एवम् उक्तस् तु हनुमान् राघवेण महात्मना । सीताया भाषितं सर्वं न्यवेदयत राघवे ॥
इदम् उक्तवती देवी जानकी पुरुषर्षभ । पूर्ववृत्तम् अभिज्ञानं चित्रकूटे यथा तथम् ॥
सुखसुप्ता त्वया सार्धं जानकी पूर्वम् उत्थिता । वायसः सहसोत्पत्य विरराद स्तनान्तरे ॥
पर्यायेण च सुप्तस् त्वं देव्यङ्के भरताग्रज । पुनश् च किल पक्षी स देव्या जनयति व्यथाम् ॥
ततः पुनर् उपागम्य विरराद भृशं किल । ततस् त्वं बोधितस् तस्याः शोणितेन समुक्षितः ॥
वायसेन च तेनैव सततं बाध्यमानया । बोधितः किल देव्यास् त्वं सुखसुप्तः परंतप ॥
तां तु दृष्ट्वा महाबाहो रादितां च स्तनान्तरे । आशीविष इव क्रुद्धो निःश्वसन्न् अभ्यभाषथाः ॥
नखाग्रैः केन ते भीरु दारितं तु स्तनान्तरम् । कः क्रीडति सरोषेण पञ्चवक्त्रेण भोगिना ॥
निरीक्षमाणः सहसा वायसं समवैक्षताः । नखैः सरुधिरैस् तीक्ष्णैर् माम् एवाभिमुखं स्थितम् ॥
सुतः किल स शक्रस्य वायसः पततां वरः । धरान्तरचरः शीघ्रं पवनस्य गतौ समः ॥
evam uktas tu hanumān rāghaveṇa mahātmanā | sītāyā bhāṣitaṃ sarvaṃ nyavedayata rāghave ||
idam uktavatī devī jānakī puruṣarṣabha | pūrvavṛttam abhijñānaṃ citrakūṭe yathā tatham ||
sukhasuptā tvayā sārdhaṃ jānakī pūrvam utthitā | vāyasaḥ sahasotpatya virarāda stanāntare ||
paryāyeṇa ca suptas tvaṃ devyaṅke bharatāgraja | punaś ca kila pakṣī sa devyā janayati vyathām ||
tataḥ punar upāgamya virarāda bhṛśaṃ kila | tatas tvaṃ bodhitas tasyāḥ śoṇitena samukṣitaḥ ||
vāyasena ca tenaiva satataṃ bādhyamānayā | bodhitaḥ kila devyās tvaṃ sukhasuptaḥ paraṃtapa ||
tāṃ tu dṛṣṭvā mahābāho rāditāṃ ca stanāntare | āśīviṣa iva kruddho niḥśvasann abhyabhāṣathāḥ ||
nakhāgraiḥ kena te bhīru dāritaṃ tu stanāntaram | kaḥ krīḍati saroṣeṇa pañcavaktreṇa bhoginā ||
nirīkṣamāṇaḥ sahasā vāyasaṃ samavaikṣatāḥ | nakhaiḥ sarudhirais tīkṣṇair mām evābhimukhaṃ sthitam ||
sutaḥ kila sa śakrasya vāyasaḥ patatāṃ varaḥ | dharāntaracaraḥ śīghraṃ pavanasya gatau samaḥ ||
Когда великодушный Рагхава так сказал, Хануман сообщил Рагхаве всё, что сказала Сита: «О бык среди людей, богиня Джанаки рассказала это прежнее событие на Читракуте как знак узнавания, как оно было. Прежде Джанаки, счастливо спавшая вместе с тобой, поднялась, и ворона, внезапно взлетев, расцарапала её между грудей. Потом ты, о старший брат Бхараты, по очереди спал на коленях богини, а та птица снова причиняла ей боль. Затем ворона снова подошла и сильно расцарапала её; тогда ты был разбужен, окроплённый её кровью. О сокрушитель врагов, богиня, постоянно мучимая той самой вороной, разбудила тебя, счастливо спавшего. Увидев её, о могучерукий, расцарапанную между грудей, ты, разгневанный как ядовитый змей и тяжело дыша, сказал: “О робкая, кто разорвал тебе между грудей кончиками когтей? Кто играет с разгневанным пятипастным змеем?” Осматриваясь, ты внезапно увидел ворону, стоявшую лицом ко мне, с острыми когтями в крови. Эта ворона была сыном Шакры, лучшим из летающих, ходящим между землёй и небом, быстрым и равным ветру в движении».
843438e70a9c · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Сита выбирает знак, который знает только Рама: не внешний предмет, а память о его защите. История вороны напоминает Раме его прежнюю решимость наказать даже малую обиду, нанесённую Сите.