रामायण
Вибхишана предлагает гостеприимство и Пушпаку6.109.1-7
2025 / 2464
रामायण · 6.109.1-7
देवनागरी

तां रात्रिम् उषितं रामं सुखोत्थितम् अरिंदमम् । अब्रवीत् प्राञ्जलिर् वाक्यं जयं पृष्ट्वा विभीषणः ॥
स्नानानि चाङ्गरागाणि वस्त्राण्य् आभरणानि च । चन्दनानि च दिव्यानि माल्यानि विविधानि च ॥
अलंकारविदश् चेमा नार्यः पद्मनिभेक्षणाः । उपस्थितास् त्वां विधिवत् स्नापयिष्यन्ति राघव ॥
एवम् उक्तस् तु काकुत्स्थः प्रत्युवाच विभीषणम् । हरीन् सुग्रीवमुख्यांस् त्वं स्नानेनोपनिमन्त्रय ॥
स तु ताम्यति धर्मात्मा ममहेतोः सुखोचितः । सुकुमारो महाबाहुः कुमारः सत्यसंश्रवः ॥
तं विना कैकेयीपुत्रं भरतं धर्मचारिणम् । न मे स्नानं बहुमतं वस्त्राण्य् आभरणानि च ॥
इत एव पथा क्षिप्रं प्रतिगच्छाम तां पुरीम् । अयोध्याम् आयतो ह्य् एष पन्थाः परमदुर्गमः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tāṃ rātrim uṣitaṃ rāmaṃ sukhotthitam ariṃdamam | abravīt prāñjalir vākyaṃ jayaṃ pṛṣṭvā vibhīṣaṇaḥ ||
snānāni cāṅgarāgāṇi vastrāṇy ābharaṇāni ca | candanāni ca divyāni mālyāni vividhāni ca ||
alaṃkāravidaś cemā nāryaḥ padmanibhekṣaṇāḥ | upasthitās tvāṃ vidhivat snāpayiṣyanti rāghava ||
evam uktas tu kākutsthaḥ pratyuvāca vibhīṣaṇam | harīn sugrīvamukhyāṃs tvaṃ snānenopanimantraya ||
sa tu tāmyati dharmātmā mamahetoḥ sukhocitaḥ | sukumāro mahābāhuḥ kumāraḥ satyasaṃśravaḥ ||
taṃ vinā kaikeyīputraṃ bharataṃ dharmacāriṇam | na me snānaṃ bahumataṃ vastrāṇy ābharaṇāni ca ||
ita eva pathā kṣipraṃ pratigacchāma tāṃ purīm | ayodhyām āyato hy eṣa panthāḥ paramadurgamaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ताम् रात्रिम् उषितम् रामम्tām rātrim uṣitam rāmamту ночь проведшего Раму
सुखोत्थितम् अरिंदमम्sukhotthitam ariṃdamamсчастливо поднявшегося, покорителя врагов
अब्रवीत् प्राञ्जलिः वाक्यम्abravīt prāñjaliḥ vākyamсказал со сложенными ладонями слово
जयम् पृष्ट्वा विभीषणःjayam pṛṣṭvā vibhīṣaṇaḥо победе спросив, Вибхишана
स्नानानि च अङ्गरागाणिsnānāni ca aṅgarāgāṇiомовения и умащения
वस्त्राणि आभरणानि चvastrāṇi ābharaṇāni caодежды и украшения
चन्दनानि च दिव्यानिcandanāni ca divyāniи божественные сандалы
माल्यानि विविधानि चmālyāni vividhāni caи различные гирлянды
अलंकारविदः च इमाःalaṃkāravidaḥ ca imāḥи эти знающие украшение
नार्यः पद्मनिभेक्षणाःnāryaḥ padmanibhekṣaṇāḥженщины с глазами, подобными лотосу
उपस्थिताः त्वाम् विधिवत्upasthitāḥ tvām vidhivatпредстали перед тобой по правилу
स्नापयिष्यन्ति राघवsnāpayiṣyanti rāghavaбудут омывать, Рагхава
एवम् उक्तः तु काकुत्स्थःevam uktaḥ tu kākutsthaḥтак сказанный же Какутстха
प्रत्युवाच विभीषणम्pratyuvāca vibhīṣaṇamответил Вибхишане
हरीन् सुग्रीवमुख्यान् त्वम्harīn sugrīvamukhyān tvamобезьян во главе с Сугривой ты
स्नानेन उपनिमन्त्रयsnānena upanimantrayaна омовение пригласи
सः तु ताम्यति धर्मात्माsaḥ tu tāmyati dharmātmāон же страдает, праведный
ममहेतोः सुखोचितःmamahetoḥ sukhocitaḥради меня, к счастью привыкший
सुकुमारः महाबाहुःsukumāraḥ mahābāhuḥнежный, могучерукий
कुमारः सत्यसंश्रवःkumāraḥ satyasaṃśravaḥцаревич, верный обещанию
तम् विना कैकेयीपुत्रम्tam vinā kaikeyīputramбез него, сына Кайкейи
भरतम् धर्मचारिणम्bharatam dharmacāriṇamБхараты, дхарме следующего
न मे स्नानम् बहुमतम्na me snānam bahumatamне ценно для меня омовение
वस्त्राणि आभरणानि चvastrāṇi ābharaṇāni caодежды и украшения
इतः एव पथा क्षिप्रम्itaḥ eva pathā kṣipramотсюда именно путём быстро
प्रतिगच्छाम ताम् पुरीम्pratigacchāma tām purīmвернёмся в тот город
अयोध्याम् आयतः हि एषःayodhyām āyataḥ hi eṣaḥАйодхью, ведь длинен этот
पन्थाः परमदुर्गमःpanthāḥ paramadurgamaḥпуть, крайне труднопроходимый
अनुवाद

Когда Рама, покоритель врагов, счастливо поднялся после проведённой ночи, Вибхишана, сложив ладони и спросив о победе, сказал ему: «Рагхава, здесь приготовлены омовения, умащения, одежды, украшения, божественные сандалы и различные гирлянды. Эти лотосоокие женщины, искусные в украшении, предстали перед тобой и по правилу совершат твоё омовение». Услышав это, Какутстха ответил Вибхишане: «Пригласи на омовение обезьян во главе с Сугривой. А праведный Бхарата, сын Кайкейи, страдает ради меня: он привык к счастью, он нежный, могучерукий царевич, верный обещанию. Без него, Бхараты, следующего дхарме, для меня не имеют большой ценности ни омовение, ни одежды, ни украшения. Быстро вернёмся отсюда тем же путём в тот город, Айодхью; ведь путь туда долог и крайне труднопроходим».

संस्करण

d8c330a54dda · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से