रामायण
Хануман созерцает Равану5.47.15-20
1528 / 2464
रामायण · 5.47.15-20
देवनागरी

स तैः संपीड्यमानो ऽपि रक्षोभिर् भीमविक्रमैः । विस्मयं परमं गत्वा रक्षोऽधिपम् अवैक्षत ॥
भ्राजमानं ततो दृष्ट्वा हनुमान् राक्षसेश्वरम् । मनसा चिन्तयाम् आस तेजसा तस्य मोहितः ॥
अहो रूपम् अहो धैर्यम् अहो सत्त्वम् अहो द्युतिः । अहो राक्षसराजस्य सर्वलक्षणयुक्तता ॥
यद्य् अधर्मो न बलवान् स्याद् अयं राक्षसेश्वरः । स्याद् अयं सुरलोकस्य सशक्रस्यापि रक्षिता ॥
तेन बिभ्यति खल्व् अस्माल् लोकाः सामरदानवाः । अयं ह्य् उत्सहते क्रुद्धः कर्तुम् एकार्णवं जगत् ॥
इति चिन्तां बहुविधाम् अकरोन् मतिमान् कपिः । दृष्ट्वा राक्षसराजस्य प्रभावम् अमितौजसः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sa taiḥ saṃpīḍyamāno 'pi rakṣobhir bhīmavikramaiḥ | vismayaṃ paramaṃ gatvā rakṣo'dhipam avaikṣata ||
bhrājamānaṃ tato dṛṣṭvā hanumān rākṣaseśvaram | manasā cintayām āsa tejasā tasya mohitaḥ ||
aho rūpam aho dhairyam aho sattvam aho dyutiḥ | aho rākṣasarājasya sarvalakṣaṇayuktatā ||
yady adharmo na balavān syād ayaṃ rākṣaseśvaraḥ | syād ayaṃ suralokasya saśakrasyāpi rakṣitā ||
tena bibhyati khalv asmāl lokāḥ sāmaradānavāḥ | ayaṃ hy utsahate kruddhaḥ kartum ekārṇavaṃ jagat ||
iti cintāṃ bahuvidhām akaron matimān kapiḥ | dṛṣṭvā rākṣasarājasya prabhāvam amitaujasaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स तैः संपीड्यमानः अपिsa taiḥ saṃpīḍyamānaḥ apiон ими сдавливаемый даже
रक्षोभिः भीमविक्रमैःrakṣobhiḥ bhīmavikramaiḥракшасами страшнодоблестными
विस्मयम् परमम् गत्वाvismayam paramam gatvāв удивление высшее войдя
रक्षोऽधिपम् अवैक्षतrakṣo'dhipam avaikṣataна владыку ракшасов посмотрел
भ्राजमानम् ततः दृष्ट्वाbhrājamānam tataḥ dṛṣṭvāсияющего затем увидев
हनुमान् राक्षसेश्वरम्hanumān rākṣaseśvaramХануман владыку ракшасов
मनसा चिन्तयाम् आसmanasā cintayām āsaумом стал размышлять
तेजसा तस्य मोहितःtejasā tasya mohitaḥего сиянием поражённый
अहो रूपम् अहो धैर्यम्aho rūpam aho dhairyamо, красота; о, стойкость
अहो सत्त्वम् अहो द्युतिःaho sattvam aho dyutiḥо, сила духа; о, блеск
अहो राक्षसराजस्यaho rākṣasarājasyaо, царя ракшасов
सर्वलक्षणयुक्तताsarvalakṣaṇayuktatāвсеми признаками наделённость
यदि अधर्मः न बलवान्yadi adharmaḥ na balavānесли бы адхарма не сильна
स्यात् अयम् राक्षसेश्वरःsyāt ayam rākṣaseśvaraḥбыл бы этот владыка ракшасов
स्यात् अयम् सुरलोकस्यsyāt ayam suralokasyaбыл бы он мира богов
सशक्रस्य अपि रक्षिताsaśakrasya api rakṣitāдаже с Шакрой защитником
तेन बिभ्यति खलुtena bibhyati khaluпоэтому боятся действительно
अस्मात् लोकाःasmāt lokāḥего миры
सामर दानवाःsāmara dānavāḥс амарами и данавами
अयम् हि उत्सहते क्रुद्धःayam hi utsahate kruddhaḥэтот ведь способен, разгневанный
कर्तुम् एकार्णवम् जगत्kartum ekārṇavam jagatсделать единым океаном мир
इति चिन्ताम् बहुविधाम्iti cintām bahuvidhāmтак размышление многообразное
अकरोत् मतिमान् कपिःakarot matimān kapiḥсделал мудрый капи
दृष्ट्वा राक्षसराजस्यdṛṣṭvā rākṣasarājasyaувидев царя ракшасов
प्रभावम् अमितौजसःprabhāvam amitaujasaḥмогущество безмерномощного
अनुवाद

Даже сдавливаемый страшнодоблестными ракшасами, Хануман вошёл в высшее удивление и смотрел на владыку ракшасов. Увидев сияющего владыку ракшасов, Хануман, поражённый его блеском, стал размышлять: «О, какая красота! О, какая стойкость! О, какая сила духа! О, какой блеск! О, как царь ракшасов наделён всеми признаками! Если бы адхарма не была в нём сильна, этот владыка ракшасов мог бы быть защитником даже мира богов вместе с Шакрой. Поэтому миры с амарами и данавами действительно боятся его: разгневанный, он способен сделать весь мир единым океаном». Так мудрый капи размышлял по-разному, увидев могущество безмерномощного царя ракшасов.

संस्करण

3c6517acc0a2 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से