ययुर्विराटनगरं गुप्तरूपेण संश्रिताः । वर्षमेकं महाप्राज्ञा गोग्रहात्तमपालयन्
तते याताः स्वकं राष्ट्रं प्रार्थयामासुरादृताः । पञ्चग्रामानर्धराज्याद्वीरा दुर्योधनं नृपम्
नाप्तवन्तः कुरुक्षेत्रे युद्धञ्चक्रुर्बलान्विताः । अक्षौहिणीभिर्दिव्याभिः सप्तभिः परिवारिताः
एकादशभिरुद्युक्ता युक्ता दुर्योधनादयः । आसीद्युद्धं संकुलं च देवासुररणोपमम्
भीष्मः सेनापतिरभूदादौ दौर्योधने बले । पाण्डवानां शिखण्डी च तयोर्युद्धं बभूव ह । शस्त्राशस्त्रि महाघोरं धसरात्रं शराशरि
शिखण्ड्यर्जुनबाणैश्च भीष्मः शरशतैश्चितः । उत्तरायणमावीक्ष्य ध्यात्वा देवं गदाधरम्
उक्त्वा धर्मान्बहुविधांस्तर्पयित्वा पितॄन्बहून् । आनन्दे तु पदे लीनो विमले मुक्तकिल्बिषे
ततो द्रोणो ययौ योद्धुं धृष्टद्युम्नेन बीर्यवान् । दिनानि पञ्च तद्युद्धमासीत्परमदारुणम्
यत्र ते पृथिवीपाला हताः पार्थेन संगरे । शोकसागरमासाद्य द्रोणो ऽपि स्वर्गमाप्तवान्
ततः कर्णा ययौ योद्धुमर्जुनेन मिहात्मना । दिनद्वयं महायुद्धं कृत्वा पार्थास्त्रसागरे । निमग्नः सूर्यलोकन्तु ततः प्राप स वीर्यवान्
yayurvirāṭanagaraṃ guptarūpeṇa saṃśritāḥ / varṣamekaṃ mahāprājñā gograhāttamapālayan
tate yātāḥ svakaṃ rāṣṭraṃ prārthayāmāsurādṛtāḥ / pañcagrāmānardharājyādvīrā duryodhanaṃ nṛpam
nāptavantaḥ kurukṣetre yuddhañcakrurbalānvitāḥ / akṣauhiṇībhirdivyābhiḥ saptabhiḥ parivāritāḥ
ekādaśabhirudyuktā yuktā duryodhanādayaḥ / āsīdyuddhaṃ saṃkulaṃ ca devāsuraraṇopamam
bhīṣmaḥ senāpatirabhūdādau dauryodhane bale / pāṇḍavānāṃ śikhaṇḍī ca tayoryuddhaṃ babhūva ha / śastrāśastri mahāghoraṃ dhasarātraṃ śarāśari
śikhaṇḍyarjunabāṇaiśca bhīṣmaḥ śaraśataiścitaḥ / uttarāyaṇamāvīkṣya dhyātvā devaṃ gadādharam
uktvā dharmānbahuvidhāṃstarpayitvā pitṝnbahūn / ānande tu pade līno vimale muktakilbiṣe
tato droṇo yayau yoddhuṃ dhṛṣṭadyumnena bīryavān / dināni pañca tadyuddhamāsītparamadāruṇam
yatra te pṛthivīpālā hatāḥ pārthena saṃgare / śokasāgaramāsādya droṇo 'pi svargamāptavān
tataḥ karṇā yayau yoddhumarjunena mihātmanā / dinadvayaṃ mahāyuddhaṃ kṛtvā pārthāstrasāgare / nimagnaḥ sūryalokantu tataḥ prāpa sa vīryavān
Они пошли в град Вираты, прибегнув туда в скрытом облике, и один год весьма разумные хранили его от захвата коров. Затем, вернувшись, ушедшие в своё царство почтенные герои просили у царя Дурьодханы пять деревень из половины царства. Не получив их, они с войском сотворили битву на Курукшетре, окружённые семью дивными акшаухини; одиннадцатью были снаряжены Дурьодхана и прочие. И была битва смятенная, подобная бою богов и асуров. Сперва воеводою в войске Дурьодханы был Бхишма, а у Пандавов — Шикхандин, и была у них двоих битва — оружие на оружие, стрела на стрелу, весьма грозная, десять ночей. Стрелами Шикхандина и Арджуны Бхишма был покрыт сотнями стрел; дождавшись северного пути солнца и помыслив о боге Палиценосце, изрекши многоразличные законы и насытив многих предков, он растворился в блаженном состоянии — чистом, свободном от скверны. Затем мощный Дрона пошёл сражаться с Дхриштадьюмной; пять дней было то сражение, весьма свирепое, где хранители земли убиты Партхой в битве; достигнув океана скорби, и Дрона достиг неба. Затем Карна пошёл сражаться с Арджуной, великим душою; сотворив два дня великую битву, погружённый в океан оружия Партхи, мощный достиг затем мира солнца.
23fe1fa2802c · опубликовано 2 сент. 2026 г., 13:50:20 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Требование Пандавов сведено к пяти деревням — и это подано не как уступка, а как последняя мера перед войной. Отказ занимает полстроки.
Бхишма назван растворившимся в «чистом, свободном от скверны» состоянии; о его выборе часа сказано просто — дождался северного пути солнца. Смерть описана как исполнение расчёта.
Про Дрону сказано, что он достиг неба, «достигнув океана скорби». Гибель сына здесь не названа — осталось только состояние, из которого он ушёл.