Гаруда-пурана
Описание составов и прочего1.173.23-33
683 / 1147
LinuxЛистать
Гаруда-пурана · 1.173.23-33
Деванагари

शतावरी विदारी च बालकोशीरचन्दनम् । दूर्वा वटः पिप्पली च बदरी सल्लकी तथा
कदली चोत्पलं पद्ममुदुम्बरपटोलकन् । अथ श्लेष्महरो वर्गो हरिद्रागुडकुष्ठकम्
शतपुष्पी च जाती च व्योषारग्वधलाङ्गली । सर्पिस्तैलवसामज्जाः स्नेहेषु प्रवरं स्मृतम्
तथा धीस्मृतिमेधाग्निकाङ्क्षिणां शस्यते घृतम् । केवलं पैत्तिके सर्पिर्वातिके लवणान्वितम्
देयं बहुकफे वापि व्योषक्षारसमायुतम् । ग्रन्थिनाडीकृमिस्लेष्ममेदोमारुतरोगिषु
तैलं लाघवदार्ढ्याय क्रूरकोष्ठेषु देहिषु । वातातपाम्बुभारस्त्रीव्यायामक्षीणधातुषु
रूक्षक्लेशक्षयात्याग्निवाता वृतपथेषु । अथ दग्ध्वा शिराजालं योनिकर्म शिरोरुजि (जम् )
उत्तमस्य पलं मात्रा त्रिभिश्चाक्षैश्च मध्यमे । जघन्यस्य पलार्धेन स्नेहक्वाथौषधेषु च
जलमुष्णं घृते देयं पृथक् तैले तु शस्यते । सेनेहे पित्ते तु तृष्णायां पिबेदुष्णोदकं नरः
वातानुलोमं दीप्ताग्रर्वर्चः स्निग्धस्य तन्मतम् । रूक्षम्य स्नेदृनं कार्यमभिस्निग्धस्य रूक्षणम्
श्यामाककोरदोषान्नतक्रपिण्याकसकुभिः । वातश्लेष्माणि वाते वा कफे वा स्वेद इष्यते । न स्वेदयेदतिम्थूलरूक्षदुर्वलमूर्छितान्

Транслитерация (IAST)

śatāvarī vidārī ca bālakośīracandanam / dūrvā vaṭaḥ pippalī ca badarī sallakī tathā
kadalī cotpalaṃ padmamudumbarapaṭolakan / atha śleṣmaharo vargo haridrāguḍakuṣṭhakam
śatapuṣpī ca jātī ca vyoṣāragvadhalāṅgalī / sarpistailavasāmajjāḥ sneheṣu pravaraṃ smṛtam
tathā dhīsmṛtimedhāgnikāṅkṣiṇāṃ śasyate ghṛtam / kevalaṃ paittike sarpirvātike lavaṇānvitam
deyaṃ bahukaphe vāpi vyoṣakṣārasamāyutam / granthināḍīkṛmisleṣmamedomārutarogiṣu
tailaṃ lāghavadārḍhyāya krūrakoṣṭheṣu dehiṣu / vātātapāmbubhārastrīvyāyāmakṣīṇadhātuṣu
rūkṣakleśakṣayātyāgnivātā vṛtapatheṣu / atha dagdhvā śirājālaṃ yonikarma śiroruji (jam )
uttamasya palaṃ mātrā tribhiścākṣaiśca madhyame / jaghanyasya palārdhena snehakvāthauṣadheṣu ca
jalamuṣṇaṃ ghṛte deyaṃ pṛthak taile tu śasyate / senehe pitte tu tṛṣṇāyāṃ pibeduṣṇodakaṃ naraḥ
vātānulomaṃ dīptāgrarvarcaḥ snigdhasya tanmatam / rūkṣamya snedṛnaṃ kāryamabhisnigdhasya rūkṣaṇam
śyāmākakoradoṣānnatakrapiṇyākasakubhiḥ / vātaśleṣmāṇi vāte vā kaphe vā sveda iṣyate / na svedayedatimthūlarūkṣadurvalamūrchitān

