Гаруда-пурана
Причины лихорадки1.147.81-86
581 / 1147
LinuxЛистать
Гаруда-пурана · 1.147.81-86
Деванагари

दिवाकरार्पितबले व्यायामाच्च विशोषिते । शरीरे नियतं वाताज्ज्वरः स्यात्पौर्वरात्रिकः
आमाशये यदात्मस्थे श्लेष्मपित्ते ह्यधः स्थिते । तदर्धं शीतलं देहे ह्यर्धं चोष्णं प्रजायते
काये पित्तं यदा न्यस्तं श्लेष्मा चान्ते व्यवस्थितः । उष्णत्वं तेन देहस्य शीतत्वं करपादयोः
रसरक्ताश्रयः साध्यो मांस मेदोगतश्च यः । अस्थिमज्जागतः कृच्छ्रस्तैस्तैः स्वाङ्गैर्हतप्रभः
विसंज्ञो ज्रवेगार्तः सक्रोध इव वीक्षते । सदोषमुष्णञ्च सदा शकृन्मुञ्चति वेगवत्
देहो लघुर्व्यपगतक्लममोहतापः पाको मुखे करणसौष्ठवमव्यथत्वम् । स्वेदः क्षुवः प्रकृतियोगिमनो ऽन्नलिप्सा कण्डूश्च मूर्ध्नि विगत्ज्वरलक्षणानि

Транслитерация (IAST)

divākarārpitabale vyāyāmācca viśoṣite / śarīre niyataṃ vātājjvaraḥ syātpaurvarātrikaḥ
āmāśaye yadātmasthe śleṣmapitte hyadhaḥ sthite / tadardhaṃ śītalaṃ dehe hyardhaṃ coṣṇaṃ prajāyate
kāye pittaṃ yadā nyastaṃ śleṣmā cānte vyavasthitaḥ / uṣṇatvaṃ tena dehasya śītatvaṃ karapādayoḥ
rasaraktāśrayaḥ sādhyo māṃsa medogataśca yaḥ / asthimajjāgataḥ kṛcchrastaistaiḥ svāṅgairhataprabhaḥ
visaṃjño jravegārtaḥ sakrodha iva vīkṣate / sadoṣamuṣṇañca sadā śakṛnmuñcati vegavat
deho laghurvyapagataklamamohatāpaḥ pāko mukhe karaṇasauṣṭhavamavyathatvam / svedaḥ kṣuvaḥ prakṛtiyogimano 'nnalipsā kaṇḍūśca mūrdhni vigatjvaralakṣaṇāni

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
दिवाकर्divākarсолнцем
आर्पितārpitaвложенной
बलेbaleпри силе
व्यायामाच्vyāyāmācот упражнения
विशोषितेviśoṣiteпри иссушённом
शरीरेśarīreтеле
नियतंniyataṃнепременно
वाताज्vātājот ветра
ज्वरःjvaraḥлихорадка
स्यात्syātбывает
पौर्वरात्रिकःpaurvarātrikaḥпервой половины ночи
आमाशयेāmāśayeв желудке
यद्yadкогда
आत्मस्थेātmastheв себе пребывающих
श्लेष्मपित्तेśleṣmapitteслизи и жёлчи
ह्य्hyведь
अधःadhaḥвнизу
स्थितेsthiteпребывающих
तद्tadто
अर्धंardhaṃполовина
शीतलंśītalaṃхолодна
देहेdeheв теле
चोष्णंcoṣṇaṃи горяча
प्रजायतेprajāyateбывает
कायेkāyeв теле
पित्तंpittaṃжёлчь
यदाyadāкогда
न्यस्तंnyastaṃпомещена
श्लेष्माśleṣmāслизь
चान्तेcānteи на концах
व्यवस्थितःvyavasthitaḥрасположена
उष्णत्वंuṣṇatvaṃжар
तेनtenaтем
देहस्यdehasyaтела
शीतत्वंśītatvaṃхолод
करपादयोःkarapādayoḥрук и ног
रसrasaсока
रक्त्raktкрови
आश्रयःāśrayaḥприбежище
साध्योsādhyoисцелима
मांसmāṃsaмяса
मेदोmedoжира
गतश्gataśдостигшая
यःyaḥкоторая
अस्थिasthiкости
मज्जाmajjāмозга
गतःgataḥдостигшая
कृच्छ्रस्kṛcchrasтрудна
तैस्taisтеми
तैःtaiḥи теми
स्वाङ्गैर्svāṅgairсвоими членами
हतप्रभःhataprabhaḥутративший блеск
विसंज्ञोvisaṃjñoбез сознания
ज्रjraлихорадки
वेगार्तःvegārtaḥпорывом мучимый
सक्रोधsakrodhaгневным
इवivaсловно
वीक्षतेvīkṣateсмотрит
सदोषम्sadoṣamс дошей
उष्णञ्uṣṇañгорячий
caи
सदाsadāвсегда
शकृन्śakṛnкал
मुञ्चतिmuñcatiиспускает
वेगवत्vegavatстремительно
देहोdehoтело
लघुर्laghurлёгкое
व्यपगतvyapagataушедшие
क्लमklamaутомление
मोहmohaпомрачение
तापःtāpaḥжар
पाकोpākoсозревание
मुखेmukheво рту
करणkaraṇaчувств
सौष्ठवम्sauṣṭhavamисправность
अव्यथत्वम्avyathatvamбезболезненность
स्वेदःsvedaḥпот
क्षुवःkṣuvaḥголод
प्रकृतिprakṛtiприроде
योगिyogiсогласный
मनोmanoум
न्नnnaпищи
लिप्साlipsāжелание
कण्डूश्kaṇḍūśзуд
मूर्ध्निmūrdhniна голове
विगत्vigatушедшей
ज्वरjvaraлихорадки
लक्षणानिlakṣaṇāniпризнаки
Литературный перевод

При силе, вложенной солнцем, и при теле, иссушённом упражнением, непременно бывает от ветра лихорадка первой половины ночи. Когда в желудке слизь и жёлчь пребывают в себе, а внизу — расположены, то половина тела холодна, а половина горяча. Когда же жёлчь помещена в теле, а слизь расположена на концах, оттого жар у тела и холод у рук и ног. Имеющая прибежищем сок и кровь — исцелима; достигшая мяса и жира — та же; достигшая кости и мозга — трудна: теми и теми своими членами утративший блеск, без сознания, мучимый порывом лихорадки, смотрит он словно гневный и всегда стремительно испускает кал с дошей, горячий. Тело лёгкое, ушедшие утомление, помрачение и жар, созревание во рту, исправность чувств, безболезненность, пот, голод, ум, согласный с природой, желание пищи и зуд на голове — признаки ушедшей лихорадки.

Колофон главы

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe jvaranidānādikaṃ nāma saptacatvāriṃśaduttaraśatatamo 'dhyāyaḥ

Версия

04a877dd1398 · опубликовано 2 сент. 2026 г., 15:12:17 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами