Шримад-Бхагаватам
Палица в брачном собрании10.61.10-25
4755 / 5136
LinuxЛистать
Шримад-Бхагаватам · 10.61.10-25
Деванагари

भानुः सुभानुः स्वर्भानुः प्रभानुर् भानुमांस् तथा
चन्द्रभानुर् बृहद्भानुर् अतिभानुस् तथाष्टमः
श्रीभानुः प्रतिभानुश् च सत्यभामात्मजा दश
साम्बः सुमित्रः पुरुजिच् छतजिच् च सहस्रजित्
विययश् चित्रकेतुश् च वसुमान् द्रविडः क्रतुः
जाम्बवत्याः सुता ह्य् एते साम्बाद्याः पितृ-सम्मताः
वीरश् चन्द्रो ऽश्वसेनश् च चित्रगुर् वेगवान् वृषः
आमः शङ्कुर् वसुः श्रीमान् कुन्तिर् नाग्नजितेः सुताः
श्रुतः कविर् वृषो वीरः सुबाहुर् भद्र एकलः
शान्तिर् दर्शः पूर्णमासः कालिन्द्याः सोमको ऽवरः
प्रघोषो गात्रवान् सिंहो बलः प्रबल ऊर्धगः
माद्र्याः पुत्रा महाशक्तिः सह ओजो ऽपराजितः
वृको हर्षो ऽनिलो गृध्रो वर्धनोन्नाद एव च
महांसः पावनो वह्निर् मित्रविन्दात्मजाः क्षुधिः
सङ्ग्रामजिद् बृहत्सेनः शूरः प्रहरणो ऽरिजित्
जयः सुभद्रो भद्राया वाम आयुश् च सत्यकः
दीप्तिमांस् ताम्रतप्ताद्या रोहिण्यास् तनया हरेः
प्रद्यम्नाच् चानिरुद्धो ऽभूद् रुक्मवत्यां महा-बलः
पुत्र्यां तु रुक्मिणो राजन् नाम्ना भोजकटे पुरे
एतेषां पुत्र-पौत्राश् च बभूवुः कोटिशो नृप
मातरः कृष्ण-जातीनां सहस्राणि च षोडश
कथं रुक्म्य् अरी-पुत्राय प्रादाद् दुहितरं युधि
कृष्णेन परिभूतस् तं हन्तुं रन्ध्रं प्रतीक्षते
एतद् आख्याहि मे विद्वन् द्विषोर् वैवाहिकं मिथः
अनागतम् अतीतं च वर्तमानम् अतीन्द्रियम्
विप्रकृष्टं व्यवहितं सम्यक् पश्यन्ति योगिनः
वृतः स्वयं-वरे साक्षाद् अनण्गो ऽण्ग-युतस् तया
राज्ञः समेतान् निर्जित्य जहारैक-रथो युधि
यद्य् अप्य् अनुस्मरन् वैरं रुक्मी कृष्णावमानितः
व्यतरद् भागिनेयाय सुतां कुर्वन् स्वसुः प्रियम्
रुक्मिण्यास् तनयां राजन् कृतवर्म-सुतो बली
उपयेमे विशालाक्षीं कन्यां चारुमतीं किल
दौहित्रायानिरुद्धाय पौत्रीं रुक्म्य् आददाद् धरेः
रोचनां बद्ध-वैरो ऽपि स्वसुः प्रिय-चिकीर्षया
जानन्न् अधर्मं तद् यौनं स्नेह-पाशानुबन्धनः

Транслитерация (IAST)

bhānuḥ subhānuḥ svarbhānuḥ prabhānur bhānumāṃs tathā
candrabhānur bṛhadbhānur atibhānus tathāṣṭamaḥ
śrībhānuḥ pratibhānuś ca satyabhāmātmajā daśa
sāmbaḥ sumitraḥ purujic chatajic ca sahasrajit
viyayaś citraketuś ca vasumān draviḍaḥ kratuḥ
jāmbavatyāḥ sutā hy ete sāmbādyāḥ pitṛ-sammatāḥ
vīraś candro 'śvasenaś ca citragur vegavān vṛṣaḥ
āmaḥ śaṅkur vasuḥ śrīmān kuntir nāgnajiteḥ sutāḥ
śrutaḥ kavir vṛṣo vīraḥ subāhur bhadra ekalaḥ
śāntir darśaḥ pūrṇamāsaḥ kālindyāḥ somako 'varaḥ
praghoṣo gātravān siṃho balaḥ prabala ūrdhagaḥ
mādryāḥ putrā mahāśaktiḥ saha ojo 'parājitaḥ
vṛko harṣo 'nilo gṛdhro vardhanonnāda eva ca
mahāṃsaḥ pāvano vahnir mitravindātmajāḥ kṣudhiḥ
saṅgrāmajid bṛhatsenaḥ śūraḥ praharaṇo 'rijit
jayaḥ subhadro bhadrāyā vāma āyuś ca satyakaḥ
