रामायण
Ракшаси оплакивают гибель Ланки6.82.31-39
1918 / 2464
Linux
पन्ने पलटें
रामायण · 6.82.31-39

Ракшаси

देवनागरी

पीड्यमानास् तु लिना दाने क्षसादीप्तैस् पोभिर् विबुधाः पिताहम् पूयन्
देतानां हितार्था हात्मा वै पिताहःवा देताः र्वा दं तुष्टो हद् चः
द्य प्रभृति लोकांस् त्रीन् र्वे दाराक्षसाःये प्रावृता नित्यं विरिष्यन्ति शाश्वतम्
दैतैस् तु माम्य र्वैश् चेन्द्रपुरोमैःवृध्वजस् त्रिपुहा हादेवः प्रसादितः
प्रन्नस् तु हादेवो देवान् तद् चो ऽब्रवीत्त्पत्स्यति हितार्थं वो नारी क्षःक्षयाहा
षा देवैः प्रयुक्ता तु क्षुद् था दावान् पुराक्षयिष्यति नः सीता राक्षघ्नी राणान्
रास्यानीते दुर्विनीस्य दुर्मतेःयं निष्टाको घोरः शोके भिप्लुतः
तं श्याहे लोके यो नः दो वेत्रावेणोसृष्टानां कालेने युक्षये
ती र्वा नीस्त्रियः; स्परं संरिभ्य बाहुभिःविषेदुर् र्तातियाभिपीडिता; विनेदुर् च्चैश् दा सुदारुणम्

लिप्यंतरण (IAST)

ḍyas tu bali varanena rakṣa | ptais tapobhir vibudhāḥ pimaham ajayan ||
devanāṃ hirthāya matmā vai pimahaḥ | uca devatāḥ sarvā idaṃ tuṣṭo mahad vacaḥ ||
adya prabhṛti lokāṃs trīn sarve navakṣasāḥ | bhayena prāvṛ nityaṃ vicariṣyanti śāśvatam ||
daivatais tu sagamya sarvaiś cendrapurogamaiḥ | vṛṣadhvajas tripura madevaḥ praditaḥ ||
prasannas tu madevo den etad vaco 'brat | utpatsyati hirthaṃ vo rakṣaḥkṣava ||
eṣā devaiḥ prayuktā tu kṣud yathā nan pu | bhakṣayiṣyati naḥ kṣasaghnī savaṇān ||
vaṇasyāpatena durvitasya durmateḥ | ayaṃ niṣṭānako ghoraḥ śokena samabhiplutaḥ ||
taṃ na paśyāmahe loke yo naḥ śaraṇado bhavet | rāghaveṇopasṛṣṭānāṃ leneva yugakṣaye ||
iva sarvā rajacarastriyaḥ; parasparaṃ saṃparirabhya hubhiḥ | viṣedur ārtātibhabhiḍi; vinedur uccaiś ca ta suruṇam ||

