उपनिषद्
Пранагнихотра-упанишадаPrāṇāgnihotra 4.1
9223 / 9568
उपनिषद् · Prāṇāgnihotra 4.1
देवनागरी

अस्य शारीरयज्ञस्य यूपरशनाशोभितस्यात्मा यजमानः । बुद्धिः पत्नी । वेदा महर्त्विजः । अहङ्कारोऽध्वर्युः । चित्तं होता । प्राणो ब्राह्मणच्छंसी । अपानः प्रतिप्रस्थाता । व्यानः प्रस्तोता । उदान उद्गाता । समानो मैत्रवरुणः

लिप्यंतरण (IAST)

asya śārīrayajñasya yūparaśanāśobhitasyātmā yajamānaḥ | buddhiḥ patnī | vedā mahartvijaḥ | ahaṅkāro'dhvaryuḥ | cittaṃ hotā | prāṇo brāhmaṇacchaṃsī | apānaḥ pratiprasthātā | vyānaḥ prastotā | udāna udgātā | samāno maitravaruṇaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अस्य शारीर-यज्ञस्य आत्मा यजमानःasya śārīra-yajñasya ātmā yajamānaḥof this bodily sacrifice, the self is the sacrificer
बुद्धिः पत्नी वेदाः महा-ऋत्विजःbuddhiḥ patnī vedāḥ mahā-ṛtvijaḥthe intellect is the wife, the Vedas the great priests
अहङ्कारः अध्वर्युः चित्तं होताahaṅkāraḥ adhvaryuḥ cittaṃ hotāego is the adhvaryu, consciousness the hotṛ
प्राणः ब्राह्मणाच्छंसीprāṇaḥ brāhmaṇācchaṃsīprāṇa is the brāhmaṇācchaṃsī
समानः मैत्रा-वरुणःsamānaḥ maitrā-varuṇaḥsamāna is the maitrāvaruṇa
अनुवाद

Of this bodily sacrifice, the self is the sacrificer, the intellect is the wife, the Vedas are the great priests, ego is the adhvaryu, consciousness is the hotṛ, prāṇa is the brāhmaṇācchaṃsī, apāna is the pratiprasthātṛ, vyāna is the prastotṛ, udāna is the udgātṛ, samāna is the maitrāvaruṇa.

संस्करण

54cf05aed87c · प्रकाशित 12 अग॰ 2026, 5:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से