वराह पुराण
The greatness of Gokarnesvara213.45-54
1688 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 213.45-54

Brahmā

देवनागरी

नीलकण्ठाय भीमाय भूतभव्यभवाय च ॥ लम्बभ्रुवे करालाय हरिनेत्राय मीढुषे
कपर्दिने विशालाय मुञ्जकेशाय धीमते ॥ शूलिने पशुपतये विभवे स्थाणवे तथा
गणानां पतये स्रष्ट्रे संक्षेप्त्रे भीषणाय च ॥ सौम्याय सौम्यतपसे भीमाय त्र्यम्बकाय च
प्रेतावासनिवासाय रुद्राय वरदाय च ॥ कपालमालिने तस्मै हरिश्मश्रुधराय च
भक्तप्रियाय सततं नमोऽस्तु परमात्मने ॥ एवं नन्दी भवं स्तुत्वा नमस्कृत्य च सर्वशः
प्रणम्य शिरसा देवं पुनः पुनरवन्दत ॥ ततस्तु भगवान्प्रीतस्तस्मै विप्राय शंकरः
उवाच च वचः साक्षात्तमृषिं वरदः प्रभुः ॥ वरान्वृणीष्व विप्रेन्द्र यानिच्छसि महामुने
तांस्ते सर्वान्प्रयच्छामि दुर्ल्लभानपि मारिष ॥ प्रभुत्वममरत्वं वा शक्रत्वमपि वा प्रभो
ब्रह्मत्वं लोकपालत्वमपवर्गमथापि वा ॥ अथाष्टगुणमैश्वर्यं गाणपत्यमथापि वा
यदिच्छसि मुने शीघ्रं तद्ब्रूहि द्विजपुङ्गव ॥ इत्युक्तोऽसौ भगवता शर्वेण मुनिपुङ्गवः

लिप्यंतरण (IAST)

nīlakaṇṭhāya bhīmāya bhūtabhavyabhavāya ca || lambabhruve karālāya harinetrāya mīḍhuṣe
kapardine viśālāya muñjakeśāya dhīmate || śūline paśupataye vibhave sthāṇave tathā
gaṇānāṃ pataye sraṣṭre saṃkṣeptre bhīṣaṇāya ca || saumyāya saumyatapase bhīmāya tryambakāya ca
pretāvāsanivāsāya rudrāya varadāya ca || kapālamāline tasmai hariśmaśrudharāya ca
bhaktapriyāya satataṃ namo'stu paramātmane || evaṃ nandī bhavaṃ stutvā namaskṛtya ca sarvaśaḥ
praṇamya śirasā devaṃ punaḥ punaravandata || tatastu bhagavānprītastasmai viprāya śaṃkaraḥ
uvāca ca vacaḥ sākṣāttamṛṣiṃ varadaḥ prabhuḥ || varānvṛṇīṣva viprendra yānicchasi mahāmune
tāṃste sarvānprayacchāmi durllabhānapi māriṣa || prabhutvamamaratvaṃ vā śakratvamapi vā prabho
brahmatvaṃ lokapālatvamapavargamathāpi vā || athāṣṭaguṇamaiśvaryaṃ gāṇapatyamathāpi vā
yadicchasi mune śīghraṃ tadbrūhi dvijapuṅgava || ityukto'sau bhagavatā śarveṇa munipuṅgavaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
नीलकण्ठायnīlakaṇṭhāyaСинегорлому
भीमायbhīmāyaГрозному
भूतभव्यभवायbhūtabhavyabhavāyaБывшему, будущему и сущему
caи
लम्बभ्रुवेlambabhruveс нависшими бровями
करालायkarālāyaСтрашному
हरिनेत्रायharinetrāyaЗеленоокому
मीढुषेmīḍhuṣeЩедрому
कपर्दिनेkapardineС косицей
विशालायviśālāyaОбширному
मुञ्जकेशायmuñjakeśāyaС волосами как мунджа
धीमतेdhīmateРазумному
शूलिनेśūlineКопьеносцу
पशुपतयेpaśupatayeВладыке тварей
विभवेvibhaveВсепроникающему
स्थाणवेsthāṇaveСтолпу
तथाtathāтакже
गणानांgaṇānāṃсонмов
पतयेpatayeВладыке
स्रष्ट्रेsraṣṭreТворцу
संक्षेप्त्रेsaṃkṣeptreСвёртывателю
भीषणायbhīṣaṇāyaУстрашающему
caи
सौम्यायsaumyāyaКроткому
सौम्यतपसेsaumyatapaseКротким подвигом обладающему
भीमायbhīmāyaГрозному
त्र्यम्बकायtryambakāyaТрёхокому
caи
प्रेतावासनिवासायpretāvāsanivāsāyaВ обиталище претов Живущему
रुद्रायrudrāyaРудре
वरदायvaradāyaДарователю
caи
कपालमालिनेkapālamālineЧерепами Увенчанному
तस्मैtasmaiтому
हरिश्मश्रुधरायhariśmaśrudharāyaЗелёную бороду Носящему
caи
भक्तप्रियायbhaktapriyāyaПреданным милому
सततंsatataṃпостоянно
नमोऽस्तुnamo'stuпоклон да будет
परमात्मनेparamātmaneВысшей Душе
एवंevaṃтак
नन्दीnandīНанди
भवंbhavaṃБхаву
स्तुत्वाstutvāвосславив
नमस्कृत्यnamaskṛtyaпоклонившись
caи
सर्वशःsarvaśaḥвсецело
प्रणम्यpraṇamyaсклонившись
शिरसाśirasāголовою
देवंdevaṃбогу
पुनःpunaḥснова
पुनरवन्दतpunaravandataснова кланялся
ततस्तुtatastuзатем же
भगवान्प्रीतस्तस्मैbhagavānprītastasmaiгосподин, довольный, тому
विप्रायviprāyaбрахману
शंकरःśaṃkaraḥШанкара
उवाचuvācaсказал
caи
वचःvacaḥслово
साक्षात्तमृषिंsākṣāttamṛṣiṃвоочию тому риши
वरदःvaradaḥдарователь
प्रभुःprabhuḥвладыка
वरान्वृणीष्वvarānvṛṇīṣvaдары избери
विप्रेन्द्रviprendraо владыка брахманов
यानिच्छसिyānicchasiкакие желаешь
महामुनेmahāmuneо великий мудрец
तांस्तेtāṃsteих тебе
सर्वान्प्रयच्छामिsarvānprayacchāmiвсе дарую
दुर्ल्लभानपिdurllabhānapiи труднодостижимые
मारिषmāriṣaо почтенный
प्रभुत्वममरत्वंprabhutvamamaratvaṃвладычество, бессмертие
वाили
शक्रत्वमपिśakratvamapiи Шакрой быть
वाили
प्रभोprabhoо владыка
ब्रह्मत्वंbrahmatvaṃБрахмой быть
लोकपालत्वमपवर्गमथापिlokapālatvamapavargamathāpiхранителем мира быть, или избавление
वाили
अथाष्टगुणमैश्वर्यंathāṣṭaguṇamaiśvaryaṃили восьмичастное владычество
गाणपत्यमथापिgāṇapatyamathāpiили главенство над ганами
वाили
यदिच्छसिyadicchasiчто желаешь
मुनेmuneо мудрец
शीघ्रंśīghraṃскорее
तद्ब्रूहिtadbrūhiто скажи
द्विजपुङ्गवdvijapuṅgavaо бык среди дваждырождённых
इत्युक्तोऽसौityukto'sauтак сказанный, тот
भगवताbhagavatāгосподином
शर्वेणśarveṇaШарвой
मुनिपुङ्गवःmunipuṅgavaḥбык среди мудрецов
अनुवाद

«„Синегорлому, Грозному, Бывшему, будущему и сущему, с нависшими бровями, Страшному, Зеленоокому, Щедрому; С косицей, Обширному, С волосами как мунджа, Разумному, Копьеносцу, Владыке тварей, Всепроникающему, Столпу также; сонмов Владыке, Творцу, Свёртывателю и Устрашающему, Кроткому, Кротким подвигом обладающему, Грозному и Трёхокому; В обиталище претов Живущему, Рудре и Дарователю, Черепами Увенчанному, тому, и Зелёную бороду Носящему, Преданным милому — постоянно поклон да будет Высшей Душе“. Так Нанди, Бхаву восславив и поклонившись всецело, склонившись головою богу, снова и снова кланялся. Затем господин, довольный, тому брахману, Шанкара, сказал слово воочию тому риши, дарователь, владыка: „Дары избери, о владыка брахманов, какие желаешь, о великий мудрец; их тебе все дарую, и труднодостижимые, о почтенный: владычество, бессмертие, или и Шакрой быть, о владыка, Брахмой быть, хранителем мира быть, или избавление, или восьмичастное владычество, или главенство над ганами, — что желаешь, о мудрец, скорее то скажи, о бык среди дваждырождённых“. Так сказанный господином Шарвой, бык среди мудрецов».

संस्करण

666c78a9493b · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 4:23:21 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से