छन्द अज्ञात

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
पीड्यमानाः तु बलिनाpīḍyamānāḥ tu balināугнетаемые же сильным
वरदानेन रक्षसाvaradānena rakṣasāдаром получившим ракшасом
दीप्तैः तपोभिः विबुधाःdīptaiḥ tapobhiḥ vibudhāḥяркими аскезами мудрые боги
पितामहम् अपूजयन्pitāmaham apūjayanПрародителя почитали
देवतानाम् हितार्थायdevatānām hitārthāyaради блага богов
महात्मा वै पितामहःmahātmā vai pitāmahaḥвеликодушный же Прародитель
उवाच देवताः सर्वाःuvāca devatāḥ sarvāḥсказал всем богам
इदम् तुष्टः महत् वचःidam tuṣṭaḥ mahat vacaḥэто довольный великое слово
अद्य प्रभृति लोकान् त्रीन्adya prabhṛti lokān trīnс сегодняшнего дня три мира
सर्वे दानवराक्षसाःsarve dānavarākṣasāḥвсе данавы и ракшасы
भयेन प्रावृताः नित्यम्bhayena prāvṛtāḥ nityamстрахом покрытые постоянно
विचरिष्यन्ति शाश्वतम्vicariṣyanti śāśvatamбудут блуждать всегда
दैवतैः तु समागम्यdaivataiḥ tu samāgamyaбогами же собравшись
सर्वैः च इन्द्रपुरोगमैःsarvaiḥ ca indrapurogamaiḥи всеми с Индрой во главе
वृषध्वजः त्रिपुरहाvṛṣadhvajaḥ tripurahāбыкознаменный разрушитель Трипуры
महादेवः प्रसादितःmahādevaḥ prasāditaḥМахадева был удовлетворён
प्रसन्नः तु महादेवःprasannaḥ tu mahādevaḥудовлетворённый же Махадева
देवान् एतत् वचः अब्रवीत्devān etat vacaḥ abravītбогам это слово сказал
उत्पत्स्यति हितार्थम् वःutpatsyati hitārtham vaḥродится ради вашего блага
नारी रक्षःक्षयावहाnārī rakṣaḥkṣayāvahāженщина, гибель ракшасов несущая
एषा देवैः प्रयुक्ता तुeṣā devaiḥ prayuktā tuэта богами посланная же
क्षुत् यथा दानवान् पुराkṣut yathā dānavān purāкак Голод данавов прежде
भक्षयिष्यति नः सीताbhakṣayiṣyati naḥ sītāпожрёт нас Сита
राक्षसघ्नी सरावणान्rākṣasaghnī sarāvaṇānгубящая ракшасов с Раваной
रावणस्य अपनीतेनrāvaṇasya apanītenaРаваны дурным поступком
दुर्विनीतस्य दुर्मतेःdurvinītasya durmateḥдурно воспитанного, дурноразумного
अयम् निष्टानकः घोरःayam niṣṭānakaḥ ghoraḥэтот страшный конец
शोकेन समभिप्लुतःśokena samabhiplutaḥгорем затопленный
तम् न पश्यामहे लोकेtam na paśyāmahe lokeтого не видим в мире
यः नः शरणदः भवेत्yaḥ naḥ śaraṇadaḥ bhavetкто нам прибежище дал бы
राघवेण उपसृष्टानाम्rāghaveṇa upasṛṣṭānāmРагхавой атакованных
कालेन इव युगक्षयेkālena iva yugakṣayeкак временем при конце юги
इति इव सर्वाःiti iva sarvāḥтак как будто все
रजनीचरस्त्रियःrajanīcarastriyaḥженщины ночных бродяг
परस्परम् संपरिरभ्यparasparam saṃparirabhyaдруг друга обняв
बाहुभिःbāhubhiḥруками
विषेदुः आर्तातिभयाभिपीडिताःviṣeduḥ ārtātibhayābhipīḍitāḥсели в унынии, страданием и сильным страхом сдавленные
विनेदुः उच्चैः चvineduḥ uccaiḥ caи громко закричали
तदा सुदारुणम्tadā sudāruṇamтогда очень ужасно
अनुवाद

«Когда боги были угнетаемы сильным ракшасом, получившим дар, они яркими аскезами почитали Прародителя. Ради блага богов великодушный Прародитель, довольный, сказал всем богам великое слово: “С сегодняшнего дня все данавы и ракшасы будут вечно блуждать по трём мирам, постоянно покрытые страхом”. Затем все боги во главе с Индрой собрались и удовлетворили быкознаменного Махадеву, разрушителя Трипуры. Удовлетворённый Махадева сказал богам: “Ради вашего блага родится женщина, несущая гибель ракшасов”. Эта Сита, посланная богами, как прежде Голод пожрал данавов, пожрёт нас, губительница ракшасов вместе с Раваной. Из-за дурного поступка дурно воспитанного и дурноразумного Раваны пришёл этот страшный конец, затопленный горем. Мы не видим в мире никого, кто дал бы нам прибежище, когда Рагхава напал на нас, словно Время при конце юги». Так все женщины ночных бродяг, обняв друг друга руками, сели в унынии, подавленные страданием и сильным страхом, и громко закричали тогда очень ужасным голосом.

संस्करण

a0661b9f5cb2 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से