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
शतावरीśatāvarīшатавари
विदारीvidārīвидари
बालकोbālakoбалака
शीरśīraушира
चन्दनम्candanamсандал
दूर्वाdūrvāдурва
वटःvaṭaḥбаньян
पिप्पलीpippalīпиппали
बदरीbadarīбадари
सल्लकीsallakīсаллаки
कदलीkadalīбанан
चोत्पलंcotpalaṃи утпала
पद्मम्padmamлотос
उदुम्बरudumbaraудумбара
पटोलकन्paṭolakanпатола
अथathaзатем
श्लेष्महरोśleṣmaharoслизь уносящий
वर्गोvargoразряд
हरिद्राharidrāкуркума
गुडguḍaпатока
कुष्ठकम्kuṣṭhakamкуштха
शतपुष्पीśatapuṣpīшатапушпи
जातीjātīжасмин
व्योषाvyoṣāтри острых
रग्वधragvadhaарагвадха
लाङ्गलीlāṅgalīлангали
सर्पिस्sarpisтоплёное масло
तैलtailaмасло
वसाvasāсало
मज्जाःmajjāḥмозг
स्नेहेषुsneheṣuсреди масел
प्रवरंpravaraṃнаилучшим
स्मृतम्smṛtamназвано
तथाtathāтак же
धीdhīразума
स्मृतिsmṛtiпамяти
मेधाmedhāмудрости
ग्निgniогня
काङ्क्षिणांkāṅkṣiṇāṃжелающим
शस्यतेśasyateхвалимо
घृतम्ghṛtamтоплёное масло
केवलंkevalaṃодно
पैत्तिकेpaittikeпри жёлчном
सर्पिर्sarpirтоплёное масло
वातिकेvātikeпри ветряном
लवणान्वितम्lavaṇānvitamс солью
देयंdeyaṃда будет дано
बहुकफेbahukapheпри обильной слизи
क्षारkṣāraщёлочью
समायुतम्samāyutamсоединённое
ग्रन्थिgranthiузлах
नाडीnāḍīсвищах
कृमिkṛmiчервях
स्लेष्मsleṣmaслизи
मेदोmedoжире
मारुतरोगिषुmārutarogiṣuпри недугах ветра
तैलंtailaṃмасло
लाघवlāghavaлёгкости
दार्ढ्यायdārḍhyāyaи крепости
क्रूरकोष्ठेषुkrūrakoṣṭheṣuпри жёсткой утробе
देहिषुdehiṣuу воплощённых
वातातपाम्बुvātātapāmbuветром, зноем и водою
भारbhāraношею
स्त्रीstrīженщиной
व्यायामvyāyāmaупражнением
क्षीणधातुषुkṣīṇadhātuṣuу истощённых тканями
रूक्षrūkṣaсухостью
क्लेशkleśaтомлением
क्षयाkṣayāубылью
त्याग्निtyāgniчрезмерным огнём
वृतपथेषुvṛtapatheṣuс закрытыми путями
दग्ध्वाdagdhvāприжёгши
शिराजालंśirājālaṃсеть жил
योनिकर्मyonikarmaдействие над лоном
शिरोरुजिśirorujiпри боли головы
उत्तमस्यuttamasyaвысшая
पलंpalaṃпала
मात्राmātrāмера
त्रिभिश्tribhiśтремя
चाक्षैश्cākṣaiśакшами
मध्यमेmadhyameсредняя
जघन्यस्यjaghanyasyaнизшая
पलार्धेनpalārdhenaполпалой
स्नेहsnehaмаслах
क्वाथौषधेषुkvāthauṣadheṣuотварах и снадобьях
जलम्jalamвода
उष्णंuṣṇaṃгорячая
घृतेghṛteпри топлёном масле
पृथक्pṛthakпорознь
तैलेtaileпри масле
पित्तेpitteпри жёлчи
तृष्णायांtṛṣṇāyāṃпри жажде
पिबेद्pibedда пьёт
उष्णोदकंuṣṇodakaṃгорячую воду
नरःnaraḥчеловек
वातानुलोमंvātānulomaṃветер вниз направляющий
दीप्ताग्dīptāgразожжённый
वर्चःvarcaḥкал
स्निग्धस्यsnigdhasyaу промасленного
तन्मतम्tanmatamто считается
रूक्षम्यrūkṣamyaу сухого
स्नेदृनंsnedṛnaṃпромасливание
कार्यम्kāryamдолжно
अभिस्निग्धस्यabhisnigdhasyaу слишком промасленного
रूक्षणम्rūkṣaṇamиссушение
श्यामाकśyāmākaшьямакой
कोरदोषाkoradoṣāкорадушей
न्नतक्रnnatakraпахтою
पिण्याकpiṇyākaжмыхом
सकुभिःsakubhiḥи прочим
वातश्लेष्माणिvātaśleṣmāṇiветер и слизь
वातेvāteпри ветре
कफेkapheпри слизи
स्वेदsvedaпотение
इष्यतेiṣyateпризнаётся
naне
स्वेदयेद्svedayedда потит
रूक्षrūkṣaсухих
दुर्वलdurvalaслабых
मूर्छितान्mūrchitānобмерших
Литературный перевод

Шатавари, видари, балака, ушира, сандал, дурва, баньян, пиппали, бадари, саллаки, банан, утпала, лотос, удумбара и патола; затем разряд, уносящий слизь: куркума, патока, куштха, шатапушпи, жасмин, три острых, арагвадха и лангали. Топлёное масло, масло, сало и мозг — среди масел топлёное названо наилучшим; и оно хвалимо желающим разума, памяти, мудрости и огня. При жёлчном — топлёное масло одно, при ветряном — с солью, а при обильной слизи да будет дано соединённое с тремя острыми и щёлочью. При узлах, свищах, червях, слизи, жире и недугах ветра — масло, ради лёгкости и крепости, у людей с жёсткой утробой, у истощённых ветром, зноем, водою, ношею, женщиной и упражнением, у иссушённых, измученных, с убылью и чрезмерным огнём, с закрытыми путями. Затем, прижёгши сеть жил, — действие над лоном при боли головы. Высшая мера — пала, средняя — три акши, низшая — полпалы, в маслах, отварах и снадобьях. При топлёном масле да будет дана горячая вода, при масле — порознь; при жёлчи и жажде да пьёт человек горячую воду. Кал промасленного считается ветер направляющим вниз и огонь разжигающим. У сухого должно быть промасливание, у слишком промасленного — иссушение. Шьямакой, корадушей, пахтою, жмыхом и прочим — при ветре и слизи; потение признаётся при ветре и слизи, но да не потит он слишком тучных, сухих, слабых и обмерших.

Колофон главы

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe yogasamadivarṇanaṃ nāma trisaptanyuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ

Версия

c10565f5dc08 · опубликовано 2 сент. 2026 г., 18:05:45 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами