ततस् तस्मिन् महाबाहो कोपसंवर्तितेक्षणः । वायसे त्वं कृत्वाः क्रूरां मतिं मतिमतां वर ॥
स दर्भं संस्तराद् गृह्य ब्रह्मास्त्रेण न्ययोजयः । स दीप्त इव कालाग्निर् जज्वालाभिमुखः खगम् ॥
स त्वं प्रदीप्तं चिक्षेप दर्भं तं वायसं प्रति । ततस् तु वायसं दीप्तः स दर्भो ऽनुजगाम ह ॥
स पित्रा च परित्यक्तः सुरैः सर्वैर् महर्षिभिः । त्रींल् लोकान् संपरिक्रम्य त्रातारं नाधिगच्छति ॥
तं त्वं निपतितं भूमौ शरण्यः शरणागतम् । वधार्हम् अपि काकुत्स्थ कृपया परिपालयः ॥
मोघम् अस्त्रं न शक्यं तु कर्तुम् इत्य् एव राघव । ततस् तस्याक्षिकाकस्य हिनस्ति स्म स दक्षिणम् ॥
राम त्वां स नमस्कृत्वा राज्ञो दशरथस्य च । विसृष्टस् तु तदा काकः प्रतिपेदे खम् आलयम् ॥
एवम् अस्त्रविदां श्रेष्ठः सत्त्ववाञ् शीलवान् अपि । किमर्थम् अस्त्रं रक्षःसु न योजयसि राघव ॥
tatas tasmin mahābāho kopasaṃvartitekṣaṇaḥ | vāyase tvaṃ kṛtvāḥ krūrāṃ matiṃ matimatāṃ vara ||
sa darbhaṃ saṃstarād gṛhya brahmāstreṇa nyayojayaḥ | sa dīpta iva kālāgnir jajvālābhimukhaḥ khagam ||
sa tvaṃ pradīptaṃ cikṣepa darbhaṃ taṃ vāyasaṃ prati | tatas tu vāyasaṃ dīptaḥ sa darbho 'nujagāma ha ||
sa pitrā ca parityaktaḥ suraiḥ sarvair maharṣibhiḥ | trīṃl lokān saṃparikramya trātāraṃ nādhigacchati ||
taṃ tvaṃ nipatitaṃ bhūmau śaraṇyaḥ śaraṇāgatam | vadhārham api kākutstha kṛpayā paripālayaḥ ||
mogham astraṃ na śakyaṃ tu kartum ity eva rāghava | tatas tasyākṣikākasya hinasti sma sa dakṣiṇam ||
rāma tvāṃ sa namaskṛtvā rājño daśarathasya ca | visṛṣṭas tu tadā kākaḥ pratipede kham ālayam ||
evam astravidāṃ śreṣṭhaḥ sattvavāñ śīlavān api | kimartham astraṃ rakṣaḥsu na yojayasi rāghava ||
«Затем, о могучерукий, о лучший из разумных, с глазами, обращёнными гневом, ты принял суровое намерение против той вороны. Взяв травинку дарбхи из подстилки, ты соединил её с оружием Брахмы. Она запылала как огонь времени, направленная к птице. Ты метнул эту пылающую травинку дарбхи в ворону, и пылающая дарбха последовала за ней. Ворон, оставленный отцом, всеми богами и великими риши, обошёл три мира, но не нашёл защитника. О Какутстха, ты, защитник предавшихся, из милости сохранил его, упавшего на землю и пришедшего под защиту, хотя он был достоин смерти. Но, о Рагхава, оружие невозможно сделать напрасным; поэтому оно разрушило его правый глаз. О Рама, ворон поклонился тебе и царю Дашаратхе, и тогда, отпущенный, достиг неба, своей обители. Так ты — лучший из знающих оружие, мужественный и благонравный. Почему же, о Рагхава, ты не применяешь оружие против ракшасов?»
fc5118ede0e2 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Воспоминание становится упрёком любви: если Рама защитил Ситу от вороны, почему Равана ещё жив? Сита не сомневается в силе Рамы; она пробуждает её через память о его собственной дхарме защитника.