वराह पुराण
The origin of the ancestors and the times for śrāddha13.20-28
81 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 13.20-28

Mārkaṇḍeya

देवनागरी

प्रभावं च महर्धि च विस्तरेण निबोध मे । धर्ममूर्तिधरास्तेषां त्रयोऽन्ये परमा गणाः । तेषां नामानि लोकांश्च कीर्तयिष्यामि तच्छृणु
लोकाः संतानका नाम यत्र तिष्ठन्ति भास्वराः । अमूर्त्तयः पितृगणास्ते वै पुत्राः प्रजापतेः
विराजस्य प्रजाश्रेष्ठा वैराजा इति ते स्मृताः ॥ देवानां पितरस्ते हि तान् यजन्तीह देवताः
एते वै लोकविभ्रष्टा लोकान् प्राप्य सनातनान् । पुनर्युगशतान्तेषु जायन्ते ब्रह्मवादिनः
ते प्राप्य तां स्मृतिं भूयः साध्य योगमनुत्तमम् । चिन्त्य योगगतिं शुद्धां पुनरावृत्तिदुर्लभाम्
एते स्म पितरः श्राद्धे योगिनां योगवर्द्धनाः । आप्यायितास्तु ते पूर्वं योगं योगबले रतौ
तस्माच्छ्राद्धानि देयानि योगिनां योगिसत्तम । एष वै प्रथमः सर्गः सोमपानामनुत्तमः
एते त एकतनवो वर्तन्ते द्बिजसत्तमाः । भूर्लोकवासिनां याज्याः स्वर्गलोकनिवासिनः ॥ ब्रह्मपुत्रा मरीच्याद्यास्तेषां याज्या महद्गताः
कल्पवासिकसंज्ञानां तेषामपि जने गताः । सनकाद्यास्ततस्तेषां वैराजास्तपसि स्थिताः । तेषां सत्यगता मुक्ता इत्येषा पितृसंततिः

लिप्यंतरण (IAST)

