Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
रामायण
Вибхишана предлагает гостеприимство и Пушпаку6.109.8-14
2026 / 2464
रामायण · 6.109.8-14
॥
देवनागरी

एवम् उक्तस् तु काकुत्स्थं प्रत्युवाच विभीषणः । अह्ना त्वां प्रापयिष्यामि तां पुरीं पार्थिवात्मज ॥
पुष्पकं नाम भद्रं ते विमानं सूर्यसंनिभम् । मम भ्रातुः कुबेरस्य रावणेनाहृतं बलात् ॥
तद् इदं मेघसंकाशं विमानम् इह तिष्ठति । तेन यास्यसि यानेन त्वम् अयोध्यां गजज्वरः ॥
अहं ते यद्य् अनुग्राह्यो यदि स्मरसि मे गुणान् । वस तावद् इह प्राज्ञ यद्य् अस्ति मयि सौहृदम् ॥
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वैदेह्या चापि भार्यया । अर्चितः सर्वकामैस् त्वं ततो राम गमिष्यसि ॥
प्रीतियुक्तस् तु मे राम ससैन्यः ससुहृद्गणः । सत्क्रियां विहितां तावद् गृहाण त्वं मयोद्यताम् ॥
प्रणयाद् बहुमानाच् च सौहृदेन च राघव । प्रसादयामि प्रेष्यो ऽहं न खल्व् आज्ञापयामि ते ॥

लिप्यंतरण (IAST)

evam uktas tu kākutsthaṃ pratyuvāca vibhīṣaṇaḥ | ahnā tvāṃ prāpayiṣyāmi tāṃ purīṃ pārthivātmaja ||
puṣpakaṃ nāma bhadraṃ te vimānaṃ sūryasaṃnibham | mama bhrātuḥ kuberasya rāvaṇenāhṛtaṃ balāt ||
tad idaṃ meghasaṃkāśaṃ vimānam iha tiṣṭhati | tena yāsyasi yānena tvam ayodhyāṃ gajajvaraḥ ||
ahaṃ te yady anugrāhyo yadi smarasi me guṇān | vasa tāvad iha prājña yady asti mayi sauhṛdam ||
lakṣmaṇena saha bhrātrā vaidehyā cāpi bhāryayā | arcitaḥ sarvakāmais tvaṃ tato rāma gamiṣyasi ||
prītiyuktas tu me rāma sasainyaḥ sasuhṛdgaṇaḥ | satkriyāṃ vihitāṃ tāvad gṛhāṇa tvaṃ mayodyatām ||
praṇayād bahumānāc ca sauhṛdena ca rāghava | prasādayāmi preṣyo 'haṃ na khalv ājñāpayāmi te ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एवम् उक्तः तु काकुत्स्थम्evam uktaḥ tu kākutsthamтак сказанный же Какутстхе
प्रत्युवाच विभीषणःpratyuvāca vibhīṣaṇaḥответил Вибхишана
अह्ना त्वाम् प्रापयिष्यामिahnā tvām prāpayiṣyāmiза день тебя доставлю
ताम् पुरीम् पार्थिवात्मजtām purīm pārthivātmajaв тот город, сын царя
पुष्पकम् नाम भद्रम् तेpuṣpakam nāma bhadram teПушпака по имени, благо тебе
विमानम् सूर्यसंनिभम्vimānam sūryasaṃnibhamнебесная колесница, солнцу подобная
मम भ्रातुः कुबेरस्यmama bhrātuḥ kuberasyaмоего брата Куберы
रावणेन आहृतम् बलात्rāvaṇena āhṛtam balātРаваной захваченная силой
तत् इदम् मेघसंकाशम्tat idam meghasaṃkāśamоно это, туче подобное
विमानम् इह तिष्ठतिvimānam iha tiṣṭhatiнебесная колесница здесь стоит
तेन यास्यसि यानेनtena yāsyasi yānenaна той поедешь колеснице
त्वम् अयोध्याम् गजज्वरःtvam ayodhyām gajajvaraḥты в Айодхью, слоновий герой
अहम् ते यदि अनुग्राह्यःaham te yadi anugrāhyaḥесли я тобой должен быть облагодетельствован
यदि स्मरसि मे गुणान्yadi smarasi me guṇānесли помнишь мои качества
वस तावत् इह प्राज्ञvasa tāvat iha prājñaживи пока здесь, мудрый
यदि अस्ति मयि सौहृदम्yadi asti mayi sauhṛdamесли есть ко мне дружба
लक्ष्मणेन सह भ्रात्राlakṣmaṇena saha bhrātrāвместе с братом Лакшманой
वैदेह्या च अपि भार्ययाvaidehyā ca api bhāryayāи также с женой Вайдехи
अर्चितः सर्वकामैः त्वम्arcitaḥ sarvakāmaiḥ tvamпочтённый всеми желанными дарами ты
ततः राम गमिष्यसिtataḥ rāma gamiṣyasiзатем, Рама, пойдёшь
प्रीतियुक्तः तु मे रामprītiyuktaḥ tu me rāmaрадостью соединённый же мне, Рама
ससैन्यः ससुहृद्गणःsasainyaḥ sasuhṛdgaṇaḥс войском и с кругом друзей
सत्क्रियाम् विहिताम् तावत्satkriyām vihitām tāvatпочесть приготовленную пока
गृहाण त्वम् मया उद्यताम्gṛhāṇa tvam mayā udyatāmприми ты, мною предложенную
प्रणयात् बहुमानात् चpraṇayāt bahumānāt caиз любви и почтения
सौहृदेन च राघवsauhṛdena ca rāghavaи из дружбы, Рагхава
प्रसादयामि प्रेष्यः अहम्prasādayāmi preṣyaḥ ahamумоляю, я слуга
न खलु आज्ञापयामि तेna khalu ājñāpayāmi teне же приказываю тебе
अनुवाद

Так отвеченный, Вибхишана сказал Какутстхе: «Сын царя, я доставлю тебя в тот город за один день. Благо тебе: есть небесная колесница по имени Пушпака, подобная солнцу. Она принадлежала моему брату Кубере и была силой захвачена Раваной. Эта тучеподобная небесная колесница стоит здесь; на ней ты поедешь в Айодхью, о слоновий герой. Если я достоин твоей милости, если ты помнишь мои достоинства, если у тебя есть дружба ко мне, мудрый, поживи пока здесь. Вместе с братом Лакшманой и женой Вайдехи, почтённый всеми желанными дарами, ты затем отправишься, Рама. Рама, ты с войском и кругом друзей доставил мне радость; поэтому прими пока приготовленную мной почесть. Рагхава, из любви, почтения и дружбы я прошу тебя; я твой слуга и вовсе не приказываю тебе».

संस्करण

852094b63003 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 6.109.1-7

श्लोक बदलें इन कुंजियों से