dīptimāṃs tāmrataptādyā rohiṇyās tanayā hareḥ
pradyamnāc cāniruddho 'bhūd rukmavatyāṃ mahā-balaḥ
putryāṃ tu rukmiṇo rājan nāmnā bhojakaṭe pure
eteṣāṃ putra-pautrāś ca babhūvuḥ koṭiśo nṛpa
mātaraḥ kṛṣṇa-jātīnāṃ sahasrāṇi ca ṣoḍaśa
kathaṃ rukmy arī-putrāya prādād duhitaraṃ yudhi
kṛṣṇena paribhūtas taṃ hantuṃ randhraṃ pratīkṣate
etad ākhyāhi me vidvan dviṣor vaivāhikaṃ mithaḥ
anāgatam atītaṃ ca vartamānam atīndriyam
viprakṛṣṭaṃ vyavahitaṃ samyak paśyanti yoginaḥ
vṛtaḥ svayaṃ-vare sākṣād anaṇgo 'ṇga-yutas tayā
rājñaḥ sametān nirjitya jahāraika-ratho yudhi
yady apy anusmaran vairaṃ rukmī kṛṣṇāvamānitaḥ
vyatarad bhāgineyāya sutāṃ kurvan svasuḥ priyam
rukmiṇyās tanayāṃ rājan kṛtavarma-suto balī
upayeme viśālākṣīṃ kanyāṃ cārumatīṃ kila
dauhitrāyāniruddhāya pautrīṃ rukmy ādadād dhareḥ
rocanāṃ baddha-vairo 'pi svasuḥ priya-cikīrṣayā
jānann adharmaṃ tad yaunaṃ sneha-pāśānubandhanaḥ

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
भानुः सुभानुः स्वर्भानुः प्रभानुः भानुमान् तथाbhānuḥ subhānuḥ svarbhānuḥ prabhānuḥ bhānumān tathāБхану, Субхану, Сварбхану, Прабхану, Бхануман, а также; Бхану, Субхану, Сварбхану, Прабхану, Бхануман так
चन्द्रभानुः बृहद्भानुः अतिभानुः तथा अष्टमःcandrabhānuḥ bṛhadbhānuḥ atibhānuḥ tathā aṣṭamaḥЧандрабхану, Брихадбхану, Атибхану — восьмой,; Чандрабхану, Брихадбхану, Атибхану так восьмой
श्रीभानुः प्रतिभानुः च सत्यभामा-आत्म-जाः दशśrībhānuḥ pratibhānuḥ ca satyabhāmā-ātma-jāḥ daśaШрибхану и Пратибхану — десять сыновей Сатьябхамы;; Шрибхану, Пратибхану же Сатьябхамы сыновья десять
साम्बः सुमित्रः पुरुजित् शतजित् च सहस्रजित्sāmbaḥ sumitraḥ purujit śatajit ca sahasrajitСамба, Сумитра, Пуруджит, Шатаджит и Сахасраджит,; Самба, Сумитра, Пуруджит, Шатаджит же Сахасраджит
विजयः चित्रकेतुः च वसुमान् द्रविडः क्रतुःvijayaḥ citraketuḥ ca vasumān draviḍaḥ kratuḥВиджая и Читракету, Васуман, Дравида, Крату —; Виджая, Читракету же, Васуман, Дравида, Крату
जाम्बवत्याः सुताः हि एते साम्ब-आद्याः पितृ-सम्मताःjāmbavatyāḥ sutāḥ hi ete sāmba-ādyāḥ pitṛ-sammatāḥэто сыновья Джамбавати во главе с Самбою, любимые отцом; Джамбавати сыновья ведь эти Самба-начальные отцомодобренные
वीरः चन्द्रः अश्वसेनः च चित्रगुः वेगवान् वृषःvīraḥ candraḥ aśvasenaḥ ca citraguḥ vegavān vṛṣaḥВира, Чандра, Ашвасена, Читрагу, Вегаван, Вриша,; Вира, Чандра, Ашвасена же, Читрагу, Вегаван, Вриша
आमः शङ्कुः वसुः श्रीमान् कुन्तिः नाग्नजितेः सुताःāmaḥ śaṅkuḥ vasuḥ śrīmān kuntiḥ nāgnajiteḥ sutāḥАма, Шанку, Васу, прекрасный Кунти — сыновья Нагнаджити; Ама, Шанку, Васу, прекрасный Кунти Нагнаджити сыновья
