Ṛṣi-putra
करम्भवालुका नाम शतयोजनमायता ॥ अग्निज्वालासमा घोरा यथा येन स गच्छति
ततो वैतरणी नाम क्षारोदा तु महानदी ॥ योजनानि तु पञ्चाशदधस्थात्पंचयोजनम्
अगाधपङ्का वै तत्र चर्ममांसास्थिभेदना ॥ तत्र कर्कटका घोरा वज्रदंष्ट्रा विशन्ति ताम्
उलूकाश्च धनुर्मात्रा वज्रजिह्वास्थिभेदनाः ॥ महाविषा महाक्रोधा दुर्विषह्याः सुदारुणाः
समुत्तीर्य तु कृच्छ्रेण तस्माद्योजनकर्दमात् ॥ वसन्त्यत्र धरे केचिच्छून्यागारे निराश्रये
यत्र वै मूषिकगणा भक्षयन्ति ह्यनेकशः ॥ मूषकैर्जग्ध गात्रस्तु ह्यस्थिमात्रावशेषितः
karambhavālukā nāma śatayojanamāyatā || agnijvālāsamā ghorā yathā yena sa gacchati
tato vaitaraṇī nāma kṣārodā tu mahānadī || yojanāni tu pañcāśadadhasthātpaṃcayojanam
agādhapaṅkā vai tatra carmamāṃsāsthibhedanā || tatra karkaṭakā ghorā vajradaṃṣṭrā viśanti tām
ulūkāśca dhanurmātrā vajrajihvāsthibhedanāḥ || mahāviṣā mahākrodhā durviṣahyāḥ sudāruṇāḥ
samuttīrya tu kṛcchreṇa tasmādyojanakardamāt || vasantyatra dhare kecicchūnyāgāre nirāśraye
yatra vai mūṣikagaṇā bhakṣayanti hyanekaśaḥ || mūṣakairjagdha gātrastu hyasthimātrāvaśeṣitaḥ
«Карамбхавалука по имени, на сто йоджан протяжённая, пламени огня подобная, грозная, — как, которою он идёт. Затем Вайтарани по имени, со щелочной водой, великая река: йоджан же пятьдесят, вглубь пять йоджан, с бездонной тиной, кожу, плоть и кости разбивающая. Там крабы грозные, с алмазными клешнями, входят в неё; и совы величиною с лук, с алмазными языками, кости разбивающие, весьма ядовитые, весьма гневные, нестерпимые, весьма жестокие. Переправившись с трудом из той йоджанной топи, живут здесь, о Дхара, некоторые в пустом доме, без пристанища, где сонмы мышей пожирают многократно; мышами изъеденное тело, лишь костями оставшееся».
a366ceb34ccd · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 3:09:08 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Вайтарани обмеряна, как поле: пятьдесят йоджан вширь, пять вглубь. Точность придаёт описанию будничность.
Среди чудовищ — крабы и совы, а после мыши в пустом доме. Ужас собран из мелкой живности, а не из драконов.
«Пустой дом без пристанища» — самое человеческое место в этом перечне. Оставленность названа мукой наравне с огнём.