तथा तयोः कथयतोर् दुर्वासा भगवान् ऋषिः । रामस्य दर्शनाकाङ्क्षी राजद्वारम् उपागमत् ॥
सो ऽभिगम्य च सौमित्रिम् उवाच ऋषिसत्तमः । रामं दर्शय मे शीघ्रं पुरा मे ऽर्थो ऽतिवर्तते ॥
मुनेस् तु भाषितं श्रुत्वा लक्ष्मणः परवीरहा । अभिवाद्य महात्मानं वाक्यम् एतद् उवाच ह ॥
किं कार्यं ब्रूहि भगवन् को वार्थः किं करोम्य् अहम् । व्यग्रो हि राघवो ब्रह्मन् मुहूर्तं वा प्रतीक्षताम् ॥
तच् छ्रुत्वा ऋषिशार्दूलः क्रोधेन कलुषीकृतः । उवाच लक्ष्मणं वाक्यं निर्दहन्न् इव चक्षुषा ॥
अस्मिन् क्षणे मां सौमित्रे रामाय प्रतिवेदय । विषयं त्वां पुरं चैव शपिष्ये राघवं तथा ॥
भरतं चैव सौमित्रे युष्माकं या च संततिः । न हि शक्ष्याम्य् अहं भूयो मन्युं धारयितुं हृदि ॥
tathā tayoḥ kathayator durvāsā bhagavān ṛṣiḥ | rāmasya darśanākāṅkṣī rājadvāram upāgamat ||
so 'bhigamya ca saumitrim uvāca ṛṣisattamaḥ | rāmaṃ darśaya me śīghraṃ purā me 'rtho 'tivartate ||
munes tu bhāṣitaṃ śrutvā lakṣmaṇaḥ paravīrahā | abhivādya mahātmānaṃ vākyam etad uvāca ha ||
kiṃ kāryaṃ brūhi bhagavan ko vārthaḥ kiṃ karomy aham | vyagro hi rāghavo brahman muhūrtaṃ vā pratīkṣatām ||
tac chrutvā ṛṣiśārdūlaḥ krodhena kaluṣīkṛtaḥ | uvāca lakṣmaṇaṃ vākyaṃ nirdahann iva cakṣuṣā ||
asmin kṣaṇe māṃ saumitre rāmāya prativedaya | viṣayaṃ tvāṃ puraṃ caiva śapiṣye rāghavaṃ tathā ||
bharataṃ caiva saumitre yuṣmākaṃ yā ca saṃtatiḥ | na hi śakṣyāmy ahaṃ bhūyo manyuṃ dhārayituṃ hṛdi ||
Пока Рама и Кала так разговаривали, почтенный риши Дурвасас, желая увидеть Раму, пришёл к царским воротам. Подойдя к Саумитри, лучший из риши сказал: «Быстро покажи мне Раму, прежде чем моё дело будет упущено». Услышав речь муни, Лакшмана, убийца вражеских героев, поприветствовал великую душу и сказал: «О почтенный, скажи, какое дело, какова цель? Что мне сделать? О брахман, Рагхава занят; пусть ты подождёшь мгновение». Услышав это, тигр среди риши, омрачённый гневом, словно сжигая взглядом, сказал Лакшмане: «О Саумитри, в это же мгновение доложи обо мне Раме. Иначе я прокляну область, тебя, город, Рагхаву, Бхарату и всё ваше потомство. Я больше не смогу удерживать гнев в сердце».
233f0bdaa1a0 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Дурвасас появляется именно в момент тайной беседы, когда любое вмешательство ведёт к смерти нарушителя. Его угроза переводит личный обет Рамы в выбор Лакшманы между собственной судьбой и гибелью всех.