श्रुतः कविः वृषः वीरः सुबाहुः भद्रः एकलःśrutaḥ kaviḥ vṛṣaḥ vīraḥ subāhuḥ bhadraḥ ekalaḥШрута, Кави, Вриша, Вира, Субаху, Бхадра, Экала,; Шрута, Кави, Вриша, Вира, Субаху, Бхадра, Экала
शान्तिः दर्शः पूर्णमासः कालिन्द्याः सोमकः अवरःśāntiḥ darśaḥ pūrṇamāsaḥ kālindyāḥ somakaḥ avaraḥШанти, Дарша, Пурнамаса, Сомака — младший, [сыновья] Калинди; Шанти, Дарша, Пурнамаса, Калинди Сомака младший
प्रघोषः गात्रवान् सिंहः बलः प्रबलः ऊर्धगःpraghoṣaḥ gātravān siṃhaḥ balaḥ prabalaḥ ūrdhagaḥПрагхоша, Гатраван, Симха, Бала, Прабала, Урдхага,; Прагхоша, Гатраван, Симха, Бала, Прабала, Урдхага
माद्र्याः पुत्राः महा-शक्तिः सहः ओजः अ-पराजितःmādryāḥ putrāḥ mahā-śaktiḥ sahaḥ ojaḥ a-parājitaḥМахашакти, Саха, Оджас, Апараджита — сыновья [царевны] Мадры; Мадры сыновья Махашакти, Саха, Оджас, Апараджита
वृकः हर्षः अनिलः गृध्रः वर्धन-उन्नादः एव चvṛkaḥ harṣaḥ anilaḥ gṛdhraḥ vardhana-unnādaḥ eva caВрика, Харша, Анила, Гридхра, Вардхана, Уннада,; Врика, Харша, Анила, Гридхра, Вардхана-Уннада же
महांसः पावनः वह्निः मित्रविन्दा-आत्म-जाः क्षुधिःmahāṃsaḥ pāvanaḥ vahniḥ mitravindā-ātma-jāḥ kṣudhiḥМахамса, Павана, Вахни, Кшудхи — сыновья Митравинды; Махамса, Павана, Вахни, Митравинды сыновья Кшудхи
सङ्ग्रामजित् बृहत्सेनः शूरः प्रहरणः अरिजित्saṅgrāmajit bṛhatsenaḥ śūraḥ praharaṇaḥ arijitСанграмаджит, Брихатсена, Шура, Прахарана, Ариджит,; Санграмаджит, Брихатсена, Шура, Прахарана, Ариджит
जयः सुभद्रः भद्रायाः वामः आयुः च सत्यकःjayaḥ subhadraḥ bhadrāyāḥ vāmaḥ āyuḥ ca satyakaḥДжая, Субхадра, Вама, Аюс и Сатьяка — [сыновья] Бхадры; Джая, Субхадра, Бхадры Вама, Аюс же Сатьяка
दीप्तिमान् ताम्रतप्त-आद्याः रोहिण्याः तनयाः हरेःdīptimān tāmratapta-ādyāḥ rohiṇyāḥ tanayāḥ hareḥДиптиман, Тамратапта и прочие — сыновья Рохини у Хари;; Диптиман, Тамратапта-начальные Рохини сыновья Хари
प्रद्युम्नात् च अनिरुद्धः अभूत् रुक्मवत्याम् महा-बलःpradyumnāt ca aniruddhaḥ abhūt rukmavatyām mahā-balaḥа от Прадьюмны у Рукмавати родился Анируддха, весьма могучий,; от Прадьюмны же Анируддха был у Рукмавати великомогучий
पुत्र्याम् तु रुक्मिणः राजन् नाम्ना भोजकटे पुरेputryām tu rukmiṇaḥ rājan nāmnā bhojakaṭe pureу дочери Рукми, о царь, в городе по имени Бходжаката; у дочери же Рукми, о царь, именем в Бходжакате городе
एतेषाम् पुत्र-पौत्राः च बभूवुः कोटिशः नृपeteṣām putra-pautrāḥ ca babhūvuḥ koṭiśaḥ nṛpaу них были сыновья и внуки миллионами, о царь,; их сыновья-внуки же были миллионами, о царь
