Bhadrāśva
किमसौ रोगवान् राजा येनारोग्यमवाप्तवान् । सार्वभौमस्य च कथं ब्रह्मन् रोगस्य संभवः
स राजा सार्वभौमोऽभूद् यशस्वी च सुरूपवान् । स कदाचिन्नृपश्रेष्ठो नृपश्रेष्ठ महाबलः
गतवान् मानसं दिव्यं सरो देवगणान्वितम् । तत्रापश्यद् बृहद् पद्मं सरोमध्यगतं सितम्
तत्र चाङ्गुष्ठमात्रं तु स्थितं पुरुषसत्तमम् । रक्तवासोभिराछन्नं द्विभुजं तिग्मतेजसम्
तं दृष्ट्वा सारथिं प्राह पद्ममेतत् समानय । इदं तु शिरसा बिभ्रत् सर्वलोकस्य सन्निधौ । श्लाघनीयो भविष्यामि तस्मादाहर माचिरम्
एवमुक्तस्तदा तेन सारथिः प्रविवेश ह । ग्रहीतुमुपचक्राम तं पद्मं नृपसत्तम
स्पृष्टमात्रे ततः पद्मे हुङ्कारः समजायत । तेन शब्देन स त्रस्तः पपात च ममार च
kimasau rogavān rājā yenārogyamavāptavān | sārvabhaumasya ca kathaṃ brahman rogasya saṃbhavaḥ
sa rājā sārvabhaumo'bhūd yaśasvī ca surūpavān | sa kadācinnṛpaśreṣṭho nṛpaśreṣṭha mahābalaḥ
gatavān mānasaṃ divyaṃ saro devagaṇānvitam | tatrāpaśyad bṛhad padmaṃ saromadhyagataṃ sitam
tatra cāṅguṣṭhamātraṃ tu sthitaṃ puruṣasattamam | raktavāsobhirāchannaṃ dvibhujaṃ tigmatejasam
taṃ dṛṣṭvā sārathiṃ prāha padmametat samānaya | idaṃ tu śirasā bibhrat sarvalokasya sannidhau | ślāghanīyo bhaviṣyāmi tasmādāhara māciram
evamuktastadā tena sārathiḥ praviveśa ha | grahītumupacakrāma taṃ padmaṃ nṛpasattama
spṛṣṭamātre tataḥ padme huṅkāraḥ samajāyata | tena śabdena sa trastaḥ papāta ca mamāra ca
Бхадрашва сказал: «Разве был болен тот царь, который обрёл здравие? И как, о брахман, у вседержавного возникла болезнь?» Агастья сказал: «Тот царь был вседержавным, славным и прекрасным собою. Некогда этот лучший из царей, великой силы, о лучший из царей, отправился к дивному озеру Манаса, полному сонмов богов. Там он увидел большой белый лотос, пребывающий посреди озера, и в нём — пребывающего лучшего из мужей величиною с большой палец, облечённого в красные одежды, двурукого, острого сиянием. Увидев его, он сказал возничему: „Принеси этот лотос; нося его головою вблизи всего мира, я стану достохвальным, — потому неси не медля“. Так сказанный им, возничий тогда вошёл в воду и приступил взять тот лотос, о лучший из царей. И едва лотос был тронут, возник звук „хум“; тем звуком он, устрашённый, упал и умер».
ca20338ec57f · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 12:32:35 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Вопрос Бхадрашвы поставлен точно: откуда болезнь у вседержавного? Тот, у кого есть вся земля, просит здоровья — единственного, чего земля не даёт.
Увиденное описано подробно и без объяснений: белый лотос посреди озера Манаса, а в нём муж величиною с большой палец, в красных одеждах, двурукий, острого сияния. Кто это — не сказано; разгадка отложена на десять стихов.
Царь же смотрит и сразу примеряет: понесу на голове перед всем миром и стану достохвальным. Он видит не Того, кто в лотосе, а себя с лотосом на голове. Приказ отдан немедля, и платит за него другой.