तद् वचः पथ्यम् अक्लीबं सारणेनाभिभाषितम् । निशम्य रावणो राजा प्रत्यभाषत सारणम् ॥
यदि माम् अभियुञ्जीरन् देवगन्धर्वदानवाः । नैव सीतां प्रदास्यामि सर्वलोकभयाद् अपि ॥
त्वं तु सौम्य परित्रस्तो हरिभिर् निर्जितो भृशम् । प्रतिप्रदानम् अद्यैव सीतायाः साधु मन्यसे । को हि नाम सपत्नो मां समरे जेतुम् अर्हति ॥
इत्य् उक्त्वा परुषं वाक्यं रावणो राक्षसाधिपः । आरुरोह ततः श्रीमान् प्रासादं हिमपाण्डुरम् । बहुतालसमुत्सेधं रावणो ऽथ दिदृक्षया ॥
ताभ्यां चराभ्यां सहितो रावणः क्रोधमूर्छितः । पश्यमानः समुद्रं च पर्वतांश् च वनानि च । ददर्श पृथिवीदेशं सुसंपूर्णं प्लवंगमैः ॥
तद् अपारम् असंख्येयं वानराणां महद् बलम् । आलोक्य रावणो राजा परिपप्रच्छ सारणम् ॥
एषां वानरमुख्यानां के शूराः के महाबलाः । के पूर्वम् अभिवर्तन्ते महोत्साहाः समन्ततः ॥
केषां शृणोति सुग्रीवः के वा यूथपयूथपाः । सारणाचक्ष्व मे सर्वं के प्रधानाः प्लवंगमाः ॥
tad vacaḥ pathyam aklībaṃ sāraṇenābhibhāṣitam | niśamya rāvaṇo rājā pratyabhāṣata sāraṇam ||
yadi mām abhiyuñjīran devagandharvadānavāḥ | naiva sītāṃ pradāsyāmi sarvalokabhayād api ||
tvaṃ tu saumya paritrasto haribhir nirjito bhṛśam | pratipradānam adyaiva sītāyāḥ sādhu manyase | ko hi nāma sapatno māṃ samare jetum arhati ||
ity uktvā paruṣaṃ vākyaṃ rāvaṇo rākṣasādhipaḥ | āruroha tataḥ śrīmān prāsādaṃ himapāṇḍuram | bahutālasamutsedhaṃ rāvaṇo 'tha didṛkṣayā ||
tābhyāṃ carābhyāṃ sahito rāvaṇaḥ krodhamūrchitaḥ | paśyamānaḥ samudraṃ ca parvatāṃś ca vanāni ca | dadarśa pṛthivīdeśaṃ susaṃpūrṇaṃ plavaṃgamaiḥ ||
tad apāram asaṃkhyeyaṃ vānarāṇāṃ mahad balam | ālokya rāvaṇo rājā paripapraccha sāraṇam ||
eṣāṃ vānaramukhyānāṃ ke śūrāḥ ke mahābalāḥ | ke pūrvam abhivartante mahotsāhāḥ samantataḥ ||
keṣāṃ śṛṇoti sugrīvaḥ ke vā yūthapayūthapāḥ | sāraṇācakṣva me sarvaṃ ke pradhānāḥ plavaṃgamāḥ ||
Услышав полезную и мужественную речь, сказанную Сараной, царь Равана ответил Саране: «Даже если бы против меня выступили боги, гандхарвы и данавы, я ни за что не отдам Ситу, даже из страха перед всеми мирами. А ты, добрый, сильно перепуган ванарами и побеждён ими, поэтому уже сегодня считаешь правильным вернуть Ситу. Кто вообще из врагов способен победить меня в битве?» Сказав эту жёсткую речь, славный Равана, владыка ракшасов, желая увидеть всё сам, взошёл на белый как снег дворец высотой во много пальм. Вместе с двумя разведчиками, помрачённый гневом, Равана осмотрел океан, горы и леса и увидел пространство земли, полностью заполненное ванарами. Увидев это безбрежное, несчётное великое войско ванар, царь Равана стал расспрашивать Сарану: «Кто из этих главных ванар — герои? Кто великосильные? Кто эти очень энергичные, наступающие впереди со всех сторон? Кого слушает Сугрива? Кто предводители предводителей отрядов? О Сарана, расскажи мне всё: кто главные ванары?»
ec36ab984958 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Равана отвергает разумный совет не потому, что не видит опасности, а потому, что гордость не позволяет ему признать увиденное. Его подъём на дворец становится внешним возвышением и внутренним падением.