मातरः कृष्ण-जातीनाम् सहस्राणि च षोडशmātaraḥ kṛṣṇa-jātīnām sahasrāṇi ca ṣoḍaśaи матерей рождённых от Кришны — шестнадцать тысяч; матери от Кришны рождённых тысяч же шестнадцать
कथम् रुक्मी अरि-पुत्राय प्रादात् दुहितरम् युधिkatham rukmī ari-putrāya prādāt duhitaram yudhi«как Рукми отдал дочь сыну врага, [побеждённый] в битве?; как Рукми врага сыну отдал дочь в битве
कृष्णेन परिभूतः तम् हन्तुम् रन्ध्रम् प्रतीक्षतेkṛṣṇena paribhūtaḥ tam hantum randhram pratīkṣateуниженный Кришною, он выжидал слабое место, чтобы убить его;; Кришною униженный его убить слабое место выжидает
एतत् आख्याहि मे विद्वन् द्विषोः वैवाहिकम् मिथःetat ākhyāhi me vidvan dviṣoḥ vaivāhikam mithaḥповедай мне это, о знающий, — взаимное свойство двух врагов»; это поведай мне, знающий, врагов взаимное свойство
अन्-आगतम् अतीतम् च वर्तमानम् अति-इन्द्रियम्an-āgatam atītam ca vartamānam ati-indriyam«не пришедшее, прошедшее и настоящее, недоступное чувствам,; непришедшее прошедшее же настоящее сверхчувственное
विप्रकृष्टम् व्यवहितम् सम्यक् पश्यन्ति योगिनःviprakṛṣṭam vyavahitam samyak paśyanti yoginaḥудалённое и заслонённое — вполне видят йогины; удалённое заслонённое вполне видят йогины
वृतः स्वयम्-वरे साक्षात् अनङ्गः अङ्ग-युतः तयाvṛtaḥ svayam-vare sākṣāt anaṅgaḥ aṅga-yutaḥ tayā«избранный на сваямваре — воочию Бестелесный, обретший тело, — ею;; избранный на сваямваре воочию Бестелесный телообретший ею
राज्ञः समेतान् निर्जित्य जहार एक-रथः युधिrājñaḥ sametān nirjitya jahāra eka-rathaḥ yudhiпобедив сошедшихся царей, он увёз [её] на одной колеснице в битве; царей сошедшихся победив увёз одноколесничный в битве
यदि अपि अनुस्मरन् वैरम् रुक्मी कृष्ण-अवमानितःyadi api anusmaran vairam rukmī kṛṣṇa-avamānitaḥ«хотя и помнил вражду Рукми, униженный Кришною,; хотя также помнящий вражду Рукми Кришноюунижённый
व्यतरत् भागिनेयाय सुताम् कुर्वन् स्वसुः प्रियम्vyatarat bhāgineyāya sutām kurvan svasuḥ priyamон отдал дочь сыну сестры, делая приятное сестре; отдал сестры сыну дочь делающий сестре приятное
रुक्मिण्याः तनयाम् राजन् कृतवर्म-सुतः बलीrukmiṇyāḥ tanayām rājan kṛtavarma-sutaḥ balīдочь Рукмини, о царь, могучий сын Критавармы; Рукмини дочь, о царь, Критавармы сын могучий
उपयेमे विशाल-अक्षीम् कन्याम् चारुमतीम् किलupayeme viśāla-akṣīm kanyām cārumatīm kilaвзял в жёны — большеокую деву Чарумати; взял в жёны большеокую деву Чарумати ведь
दौहित्राय अनिरुद्धाय पौत्रीम् रुक्मी आददात् हरेःdauhitrāya aniruddhāya pautrīm rukmī ādadāt hareḥвнуку [по дочери] Анируддхе, внуку Хари, Рукми отдал; дочерисыну Анируддхе внуку Рукми отдал Хари