prabhāvaṃ ca mahardhi ca vistareṇa nibodha me | dharmamūrtidharāsteṣāṃ trayo'nye paramā gaṇāḥ | teṣāṃ nāmāni lokāṃśca kīrtayiṣyāmi tacchṛṇu
lokāḥ saṃtānakā nāma yatra tiṣṭhanti bhāsvarāḥ | amūrttayaḥ pitṛgaṇāste vai putrāḥ prajāpateḥ
virājasya prajāśreṣṭhā vairājā iti te smṛtāḥ || devānāṃ pitaraste hi tān yajantīha devatāḥ
ete vai lokavibhraṣṭā lokān prāpya sanātanān | punaryugaśatānteṣu jāyante brahmavādinaḥ
te prāpya tāṃ smṛtiṃ bhūyaḥ sādhya yogamanuttamam | cintya yogagatiṃ śuddhāṃ punarāvṛttidurlabhām
ete sma pitaraḥ śrāddhe yogināṃ yogavarddhanāḥ | āpyāyitāstu te pūrvaṃ yogaṃ yogabale ratau
tasmācchrāddhāni deyāni yogināṃ yogisattama | eṣa vai prathamaḥ sargaḥ somapānāmanuttamaḥ
ete ta ekatanavo vartante dbijasattamāḥ | bhūrlokavāsināṃ yājyāḥ svargalokanivāsinaḥ || brahmaputrā marīcyādyāsteṣāṃ yājyā mahadgatāḥ
kalpavāsikasaṃjñānāṃ teṣāmapi jane gatāḥ | sanakādyāstatasteṣāṃ vairājāstapasi sthitāḥ | teṣāṃ satyagatā muktā ityeṣā pitṛsaṃtatiḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
प्रभावंprabhāvaṃсилу
महर्धिmahardhiвеликое благоденствие
विस्तरेणvistareṇaподробно
निबोधnibodhaуразумей
मेmeу меня
धर्ममूर्तिधरास्तेषांdharmamūrtidharāsteṣāṃносящие образ дхармы, из них
त्रयोtrayoтрое
न्येnyeиные
परमाparamāвысшие
गणाःgaṇāḥсонмы
तेषांteṣāṃих
नामानिnāmāniимена
लोकांश्चlokāṃścaи миры
कीर्तयिष्यामिkīrtayiṣyāmiповедаю
तच्छृणुtacchṛṇuо том слушай
लोकाःlokāḥмиры
संतानकाsaṃtānakāСантанака
नामnāmaпо имени
यत्रyatraгде
तिष्ठन्तिtiṣṭhantiпребывают
भास्वराःbhāsvarāḥсияющие
अमूर्त्तयःamūrttayaḥбезобразные
पितृगणास्तेpitṛgaṇāsteсонмы предков, они
वैvaiпоистине
पुत्राःputrāḥсыновья
प्रजापतेःprajāpateḥПраджапати
विराजस्यvirājasyaу Вираджи
प्रजाश्रेष्ठाprajāśreṣṭhāлучшие из потомства
वैराजाvairājāвайраджи
इतिitiтак
स्मृताःsmṛtāḥименуются
देवानांdevānāṃу богов
पितरस्तेpitarasteпредки они
हिhiведь
तान्tānих
यजन्तीहyajantīhaпочитают здесь
देवताःdevatāḥбожества
एतेeteэти
लोकविभ्रष्टाlokavibhraṣṭāотпавшие от мира
लोकान्lokānмиры
प्राप्यprāpyaобретя
सनातनान्sanātanānвечные
पुनर्युगशतान्तेषुpunaryugaśatānteṣuснова в концы сотен юг
जायन्तेjāyanteрождаются
ब्रह्मवादिनःbrahmavādinaḥвозвещающими Брахман
प्राप्यprāpyaобретя
तांtāṃто
स्मृतिंsmṛtiṃпамятование
भूयःbhūyaḥснова
साध्यsādhyaсовершив
योगमनुत्तमम्yogamanuttamamйогу непревзойдённую
चिन्त्यcintyaпомыслив
योगगतिंyogagatiṃпуть йоги
शुद्धांśuddhāṃчистый
पुनरावृत्तिदुर्लभाम्punarāvṛttidurlabhāmтруднодостижимый для возвращения
स्मsmaмы
पितरःpitaraḥпредки
श्राद्धेśrāddheпри шраддхе
योगिनांyogināṃу йогинов
योगवर्द्धनाःyogavarddhanāḥумножающие йогу
आप्यायितास्तुāpyāyitāstuнасыщенные же
पूर्वंpūrvaṃпрежде
योगंyogaṃйогу
योगबलेyogabaleв силе йоги
रतौratauусердные
तस्माच्छ्राद्धानिtasmācchrāddhāniпотому шраддхи
देयानिdeyāniдолжны быть даны
योगिसत्तमyogisattamaо лучший из йогинов
एषeṣaэто
प्रथमःprathamaḥпервое
सर्गःsargaḥтворение
सोमपानामनुत्तमःsomapānāmanuttamaḥу пьющих сому, непревзойдённое
taони
एकतनवोekatanavoединотелые
वर्तन्तेvartanteпребывают
द्बिजसत्तमाःdbijasattamāḥлучшие из дваждырождённых
भूर्लोकवासिनांbhūrlokavāsināṃу обитателей мира Бхур
याज्याःyājyāḥдостойные почитания
स्वर्गलोकनिवासिनःsvargalokanivāsinaḥобитатели мира небес
ब्रह्मपुत्राbrahmaputrāсыны Брахмы
मरीच्याद्यास्तेषांmarīcyādyāsteṣāṃМаричи и прочие; у них
महद्गताःmahadgatāḥк великому ушедшие
कल्पवासिकसंज्ञानांkalpavāsikasaṃjñānāṃу именуемых обитателями кальпы
तेषामपिteṣāmapiи у них
जनेjaneв Джане
गताःgatāḥушедшие
सनकाद्यास्ततस्तेषांsanakādyāstatasteṣāṃСанака и прочие; затем у них
वैराजास्तपसिvairājāstapasiвайраджи в Тапасе
स्थिताःsthitāḥпребывающие
सत्यगताsatyagatāв Сатью ушедшие
मुक्ताmuktāосвобождённые
इत्येषाityeṣāвот эта
पितृसंततिःpitṛsaṃtatiḥчереда предков
caи
caи
caи
caи
तेteони
तेteони
तेषांteṣāṃу них
तेषांteṣāṃу них
तुtuже
अपिapiтакже
वैvaiпоистине
अनुवाद

«Силу их и великое благоденствие подробно уразумей у меня. Из них трое иные — высшие сонмы, носящие образ дхармы; имена их и миры поведаю, о том слушай. Миры по имени Сантанака, где пребывают сияющие, — безобразные сонмы предков, они сыновья Праджапати. Лучшие из потомства Вираджи, они именуются вайраджами; они — предки богов, и божества почитают их здесь. Эти, отпавшие от мира, обретя вечные миры, снова в концы сотен юг рождаются возвещающими Брахман. Обретя снова то памятование, совершив непревзойдённую йогу и помыслив чистый путь йоги, труднодостижимый для возвращения, — мы, предки, при шраддхе умножаем йогу у йогинов; насыщенные прежде, усердны они в силе йоги. Потому шраддхи должны быть даны, о лучший из йогинов. Это первое творение, непревзойдённое, у пьющих сому. Они, единотелые, пребывают, лучшие из дваждырождённых, достойные почитания у обитателей мира Бхур, сами обитатели мира небес. Сыны Брахмы, Маричи и прочие, — у них ушедшие к великому; у именуемых обитателями кальпы — ушедшие в Джану; Санака и прочие — затем у них вайраджи, в Тапасе пребывающие; у них ушедшие в Сатью — освобождённые. Вот эта череда предков».

संस्करण

ef497f228952 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 8:29:45 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से