वराह पुराण
Nārada's former birth3.16-22
19 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 3.16-22

Nārada

देवनागरी

सहस्त्रमूर्धानमनन्तपाद- मनेकबाहुं शशिसूर्यनेत्रम् । क्षराक्षरं क्षीरसमुद्रनिद्रं नारायणं स्तौम्यमृतं परेशम्
त्रिवेदगम्यं त्रिनवैकमूर्तिं त्रिशुक्लसंस्थं त्रिहुताशभेदम् । त्रितत्त्वलक्ष्यं त्रियुगं त्रिनेत्रं नमामि नारायणमप्रमेयम्
कृते सितं रक्ततनुं तथा च त्रेतायुगे पूततनुं पुराणम् । तथा हरिं द्वापरतः कलौ च कृष्णीकृतात्मानमथो नमामि
ससर्ज यो वक्त्रत एव विप्रान् भुजान्तरे क्षत्रमथोरुयुग्मे । विशः पदाग्रेषु तथैव शूद्रान् नमामि तं विश्वतनुं पुराणम्
परात्परं पारगतं प्रमेयं युधांपतिं कार्यत एव कृष्णम् । गदासिचर्मण्यभृतोत्थपाणिं नमामि नारायणमप्रमेयम्
इति स्तुतो देववरः प्रसन्नो जगाद मां नीरदतुल्यघोषः । वरं वृणीष्वेत्यसकृत् ततोऽहं तस्यैव देहे लयमिष्टवांश्च
इति श्रुत्वा वचो मह्यं देवदेवः सनातनः । उवाच प्रकृतिं विप्र संसरस्वाक्षयामिमाम्

लिप्यंतरण (IAST)

sahastramūrdhānamanantapāda- manekabāhuṃ śaśisūryanetram | kṣarākṣaraṃ kṣīrasamudranidraṃ nārāyaṇaṃ staumyamṛtaṃ pareśam
trivedagamyaṃ trinavaikamūrtiṃ triśuklasaṃsthaṃ trihutāśabhedam | tritattvalakṣyaṃ triyugaṃ trinetraṃ namāmi nārāyaṇamaprameyam
kṛte sitaṃ raktatanuṃ tathā ca tretāyuge pūtatanuṃ purāṇam | tathā hariṃ dvāparataḥ kalau ca kṛṣṇīkṛtātmānamatho namāmi
sasarja yo vaktrata eva viprān bhujāntare kṣatramathoruyugme | viśaḥ padāgreṣu tathaiva śūdrān namāmi taṃ viśvatanuṃ purāṇam
parātparaṃ pāragataṃ prameyaṃ yudhāṃpatiṃ kāryata eva kṛṣṇam | gadāsicarmaṇyabhṛtotthapāṇiṃ namāmi nārāyaṇamaprameyam
iti stuto devavaraḥ prasanno jagāda māṃ nīradatulyaghoṣaḥ | varaṃ vṛṇīṣvetyasakṛt tato'haṃ tasyaiva dehe layamiṣṭavāṃśca
iti śrutvā vaco mahyaṃ devadevaḥ sanātanaḥ | uvāca prakṛtiṃ vipra saṃsarasvākṣayāmimām

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सहस्त्रमूर्धानमनन्तपादम्sahastramūrdhānamanantapādamтысячеглавого, бесконечноногого
अनेकबाहुंanekabāhuṃмногорукого
शशिसूर्यनेत्रम्śaśisūryanetramчьи очи — луна и солнце
क्षराक्षरंkṣarākṣaraṃтленного и нетленного
क्षीरसमुद्रनिद्रंkṣīrasamudranidraṃспящего в молочном океане
स्तौम्यमृतंstaumyamṛtaṃславлю бессмертного
परेशम्pareśamвысшего владыку
त्रिवेदगम्यंtrivedagamyaṃпостигаемого тремя ведами
त्रिनवैकमूर्तिंtrinavaikamūrtiṃчей образ трижды девять и один
त्रिशुक्लसंस्थंtriśuklasaṃsthaṃпребывающего в трёх светлых
त्रिहुताशभेदम्trihutāśabhedamразделённого на три огня
त्रितत्त्वलक्ष्यंtritattvalakṣyaṃпостигаемого по трём таттвам
त्रियुगंtriyugaṃтрёхюгого
त्रिनेत्रंtrinetraṃтрёхокого
नमामिnamāmiпоклоняюсь
कृतेkṛteв Крита-югу
सितंsitaṃбелого
रक्ततनुंraktatanuṃс красным телом
तथाtathāтакже
त्रेतायुगेtretāyugeв Трета-югу
पूततनुंpūtatanuṃс чистым телом
हरिंhariṃХари
द्वापरतःdvāparataḥот Двапары
कलौkalauв Кали
कृष्णीकृतात्मानमथोkṛṣṇīkṛtātmānamathoсделавшего себя чёрным, и вот
ससर्जsasarjaсотворил
योyoкоторый
वक्त्रतvaktrataиз уст
एवevaименно
विप्रान्viprānбрахманов
भुजान्तरेbhujāntareиз середины рук
क्षत्रमथोरुयुग्मेkṣatramathoruyugmeкшатру, затем из пары бёдер
विशःviśaḥвайшьев
पदाग्रेषुpadāgreṣuиз концов стоп
तथैवtathaivaтак же
शूद्रान्śūdrānшудр
तंtaṃтому
विश्वतनुंviśvatanuṃчьё тело — вселенная
पारगतंpāragataṃперешедшего предел
प्रमेयंprameyaṃпостижимого
युधांपतिंyudhāṃpatiṃвладыку битв
कार्यतkāryataпо делу
कृष्णम्kṛṣṇamКришну
गदासिचर्मण्यभृतोत्थपाणिंgadāsicarmaṇyabhṛtotthapāṇiṃс руками, поднявшими палицу, меч и щит
नारायणमप्रमेयम्nārāyaṇamaprameyamНараяне непостижимому
इतिitiтак
स्तुतोstutoвосславленный
देववरःdevavaraḥлучший из богов
प्रसन्नोprasannoмилостивый
जगादjagādaсказал
मांmāṃмне
नीरदतुल्यघोषःnīradatulyaghoṣaḥчей голос подобен туче
वरंvaraṃдар
वृणीष्वेत्यसकृत्vṛṇīṣvetyasakṛt«избери» — так неоднократно
ततोtatoзатем
हंhaṃя
तस्यैवtasyaivaв Его же
देहेdeheтеле
लयमिष्टवांश्चlayamiṣṭavāṃścaи растворения возжелал
श्रुत्वाśrutvāуслышав
वचोvacoслово
मह्यंmahyaṃмоё
देवदेवःdevadevaḥБог богов
सनातनःsanātanaḥвечный
उवाचuvācaсказал
प्रकृतिंprakṛtiṃприроду
विप्रvipraо брахман
संसरस्वाक्षयामिमाम्saṃsarasvākṣayāmimāmпроходи эту нетленную
नारायणंnārāyaṇaṃНараяну
पुराणंpurāṇaṃдревнего
पुराणंpurāṇaṃдревнего
परात्परंparātparaṃвыше высшего
caи
caи
नमामिnamāmiпоклоняюсь
नमामिnamāmiпоклоняюсь
तथाtathāтакже
अनुवाद

«Тысячеглавому, бесконечноногому, многорукому, чьи очи — луна и солнце, тленному и нетленному, спящему в молочном океане, — славлю Нараяну бессмертного, высшего владыку. Постигаемому тремя ведами, чей образ трижды девять и один, пребывающему в трёх светлых, разделённому на три огня, постигаемому по трём таттвам, трёхюгому, трёхокому — поклоняюсь Нараяне неизмеримому. Белому в Крита-югу, с красным телом также в Трета-югу, древнему, с чистым телом; так же Хари от Двапары, а в Кали сделавшему себя чёрным — вот кому поклоняюсь. Тому, кто сотворил из уст брахманов, из середины рук — кшатру, затем из пары бёдер вайшьев и так же из концов стоп шудр, — тому поклоняюсь, чьё тело — вселенная, древнему. Выше высшего, перешедшему предел, постижимому, владыке битв, по делу — Кришне, с руками, поднявшими палицу, меч и щит, — поклоняюсь Нараяне непостижимому». Так восславленный, лучший из богов, милостивый, сказал мне голосом, подобным туче: «Избери дар», — и так неоднократно; и тогда я возжелал растворения в Его же теле. Услышав это моё слово, вечный Бог богов сказал: «Проходи, о брахман, эту нетленную природу».

संस्करण

b91c40e77856 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 7:23:24 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से