रोचनाम् बद्ध-वैरः अपि स्वसुः प्रिय-चिकीर्षयाrocanām baddha-vairaḥ api svasuḥ priya-cikīrṣayāРочану — хотя и связанный враждою, — желая сделать приятное сестре,; Рочану связанноврагий также сестре приятноесделатьжеланием
जानन् अ-धर्मम् तत् यौनम् स्नेह-पाश-अनुबन्धनःjānan a-dharmam tat yaunam sneha-pāśa-anubandhanaḥзная, что это свойство противно дхарме, — связанный петлёю нежности; знающий беззаконие то свойство нежностипетлёюсвязанный
Литературный перевод

«Бхану, Субхану, Сварбхану, Прабхану, Бхануман, а также Чандрабхану, Брихадбхану, Атибхану — восьмой, Шрибхану и Пратибхану — десять сыновей Сатьябхамы; Самба, Сумитра, Пуруджит, Шатаджит и Сахасраджит, Виджая и Читракету, Васуман, Дравида, Крату — это сыновья Джамбавати во главе с Самбою, любимые отцом. Вира, Чандра, Ашвасена, Читрагу, Вегаван, Вриша, Ама, Шанку, Васу, прекрасный Кунти — сыновья Нагнаджити. Шрута, Кави, Вриша, Вира, Субаху, Бхадра, Экала, Шанти, Дарша, Пурнамаса, Сомака — младший, [сыновья] Калинди. Прагхоша, Гатраван, Симха, Бала, Прабала, Урдхага, Махашакти, Саха, Оджас, Апараджита — сыновья [царевны] Мадры. Врика, Харша, Анила, Гридхра, Вардхана, Уннада, Махамса, Павана, Вахни, Кшудхи — сыновья Митравинды. Санграмаджит, Брихатсена, Шура, Прахарана, Ариджит, Джая, Субхадра, Вама, Аюс и Сатьяка — [сыновья] Бхадры. Диптиман, Тамратапта и прочие — сыновья Рохини у Хари; а от Прадьюмны у Рукмавати родился Анируддха, весьма могучий, — у дочери Рукми, о царь, в городе по имени Бходжаката. У них были сыновья и внуки миллионами, о царь, и матерей рождённых от Кришны — шестнадцать тысяч. [Царь сказал:] „Как Рукми отдал дочь сыну врага, [побеждённый] в битве? Униженный Кришною, он выжидал слабое место, чтобы убить его; поведай мне это, о знающий, — взаимное свойство двух врагов“. [Шука сказал:] „Не пришедшее, прошедшее и настоящее, недоступное чувствам, удалённое и заслонённое — вполне видят йогины. Избранный на сваямваре — воочию Бестелесный, обретший тело, — ею; победив сошедшихся царей, он увёз [её] на одной колеснице в битве. Хотя и помнил вражду Рукми, униженный Кришною, он отдал дочь сыну сестры, делая приятное сестре. Дочь Рукмини, о царь, могучий сын Критавармы взял в жёны — большеокую деву Чарумати. Внуку [по дочери] Анируддхе, внуку Хари, Рукми отдал Рочану — хотя и связанный враждою, — желая сделать приятное сестре, зная, что это свойство противно дхарме, — связанный петлёю нежности“».

Версия

ba7a5d735d58 · опубликовано 15 авг. 2026 г., 22:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами