāha mahābāhur mārutātmajam indrajit ||
tena baddhas tato 'streṇa rākṣasena sa vānaraḥ | abhavan nirviceṣṭaś ca papāta ca mahītale ||
Возросший Хануман разрушал натиск стрел этого героя, великого колесничего, почитаемого луконосца в битве, и двигался по пути своего неизмеримого отца. Тогда герой, убивающий чужих героев, выпустил длинные, хорошо оперённые стрелы с острыми наконечниками и золотым пёстрым оперением, летевшие как падение ваджры. Услышав грохот его колесницы, звуки мридангов, бхери и патах, а также гул натягиваемого лука, Хануман снова взлетел. Великий капи быстро двигался между стрелами, разрушая его прицеливание и захват цели. Сын Ветра снова появлялся перед стрелами, простирал руки и взлетал. Эти двое, наделённые скоростью и искусные в деле боя, вели превосходное сражение, захватывавшее умы всех существ. Ракшас не находил промежутка у Ханумана, и сын Ветра не находил промежутка у этого великодушного. Сойдясь, оба, равные богам доблестью, стали друг для друга невыносимы. Тогда, когда цель ускользала, а стрелы падали тщетно, великодушный Индраджит, собранный в сосредоточении, погрузился в глубокое размышление. Увидев, что этот лучший герой хари не может быть убит, сын царя ракшасов стал думать, как схватить его ради подавления. Тогда великосияющий герой, лучший знатоков астра, направил против лучшего хари оружие Праотца. Зная, что этот капи неубиваем, могучерукий Индраджит, знаток сути астра, схватил сына Ветра этой астрой. Связанный астрой ракшаса, ванара стал неподвижен и упал на землю.
f16c33c2a4c9 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Индраджит побеждает не силой стрел, а знанием астра и точным рассуждением. Он понимает: Ханумана нельзя убить обычной военной мощью, его можно только временно связать высшим оружием.