Hotā
अथ रस धेनुदानमाहात्म्यम् ॥ रसधेनुविधानं ते कथयामि समासतः ॥ अनुलिप्ते महीपृष्ठे कृष्णाजिनकुशास्तरे
रसस्य तु घटं राजन् सम्पूर्णं त्वैक्षवस्य तु ॥ तद्वत्सङ्कल्पयेत्प्राज्ञश्चतुर्थांशेन वत्सकम्
तुरीयांशेन वत्सं तु तत्पार्श्वे स्थापयेत्सुधीः ॥ इक्षुदण्डमयाः पादा रजतस्य खुरैर्युताः
एवं कार्या रसैर्धेनुरिक्षुपादसमन्विता
सुवर्णशृंगाभरणा वस्त्रपुच्छा घृतस्तनी ॥ पुष्पकम्बलसंयुक्ता शर्करामुखजिह्वका
दन्ताः फलमयास्तस्याः पृष्ठं ताम्रमयं शुभम् ॥ पुष्परोमां तु राजेन्द्र मुक्ताफलकृतेक्षणाम्
atha rasa dhenudānamāhātmyam || rasadhenuvidhānaṃ te kathayāmi samāsataḥ || anulipte mahīpṛṣṭhe kṛṣṇājinakuśāstare
rasasya tu ghaṭaṃ rājan sampūrṇaṃ tvaikṣavasya tu || tadvatsaṅkalpayetprājñaścaturthāṃśena vatsakam
turīyāṃśena vatsaṃ tu tatpārśve sthāpayetsudhīḥ || ikṣudaṇḍamayāḥ pādā rajatasya khurairyutāḥ
evaṃ kāryā rasairdhenurikṣupādasamanvitā
suvarṇaśṛṃgābharaṇā vastrapucchā ghṛtastanī || puṣpakambalasaṃyuktā śarkarāmukhajihvakā
dantāḥ phalamayāstasyāḥ pṛṣṭhaṃ tāmramayaṃ śubham || puṣparomāṃ tu rājendra muktāphalakṛtekṣaṇām
«Теперь — величие дара расадхену. Устав расадхену излагаю тебе вкратце: на обмазанной поверхности земли, с подстилкою из чёрной шкуры и куши, — полный кувшин сока, о царь, тростникового; так да устроит разумный, а четвертою долею — телёнка. Четвертою долею телёнка подле него да поставит благоразумный; ноги — из стеблей тростника, снабжённые копытами из серебра. Так да будет сделана соками корова, с ногами из тростника: с золотыми рогами и убором, с хвостом из ткани, с выменем из топлёного масла, с цветочным покрывалом, с устами и языком из сахара. Зубы у неё из плодов, спина из меди, благая; с шерстью из цветов, о владыка царей, с очами из жемчужин».
e1ffff69ee92 · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 4:18:10 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Третья корова сложена из сока сахарного тростника — самого сладкого и самого скоропортящегося. Дар не рассчитан на хранение: он весь про то, чтобы его выпили.
Весь состав её съедобен, кроме убора: сок, сахар, масло, плоды, цветы. Металл и жемчуг приложены снаружи, а внутри — еда.
И телёнок неизменно составляет четверть. Мера повторяется от главы к главе: корову без телёнка не дают, потому что дар должен продолжаться.