Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
रामायण
Мегханада захватывает Индру7.29.12-21
2189 / 2464
रामायण · 7.29.12-21
॥
देवनागरी

तस्य तं निश्चयं ज्ञात्वा शक्रो देवेश्वरस् तदा । रथस्थः समरस्थांस् तान् देवान् वाक्यम् अथाब्रवीत् ॥
सुराः शृणुत मद्वाक्यं यत् तावन् मम रोचते । जीवन्न् एव दशग्रीवः साधु रक्षो निगृह्यताम् ॥
एष ह्य् अतिबलः सैन्ये रथेन पवनौजसा । गमिष्यति प्रवृद्धोर्मिः समुद्र इव पर्वणि ॥
न ह्य् एष हन्तुं शक्यो ऽद्य वरदानात् सुनिर्भयः । तद् ग्रहीष्यामहे रक्षो यत्ता भवत संयुगे ॥
यथा बलिं निगृह्यैतत् त्रैलोक्यं भुज्यते मया । एवम् एतस्य पापस्य निग्रहो मम रोचते ॥
ततो ऽन्यं देशम् आस्थाय शक्रः संत्यज्य रावणम् । अयुध्यत महातेजा राक्षसान् नाशयन् रणे ॥
उत्तरेण दशग्रीवः प्रविवेशानिवर्तितः । दक्षिणेन तु पार्श्वेन प्रविवेश शतक्रतुः ॥
ततः स योजनशतं प्रविष्टो राक्षसाधिपः । देवतानां बलं कृत्स्नं शरवर्षैर् अवाकिरत् ॥
ततः शक्रो निरीक्ष्याथ प्रविष्टं तं बलं स्वकम् । न्यवर्तयद् असंभ्रान्तः समावृत्य दशाननम् ॥
एतस्मिन्न् अन्तरे नादो मुक्तो दानवराक्षसैः । हा हताः स्मेति तं दृष्ट्वा ग्रस्तं शक्रेण रावणम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tasya taṃ niścayaṃ jñātvā śakro deveśvaras tadā | rathasthaḥ samarasthāṃs tān devān vākyam athābravīt ||
surāḥ śṛṇuta madvākyaṃ yat tāvan mama rocate | jīvann eva daśagrīvaḥ sādhu rakṣo nigṛhyatām ||
eṣa hy atibalaḥ sainye rathena pavanaujasā | gamiṣyati pravṛddhormiḥ samudra iva parvaṇi ||
na hy eṣa hantuṃ śakyo 'dya varadānāt sunirbhayaḥ | tad grahīṣyāmahe rakṣo yattā bhavata saṃyuge ||
yathā baliṃ nigṛhyaitat trailokyaṃ bhujyate mayā | evam etasya pāpasya nigraho mama rocate ||
tato 'nyaṃ deśam āsthāya śakraḥ saṃtyajya rāvaṇam | ayudhyata mahātejā rākṣasān nāśayan raṇe ||
uttareṇa daśagrīvaḥ praviveśānivartitaḥ | dakṣiṇena tu pārśvena praviveśa śatakratuḥ ||
tataḥ sa yojanaśataṃ praviṣṭo rākṣasādhipaḥ | devatānāṃ balaṃ kṛtsnaṃ śaravarṣair avākirat ||
tataḥ śakro nirīkṣyātha praviṣṭaṃ taṃ balaṃ svakam | nyavartayad asaṃbhrāntaḥ samāvṛtya daśānanam ||
etasminn antare nādo mukto dānavarākṣasaiḥ | hā hatāḥ smeti taṃ dṛṣṭvā grastaṃ śakreṇa rāvaṇam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तस्य तम् निश्चयम् ज्ञात्वाtasya tam niścayam jñātvāего то решение узнав
शक्रः देवेश्वरः तदाśakraḥ deveśvaraḥ tadāШакра, владыка богов, тогда
रथस्थः समरस्थान् तान्rathasthaḥ samarasthān tānс колесницы стоящим в битве тем
देवान् वाक्यम् अथ अब्रवीत्devān vākyam atha abravītбогам слово затем сказал
सुराः शृणुत मद्वाक्यम्surāḥ śṛṇuta madvākyamбоги, слушайте моё слово
यत् तावत् मम रोचतेyat tāvat mama rocateчто теперь мне нравится
जीवन् एव दशग्रीवःjīvan eva daśagrīvaḥживой именно Десятишеий
साधु रक्षः निगृह्यताम्sādhu rakṣaḥ nigṛhyatāmпусть хорошо будет схвачен ракшас
एष हि अतिबलः सैन्येeṣa hi atibalaḥ sainyeэтот ведь чрезмерно силён в войске
रथेन पवनौजसाrathena pavanaujasāна колеснице с силой ветра
गमिष्यति प्रवृद्धोर्मिःgamiṣyati pravṛddhormiḥпойдёт с возросшими волнами
समुद्रः इव पर्वणिsamudraḥ iva parvaṇiкак океан в полнолуние
