रामायण
Хануман отправляется от Ситы5.54.9-14
1553 / 2464
रामायण · 5.54.9-14
देवनागरी

ततः स कपिशार्दूलः स्वामिसंदर्शनोत्सुकः । आरुरोह गिरिश्रेष्ठम् अरिष्टम् अरिमर्दनः ॥
तुङ्गपद्मकजुष्टाभिर् नीलाभिर् वनराजिभिः । सालतालाश्वकर्णैश् च वंशैश् च बहुभिर् वृतम् ॥
लतावितानैर् विततैः पुष्पवद्भिर् अलंकृतम् । नानामृगगणाकीर्णं धातुनिष्यन्दभूषितम् ॥
बहुप्रस्रवणोपेतं शिलासंचयसंकटम् । महर्षियक्षगन्धर्वकिंनरोरगसेवितम् ॥
लतापादपसंबाधं सिंहाकुलितकन्दरम् । व्याघ्रसंघसमाकीर्णं स्वादुमूलफलद्रुमम् ॥
तम् आरुरोहातिबलः पर्वतं प्लवगोत्तमः । रामदर्शनशीघ्रेण प्रहर्षेणाभिचोदितः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tataḥ sa kapiśārdūlaḥ svāmisaṃdarśanotsukaḥ | āruroha giriśreṣṭham ariṣṭam arimardanaḥ ||
tuṅgapadmakajuṣṭābhir nīlābhir vanarājibhiḥ | sālatālāśvakarṇaiś ca vaṃśaiś ca bahubhir vṛtam ||
latāvitānair vitataiḥ puṣpavadbhir alaṃkṛtam | nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ dhātuniṣyandabhūṣitam ||
bahuprasravaṇopetaṃ śilāsaṃcayasaṃkaṭam | maharṣiyakṣagandharvakiṃnaroragasevitam ||
latāpādapasaṃbādhaṃ siṃhākulitakandaram | vyāghrasaṃghasamākīrṇaṃ svādumūlaphaladrumam ||
tam ārurohātibalaḥ parvataṃ plavagottamaḥ | rāmadarśanaśīghreṇa praharṣeṇābhicoditaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततःtataḥзатем
सः कपिशार्दूलःsaḥ kapiśārdūlaḥтот тигр среди капи
स्वामिसंदर्शनोत्सुकःsvāmisaṃdarśanotsukaḥжаждущий увидеть господина
आरुरोहārurohaвзошёл
गिरिश्रेष्ठम्giriśreṣṭhamна лучшую гору
अरिष्टम्ariṣṭamАришту
अरिमर्दनःarimardanaḥсокрушитель врагов
तुङ्गपद्मकजुष्टाभिःtuṅgapadmakajuṣṭābhiḥвысокими падмаками наполненными
नीलाभिःnīlābhiḥсиними
वनराजिभिःvanarājibhiḥрядами лесов
सालतालाश्वकर्णैः चsālatālāśvakarṇaiḥ caсалами, талами и ашвакарнами
वंशैः चvaṃśaiḥ caи бамбуками
बहुभिःbahubhiḥмногими
वृतम्vṛtamокружённую
लतावितानैःlatāvitānaiḥпологами лиан
विततैःvitataiḥраскинутыми
पुष्पवद्भिःpuṣpavadbhiḥцветущими
अलंकृतम्alaṃkṛtamукрашенную
नानामृगगणाकीर्णम्nānāmṛgagaṇākīrṇamнаполненную стадами разных зверей
धातुनिष्यन्दभूषितम्dhātuniṣyandabhūṣitamукрашенную потоками минералов
बहुप्रस्रवणोपेतम्bahuprasravaṇopetamнаделённую многими водопадами
शिलासंचयसंकटम्śilāsaṃcayasaṃkaṭamтесную скоплениями скал
महर्षियक्षगन्धर्वmaharṣiyakṣagandharvaвеликими риши, якшами, гандхарвами
किंनरोरगसेवितम्kiṃnaroragasevitamкиннарами и змеями посещаемую
लतापादपसंबाधम्latāpādapasaṃbādhamгустую лианами и деревьями
सिंहाकुलितकन्दरम्siṃhākulitakandaramс пещерами, наполненными львами
व्याघ्रसंघसमाकीर्णम्vyāghrasaṃghasamākīrṇamзаполненную стаями тигров
स्वादुमूलफलद्रुमम्svādumūlaphaladrumamс деревьями сладких корней и плодов
तम् आरुरोहtam ārurohaна неё взошёл
अतिबलःatibalaḥчрезвычайно сильный
पर्वतम्parvatamна гору
प्लवगोत्तमःplavagottamaḥлучший из прыгунов
रामदर्शनशीघ्रेणrāmadarśanaśīghreṇaбыстрым желанием увидеть Раму
प्रहर्षेणpraharṣeṇaрадостью
अभिचोदितःabhicoditaḥпобуждаемый
अनुवाद

Затем тот тигр среди капи, сокрушитель врагов, жаждущий увидеть своего господина, взошёл на лучшую гору Аришту. Она была окружена синими рядами лесов, где росли высокие падмаки, салы, талы, ашвакарны и многочисленные бамбуки; украшена раскинутыми цветущими пологами лиан; наполнена стадами разных зверей и украшена потоками минералов; наделена множеством водопадов, тесна от скоплений скал, посещаема великими риши, якшами, гандхарвами, киннарами и змеями; густа лианами и деревьями, с пещерами, наполненными львами, со стаями тигров и деревьями сладких корней и плодов. На эту гору взошёл чрезвычайно сильный лучший из прыгунов, побуждаемый радостью и быстрым желанием увидеть Раму.

संस्करण

3592dd43280f · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से