ततो द्यां पृथिवीं चैव वीक्षमाणा वनौकसः । ददृशुः संततौ बाणैर् भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥
वृष्ट्वेवोपरते देवे कृतकर्मणि राक्षसे । आजगामाथ तं देशं ससुग्रीवो विभीषणः ॥
नीलद्विविदमैन्दाश् च सुषेणसुमुखाङ्गदाः । तूर्णं हनुमता सार्धम् अन्वशोचन्त राघवौ ॥
निश्चेष्टौ मन्दनिःश्वासौ शोणितौघपरिप्लुतौ । शरजालाचितौ स्तब्धौ शयानौ शरतल्पयोः ॥
निःश्वसन्तौ यथा सर्पौ निश्चेष्टौ मन्दविक्रमौ । रुधिरस्रावदिग्धाङ्गौ तापनीयाव् इव ध्वजौ ॥
तौ वीरशयने वीरौ शयानौ मन्दचेष्टितौ । यूथपैस् तैः परिवृतौ बाष्पव्याकुललोचनैः ॥
राघवौ पतितौ दृष्ट्वा शरजालसमावृतौ । बभूवुर् व्यथिताः सर्वे वानराः सविभीषणाः ॥
अन्तरिक्षं निरीक्षन्तो दिशः सर्वाश् च वानराः । न चैनं मायया छन्नं ददृशू रावणिं रणे ॥
तं तु मायाप्रतिच्छिन्नं माययैव विभीषणः । वीक्षमाणो ददर्शाथ भ्रातुः पुत्रम् अवस्थितम् ॥
तम् अप्रतिम कर्माणम् अप्रतिद्वन्द्वम् आहवे । ददर्शान्तर्हितं वीरं वरदानाद् विभीषणः ॥
tato dyāṃ pṛthivīṃ caiva vīkṣamāṇā vanaukasaḥ | dadṛśuḥ saṃtatau bāṇair bhrātarau rāmalakṣmaṇau ||
vṛṣṭvevoparate deve kṛtakarmaṇi rākṣase | ājagāmātha taṃ deśaṃ sasugrīvo vibhīṣaṇaḥ ||
nīladvividamaindāś ca suṣeṇasumukhāṅgadāḥ | tūrṇaṃ hanumatā sārdham anvaśocanta rāghavau ||
niśceṣṭau mandaniḥśvāsau śoṇitaughapariplutau | śarajālācitau stabdhau śayānau śaratalpayoḥ ||
niḥśvasantau yathā sarpau niśceṣṭau mandavikramau | rudhirasrāvadigdhāṅgau tāpanīyāv iva dhvajau ||
tau vīraśayane vīrau śayānau mandaceṣṭitau | yūthapais taiḥ parivṛtau bāṣpavyākulalocanaiḥ ||
rāghavau patitau dṛṣṭvā śarajālasamāvṛtau | babhūvur vyathitāḥ sarve vānarāḥ savibhīṣaṇāḥ ||
antarikṣaṃ nirīkṣanto diśaḥ sarvāś ca vānarāḥ | na cainaṃ māyayā channaṃ dadṛśū rāvaṇiṃ raṇe ||
taṃ tu māyāpraticchinnaṃ māyayaiva vibhīṣaṇaḥ | vīkṣamāṇo dadarśātha bhrātuḥ putram avasthitam ||
tam apratima karmāṇam apratidvandvam āhave | dadarśāntarhitaṃ vīraṃ varadānād vibhīṣaṇaḥ ||
Затем лесные жители, осматривая небо и землю, увидели двух братьев, Раму и Лакшману, покрытых стрелами. Когда ракшас, совершив своё дело, прекратил стрелы, словно облако после дождя, Вибхишана вместе с Сугривой пришёл к тому месту. Нила, Двивида, Маинда, Сушена, Сумукха и Ангада вместе с Хануманом быстро оплакивали двух Рагхав: неподвижных, со слабым дыханием, залитых потоком крови, покрытых сетью стрел, оцепеневших, лежащих на ложах из стрел; дышащих, как две змеи, неподвижных, с ослабшей силой, с телами, покрытыми текущей кровью, словно два золотых знамени. Эти два героя лежали на ложе героев, слабо двигаясь, окружённые предводителями отрядов, чьи глаза были смятены слезами. Увидев двух Рагхав упавшими и окружёнными сетью стрел, все ванары вместе с Вибхишаной были потрясены. Ванары осматривали небо и все стороны, но в битве не увидели сына Раваны, скрытого майей. Вибхишана же, высматривая, своей же майей увидел сына брата, стоявшего там, закрытого майей. Благодаря дару он увидел скрытого героя, несравненного в делах и не имеющего соперника в бою.
903d27afbe5f · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Ванары видят только последствия невидимого удара, а Вибхишана способен различить скрытого врага. В момент смятения знание и трезвость становятся такой же защитой, как оружие.