एष आशंसते लङ्काम् एको मर्दितुम् ओजसा । यश् चैषो ऽनन्तरः शूरः श्यामः पद्मनिभेक्षणः ॥
इक्ष्वाकूणाम् अतिरथो लोके विख्यात पौरुषः । यस्मिन् न चलते धर्मो यो धर्मं नातिवर्तते ॥
यो ब्राह्मम् अस्त्रं वेदांश् च वेद वेदविदां वरः । यो भिन्द्याद् गगनं बाणैः पर्वतांश् चापि दारयेत् ॥
यस्य मृत्योर् इव क्रोधः शक्रस्येव पराक्रमः । स एष रामस् त्वां योद्धुं राजन् समभिवर्तते ॥
यश् चैष दक्षिणे पार्श्वे शुद्धजाम्बूनदप्रभः । विशालवक्षास् ताम्राक्षो नीलकुञ्चितमूर्धजः ॥
एषो ऽस्य लक्ष्मणो नाम भ्राता प्राणसमः प्रियः । नये युद्धे च कुशलः सर्वशास्त्रविशारदः ॥
अमर्षी दुर्जयो जेता विक्रान्तो बुद्धिमान् बली । रामस्य दक्षिणो बाहुर् नित्यं प्राणो बहिश्चरः ॥
न ह्य् एष राघवस्यार्थे जीवितं परिरक्षति । एषैवाशंसते युद्धे निहन्तुं सर्वराक्षसान् ॥
यस् तु सव्यम् असौ पक्षं रामस्याश्रित्य तिष्ठति । रक्षोगणपरिक्षिप्तो राजा ह्य् एष विभीषणः ॥
श्रीमता राजराजेन लङ्कायाम् अभिषेचितः । त्वाम् एव प्रतिसंरब्धो युद्धायैषो ऽभिवर्तते ॥
eṣa āśaṃsate laṅkām eko marditum ojasā | yaś caiṣo 'nantaraḥ śūraḥ śyāmaḥ padmanibhekṣaṇaḥ ||
ikṣvākūṇām atiratho loke vikhyāta pauruṣaḥ | yasmin na calate dharmo yo dharmaṃ nātivartate ||
yo brāhmam astraṃ vedāṃś ca veda vedavidāṃ varaḥ | yo bhindyād gaganaṃ bāṇaiḥ parvatāṃś cāpi dārayet ||
yasya mṛtyor iva krodhaḥ śakrasyeva parākramaḥ | sa eṣa rāmas tvāṃ yoddhuṃ rājan samabhivartate ||
yaś caiṣa dakṣiṇe pārśve śuddhajāmbūnadaprabhaḥ | viśālavakṣās tāmrākṣo nīlakuñcitamūrdhajaḥ ||
eṣo 'sya lakṣmaṇo nāma bhrātā prāṇasamaḥ priyaḥ | naye yuddhe ca kuśalaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ ||
amarṣī durjayo jetā vikrānto buddhimān balī | rāmasya dakṣiṇo bāhur nityaṃ prāṇo bahiścaraḥ ||
na hy eṣa rāghavasyārthe jīvitaṃ parirakṣati | eṣaivāśaṃsate yuddhe nihantuṃ sarvarākṣasān ||
yas tu savyam asau pakṣaṃ rāmasyāśritya tiṣṭhati | rakṣogaṇaparikṣipto rājā hy eṣa vibhīṣaṇaḥ ||
śrīmatā rājarājena laṅkāyām abhiṣecitaḥ | tvām eva pratisaṃrabdho yuddhāyaiṣo 'bhivartate ||
«А этот герой, следующий рядом, тёмный, с глазами, подобными лотосу, — Рама, великий колесничный воин рода Икшваку, в мире известный своим мужеством. В нём не колеблется дхарма, и он не преступает дхармы. Он знает брахмическое оружие и Веды, он лучший среди знатоков Вед. Стрелами он мог бы рассечь небо и разорвать даже горы. Его гнев — как гнев смерти, его доблесть — как доблесть Шакры. Это Рама, о царь, наступает, чтобы сразиться с тобой. А тот, кто стоит у него справа, сияющий как чистое золото, широкогрудый, с медными глазами и тёмными вьющимися волосами, — его брат по имени Лакшмана, дорогой ему как сама жизнь. Он искусен в политике и битве, знаток всех наук, нетерпящий обиды, труднопобедимый победитель, доблестный, разумный и сильный. Он всегда правая рука Рамы, его жизнь, движущаяся снаружи. Ради Рагхавы он не бережёт жизни и в битве стремится уничтожить всех ракшасов. А тот, кто стоит слева от Рамы, окружённый множеством ракшасов, — это царь Вибхишана. Славный царь царей уже помазал его на царство в Ланке. Именно против тебя он выступает, разъярённый, для битвы».
fc5d9eefd83b · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Шука невольно произносит исповедание о Раме: в нём дхарма не колеблется, а сила не отделена от знания. Лакшмана и Вибхишана стоят рядом как верность и праведный выбор.