śrī-śuka uvāca
हेमन्ते प्रथमे मासि नन्द-व्रज-कमारिकाः
चेरुर् हविष्यं भुञ्जानाः कात्यायन्य्-अर्चन-व्रतम्
आप्लुत्याम्भसि कालिन्द्या जलान्ते चोदिते ऽरुणे
कृत्वा प्रतिकृतिं देवीम् आनर्चुर् नृप सैकतीम्
गन्धैर् माल्यैः सुरभिभिर् बलिभिर् धूप-दीपकैः
उच्चावचैश् चोपहारैः प्रवाल-फल-तण्डुलैः
कात्यायनि महा-माये महा-योगिन्य् अधीश्वरि
नन्द-गोप-सुतं देवि पतिं मे कुरु ते नमः
इति मन्त्रं जपन्त्यस् ताः पूजां चक्रुः कमारिकाः
एवं मासं व्रतं चेरुः कुमार्यः कृष्ण-चेतसः
भद्रकालीं समानर्चुर् भूयान् नन्द-सुतः पतिः
ऊषस्य् उत्थाय गोत्रैः स्वैर् अन्योन्याबद्ध-बाहवः
कृष्णम् उच्चैर् जगुर् यान्त्यः कालिन्द्यां स्नातुम् अन्वहम्
नद्याः कदाचिद् आगत्य तीरे निक्षिप्य पूर्व-वत्
वासांसि कृष्णं गायन्त्यो विजह्रुः सलिले मुदा
भगवांस् तद् अभिप्रेत्य कृष्नो योगेश्वरेश्वरः
वयस्यैर् आवृतस् तत्र गतस् तत्-कर्म-सिद्धये
hemante prathame māsi nanda-vraja-kamārikāḥ
cerur haviṣyaṃ bhuñjānāḥ kātyāyany-arcana-vratam
āplutyāmbhasi kālindyā jalānte codite 'ruṇe
kṛtvā pratikṛtiṃ devīm ānarcur nṛpa saikatīm
gandhair mālyaiḥ surabhibhir balibhir dhūpa-dīpakaiḥ
uccāvacaiś copahāraiḥ pravāla-phala-taṇḍulaiḥ
kātyāyani mahā-māye mahā-yoginy adhīśvari
nanda-gopa-sutaṃ devi patiṃ me kuru te namaḥ
iti mantraṃ japantyas tāḥ pūjāṃ cakruḥ kamārikāḥ
evaṃ māsaṃ vrataṃ ceruḥ kumāryaḥ kṛṣṇa-cetasaḥ
bhadrakālīṃ samānarcur bhūyān nanda-sutaḥ patiḥ
ūṣasy utthāya gotraiḥ svair anyonyābaddha-bāhavaḥ
kṛṣṇam uccair jagur yāntyaḥ kālindyāṃ snātum anvaham
nadyāḥ kadācid āgatya tīre nikṣipya pūrva-vat
vāsāṃsi kṛṣṇaṃ gāyantyo vijahruḥ salile mudā
bhagavāṃs tad abhipretya kṛṣno yogeśvareśvaraḥ
vayasyair āvṛtas tatra gatas tat-karma-siddhaye
«В первый месяц зимы девушки Нанда-враджа совершали обет почитания Катьяяни, вкушая жертвенную пищу; омывшись в водах Калинди, у края воды, когда восходила заря, сделав изображение богини из песка, они почитали [её], о царь, — благовониями, венками, ароматами, приношениями, воскурениями и светильниками и разными дарами: побегами, плодами и рисом: „О Катьяяни, великая майя, великая йогиня, верховная владычица, сделай, о богиня, сына пастуха Нанды моим мужем; тебе поклон“. Так шепча мантру, те девушки совершали почитание. Так месяц совершали обет девушки, [чьё] сознание — Кришна; они почитали Бхадракали: „Да будет мужем сын Нанды“. Вставая на заре, со своими именами [на устах], взявшись друг с другом за руки, они громко пели о Кришне, идя купаться в Калинди каждый день. Однажды, придя к реке, оставив на берегу, как прежде, одежды, воспевая Кришну, они играли в воде, в радости. Владыка Кришна, владыка владык йоги, узнав о том, окружённый сверстниками, пришёл туда — ради завершения того дела».
90099763e19b · опубликовано 15 авг. 2026 г., 18:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Хеманте пратхаме маси — «в первый месяц зимы». Дата указана точно: месяц маргаширша, и обет держат ровно месяц. Всё дальнейшее — не случай, а срок.
Прати-критим саикатим — «изображение из песка». Богиню лепят из песка на берегу и почитают тем, что под рукою: побегами, плодами, рисом. Обряд полностью деревенский.
Патим ме куру — «сделай моим мужем». Просьба произнесена прямо и без иносказаний, и произносит её каждая. Мантра приведена целиком — вместе с целью.
Кришна-четасах... бхадракалим саманарчух — «с сознанием-Кришною... почитали Бхадракали». Почитают одну, а думают о другом: богиню просят о том, кто уже занимает ум. Книга отмечает это без осуждения.
Тат-карма-сиддхае — «ради завершения того дела». Приход Его объяснён исполнением их обряда: они месяц просили, и Он пришёл довершить. Всё, что дальше, — часть исполнения просьбы.