न हि एष हन्तुम् शक्यःna hi eṣa hantum śakyaḥведь этот не может быть убит
अद्य वरदानात् सुनिर्भयःadya varadānāt sunirbhayaḥсегодня, из-за дара совершенно бесстрашный
तत् ग्रहीष्यामहे रक्षःtat grahīṣyāmahe rakṣaḥпоэтому схватим ракшаса
यत्ताः भवत संयुगेyattāḥ bhavata saṃyugeсобранными будьте в битве
यथा बलिम् निगृह्य एतत्yathā balim nigṛhya etatкак Бали схватив, это
त्रैलोक्यम् भुज्यते मयाtrailokyam bhujyate mayāтроемирие наслаждается мной
एवम् एतस्य पापस्यevam etasya pāpasyaтак этого грешника
निग्रहः मम रोचतेnigrahaḥ mama rocateсхватывание мне нравится
ततः अन्यम् देशम् आस्थायtataḥ anyam deśam āsthāyaзатем другое место заняв
शक्रः संत्यज्य रावणम्śakraḥ saṃtyajya rāvaṇamШакра, оставив Равану
अयुध्यत महातेजाःayudhyata mahātejāḥсражался, великосияющий
राक्षसान् नाशयन् रणेrākṣasān nāśayan raṇeракшасов уничтожая в битве
उत्तरेण दशग्रीवःuttareṇa daśagrīvaḥс севера Десятишеий
प्रविवेश अनिवर्तितःpraviveśa anivartitaḥвошёл, не остановленный
दक्षिणेन तु पार्श्वेनdakṣiṇena tu pārśvenaс южной же стороны
प्रविवेश शतक्रतुःpraviveśa śatakratuḥвошёл Шатакрату
ततः सः योजनशतम्tataḥ saḥ yojanaśatamзатем он сто йоджан
प्रविष्टः राक्षसाधिपःpraviṣṭaḥ rākṣasādhipaḥвошёл, владыка ракшасов
देवतानाम् बलम् कृत्स्नम्devatānām balam kṛtsnamбогов войско всё
शरवर्षैः अवाकिरत्śaravarṣaiḥ avākiratдождями стрел осыпал
ततः शक्रः निरीक्ष्य अथtataḥ śakraḥ nirīkṣya athaзатем Шакра увидев тогда
प्रविष्टम् तम् बलम् स्वकम्praviṣṭam tam balam svakamвошедшего в своё войско его
न्यवर्तयत् असंभ्रान्तःnyavartayat asaṃbhrāntaḥостановил без смятения
समावृत्य दशाननम्samāvṛtya daśānanamокружив Десятиликого
एतस्मिन् अन्तरे नादःetasmin antare nādaḥв это время крик
मुक्तः दानवराक्षसैःmuktaḥ dānavarākṣasaiḥиспущен данавами и ракшасами
हा हताः स्म इतिhā hatāḥ sma itiувы, мы убиты, так
तम् दृष्ट्वा ग्रस्तम् शक्रेणtam dṛṣṭvā grastam śakreṇaего увидев схваченным Шакрой
रावणम्rāvaṇamРавану
अनुवाद

Узнав это решение, Шакра, владыка богов, стоя на колеснице, сказал богам, находившимся в битве: «Боги, выслушайте моё слово, вот что сейчас мне кажется правильным. Пусть Десятишеий будет схвачен живым. Этот ракшас на колеснице, сильной как ветер, пойдёт через войско, словно океан с разросшимися волнами в полнолуние. Из-за дара он сегодня совершенно бесстрашен, и его нельзя убить. Поэтому мы схватим ракшаса; будьте собраны в битве. Как, схватив Бали, я владею этим троемирием, так мне кажется правильным схватить этого грешника». Затем великосияющий Шакра занял другое место, оставил Равану и сражался, уничтожая ракшасов в бою. Десятишеий вошёл с севера, никем не остановленный, а Шатакрату вошёл с южной стороны. Владыка ракшасов, пройдя на сто йоджан, осыпал всё войско богов дождями стрел. Тогда Шакра, увидев, что Равана вошёл в его войско, без смятения остановил его, окружив Десятиликого. В это время данавы и ракшасы, увидев Равану схваченным Шакрой, закричали: «Увы, мы убиты!»

संस्करण

a6cf37e94444 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 7.29.1-11

श्लोक बदलें इन कुंजियों से