विष्णुपुराण
How Viṣṇu Is Worshipped3.8.31-35
541 / 1027
विष्णुपुराण · 3.8.31-35
देवनागरी

तस्याप्य् अध्ययनं यज्ञो दानं धर्मश् च शस्यते नित्यनैमित्तिकादीनाम् अनुष्ठानं च कर्मणाम् ।
द्विजातिसंश्रयं कर्म तादर्थ्यं तेन पोषणम् क्रयविक्रयजैर् वापि धनैः कारूद्भवेन वा ।
शुद्रस्य सन्नतिः शौचं सेवा स्वामिन्यमायया । अमन्त्रयज्ञो ह्यस्तेयं तत्संगो विप्ररक्षणम् ।
दानं च दद्याच् छूद्रो ऽपि पाकयज्ञैर् यजेत च पित्र्यादिकं च वै सर्वं शूद्रः कुर्वीत तेन वै ।
भृत्यादिभरणार्थाय सर्वेषां च परिग्रहः ऋतुकालाभिगमनं स्वदारेषु महीपते ।

लिप्यंतरण (IAST)

tasyāpy adhyayanaṃ yajño dānaṃ dharmaś ca śasyate nityanaimittikādīnām anuṣṭhānaṃ ca karmaṇām /
dvijātisaṃśrayaṃ karma tādarthyaṃ tena poṣaṇam krayavikrayajair vāpi dhanaiḥ kārūdbhavena vā /
śudrasya sannatiḥ śaucaṃ sevā svāminyamāyayā / amantrayajño hyasteyaṃ tatsaṃgo viprarakṣaṇam /
dānaṃ ca dadyāc chūdro 'pi pākayajñair yajeta ca pitryādikaṃ ca vai sarvaṃ śūdraḥ kurvīta tena vai /
bhṛtyādibharaṇārthāya sarveṣāṃ ca parigrahaḥ ṛtukālābhigamanaṃ svadāreṣu mahīpate /

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तस्यtasyaу него
अपिapiже
अध्ययनम्adhyayanamизучение
यज्ञःyajñaḥжертва
दानम्dānamдар
धर्मःdharmaḥдхарма
caи
शस्यतेśasyateодобряется
नित्य-नैमित्तिक-आदीनाम्nitya-naimittika-ādīnāmпостоянных, приуроченных и прочих
अनुष्ठानम्anuṣṭhānamисполнение
caи
कर्मणाम्karmaṇāmобрядов
द्विजाति-संश्रयम्dvijāti-saṃśrayamопирающееся на дваждырождённых
कर्मkarmaдело
तादर्थ्यम्tādarthyamради того
तेनtenaтем
पोषणम्poṣaṇamпрокорм
क्रय-विक्रय-जैःkraya-vikraya-jaiḥдобытыми куплей и продажей
वाили
अपिapiже
धनैःdhanaiḥсредствами
कारु-उद्भवेनkāru-udbhavenaремеслом
वाили
शूद्रस्यśūdrasyaу шудры
सन्नतिःsannatiḥсмирение
शौचम्śaucamчистота
सेवाsevāслужение
स्वामिनिsvāminiхозяину
अमाययाamāyayāбез лукавства
अमन्त्र-यज्ञःamantra-yajñaḥжертва без мантр
हिhiведь
अस्तेयम्asteyamневороватость
तत्-संगःtat-saṃgaḥобщение с ними
विप्र-रक्षणम्vipra-rakṣaṇamохрана брахманов
दानम्dānamдар
caи
दद्यात्dadyātпусть даёт
शूद्रःśūdraḥшудра
अपिapiтоже
पाक-यज्ञैःpāka-yajñaiḥварёными жертвами
यजेतyajetaпусть жертвует
caи
पित्र्य-आदिकम्pitrya-ādikamобряды предкам и прочее
caи
वैvaiведь
सर्वम्sarvamвсё
शूद्रःśūdraḥшудра
कुर्वीतkurvītaпусть совершает
तेनtenaими
वैvaiведь
भृत्य-आदि-भरण-अर्थायbhṛtya-ādi-bharaṇa-arthāyaради содержания слуг и прочих
सर्वेषाम्sarveṣāmу всех
caи
परिग्रहःparigrahaḥстяжание
ऋतु-काल-अभिगमनम्ṛtu-kāla-abhigamanamсближение в положенный срок
स्व-दारेषुsva-dāreṣuсо своими жёнами
मही-पतेmahī-pateо владыка земли
अनुवाद

И у него одобряются изучение, жертва, дар и дхарма, и исполнение обрядов — постоянных, приуроченных и прочих.

Дело его опирается на дваждырождённых, и ради того — прокорм их; средствами же, добытыми куплей и продажей или ремеслом.

У шудры — смирение, чистота, служение хозяину без лукавства, жертва без мантр, невороватость, общение с ними и охрана брахманов.

И шудра пусть даёт дар, и пусть жертвует варёными жертвами; и все обряды предкам и прочее пусть совершает шудра ими.

У всех — стяжание ради содержания слуг и прочих, и сближение со своими жёнами в положенный срок, о владыка земли.

संस्करण

0a0862d07e33 · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 4:01:48 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से