विष्णुपुराण
The Nether Regions and Śeṣa2.5.21-24
380 / 1027
विष्णुपुराण · 2.5.21-24
देवनागरी

तस्य वीर्यं प्रभावश् च स्वरूपं रूपम् एव च न हि वर्णयितुं शक्यं ज्ञातुं वा त्रिदशैर् अपि ।
यस्यैषा सकला पृथ्वी फणामणिशिखारुणा आस्ते कुसुममालेव कस् तद्वीर्यं वदिष्यति ।
यदा विजृम्भते ऽनन्तो मदाघूर्णितलोचनः तदा चलति भूर् एषा साद्रितोया सकानना ।
गन्धर्वाप्सरसः सिद्धाः किंनरोरगचारणाः नान्तं गुणानां गच्छन्ति तेनानन्तो ऽयम् अव्ययः ।

लिप्यंतरण (IAST)

tasya vīryaṃ prabhāvaś ca svarūpaṃ rūpam eva ca na hi varṇayituṃ śakyaṃ jñātuṃ vā tridaśair api /
yasyaiṣā sakalā pṛthvī phaṇāmaṇiśikhāruṇā āste kusumamāleva kas tadvīryaṃ vadiṣyati /
yadā vijṛmbhate 'nanto madāghūrṇitalocanaḥ tadā calati bhūr eṣā sādritoyā sakānanā /
gandharvāpsarasaḥ siddhāḥ kiṃnaroragacāraṇāḥ nāntaṃ guṇānāṃ gacchanti tenānanto 'yam avyayaḥ /

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तस्यtasyaего
वीर्यम्vīryamмощь
प्रभावःprabhāvaḥвеличие
caи
स्वरूपम्svarūpamсущество
रूपम्rūpamоблик
एवevaже
caи
naне
हिhiведь
वर्णयितुम्varṇayitumописать
शक्यम्śakyamвозможно
ज्ञातुम्jñātumпознать
वाили
त्रिदशैःtridaśaiḥбогами
अपिapiдаже
यस्यyasyaу которого
एषाeṣāэта
सकलाsakalāвся
पृथ्वीpṛthvīземля
फणा-मणि-शिखा-अरुणाphaṇā-maṇi-śikhā-aruṇāрдеющая от самоцветов на клобуке
आस्तेāsteлежит
कुसुम-मालाkusuma-mālāвенок из цветов
इवivaсловно
कःkaḥкто
तद्-वीर्यम्tad-vīryamего мощь
वदिष्यतिvadiṣyatiвыскажет
यदाyadāкогда
विजृम्भतेvijṛmbhateпотягивается
अनन्तःanantaḥАнанта
मद-आघूर्णित-लोचनःmada-āghūrṇita-locanaḥс глазами, кружащимися от хмеля
तदाtadāтогда
चलतिcalatiдвижется
भूःbhūḥземля
एषाeṣāэта
स-अद्रि-तोयाsa-adri-toyāс горами и водами
स-काननाsa-kānanāс лесами
गन्धर्व-अप्सरसःgandharva-apsarasaḥгандхарвы и апсары
सिद्धाःsiddhāḥсиддхи
किंनर-उरग-चारणाःkiṃnara-uraga-cāraṇāḥкиннары, змеи и чараны
naне
अन्तम्antamконца
गुणानाम्guṇānāmдостоинств
गच्छन्तिgacchantiдостигают
तेनtenaпотому
अनन्तःanantaḥАнанта
अयम्ayamон
अव्ययःavyayaḥнетленный
अनुवाद

Его мощи, величия, существа и облика не описать и не познать даже богам.

У кого вся эта земля, рдеющая от самоцветов на клобуке, лежит словно венок из цветов, — кто выскажет его мощь?

Когда Ананта потягивается, с глазами, кружащимися от хмеля, тогда движется эта земля — с горами, водами и лесами.

Гандхарвы и апсары, сиддхи, киннары, змеи и чараны не достигают конца его достоинств; потому он и Ананта, нетленный.

संस्करण

52e615c2f84f · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 1:32:55 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से