Гаруда-пурана
Величие отпущения быка2.6.1-12
960 / 1147
LinuxЛистать
Гаруда-пурана · 2.6.1-12

Garuḍa

Деванагари

गरुड उवाच । अपि साधनयुक्तस्य तीर्थदानरतस्य च । अकृते तु वृषोत्सर्गे परलोकगतिर्न हि
तस्मात् कृष्ण वृषोत्सर्गः कर्तव्य इति मे श्रुतम् । किं फलं वृषयज्ञस्य पुरा केन कृतो हरे
अनड्वान् कीदृशः प्रोक्तः कस्मिन् काले विशेषतः । को विधिस्तस्य निर्दिष्टः सर्वं मे कृपया वद
श्रीकृष्ण उवाच । इतिहासं महापुण्यं प्रवक्ष्यामि खगेश्वर । ब्रह्मपुत्रेण यत् प्रोक्तं राजानं वीरवाहनम्
विराधनगरे राजा वीरवाहननामकः । धर्मात्मा सत्यसन्धश्च वदान्यो विप्रतुष्टिकृत्
स कदाचिद्वनं वीरो महात्माखेटकं गतः । किञ्चित् प्रष्टुमनास्तार्क्ष्य वसिष्ठस्याश्रमं ययौ
नमस्कृत्य मुनिं तत्र कृतासनपरिग्रहः । पश्रयावनतो राजा पप्रच्छ ऋषिसंसदि
राजोवाच । मुने मया कृतो धर्मो यथाशक्ति प्रयत्नतः । यमस्य शासनं श्रुत्वा बिभेमि नितरां हृदि
यमञ्च यमदूतांश्च निरयान् घोरदर्शनान् । न पश्यामि महाभाग तथा वद दयानिधे
वसिष्ठ उवाच । धर्मा बहुविधा राजन् वर्ण्यन्ते शास्त्रकोविदैः । सूक्ष्मत्वान्न विजानन्ति कर्ममार्गविमोहिताः
दानं तीर्थं तपो यज्ञाः संन्यासः पैतृको महः । धर्मेषु गृह्यमाणेषु वृषोत्सर्गो विशेषितः
एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येको ऽपि गयां व्रजेत् । यजेत वाश्वमेधेन नीलं वा वृषमुत्सृजेत्

Транслитерация (IAST)

garuḍa uvāca / api sādhanayuktasya tīrthadānaratasya ca / akṛte tu vṛṣotsarge paralokagatirna hi
tasmāt kṛṣṇa vṛṣotsargaḥ kartavya iti me śrutam / kiṃ phalaṃ vṛṣayajñasya purā kena kṛto hare
anaḍvān kīdṛśaḥ proktaḥ kasmin kāle viśeṣataḥ / ko vidhistasya nirdiṣṭaḥ sarvaṃ me kṛpayā vada
śrīkṛṣṇa uvāca / itihāsaṃ mahāpuṇyaṃ pravakṣyāmi khageśvara / brahmaputreṇa yat proktaṃ rājānaṃ vīravāhanam
virādhanagare rājā vīravāhananāmakaḥ / dharmātmā satyasandhaśca vadānyo vipratuṣṭikṛt
sa kadācidvanaṃ vīro mahātmākheṭakaṃ gataḥ / kiñcit praṣṭumanāstārkṣya vasiṣṭhasyāśramaṃ yayau
namaskṛtya muniṃ tatra kṛtāsanaparigrahaḥ / paśrayāvanato rājā papraccha ṛṣisaṃsadi
rājovāca / mune mayā kṛto dharmo yathāśakti prayatnataḥ / yamasya śāsanaṃ śrutvā bibhemi nitarāṃ hṛdi
yamañca yamadūtāṃśca nirayān ghoradarśanān / na paśyāmi mahābhāga tathā vada dayānidhe
vasiṣṭha uvāca / dharmā bahuvidhā rājan varṇyante śāstrakovidaiḥ / sūkṣmatvānna vijānanti karmamārgavimohitāḥ
dānaṃ tīrthaṃ tapo yajñāḥ saṃnyāsaḥ paitṛko mahaḥ / dharmeṣu gṛhyamāṇeṣu vṛṣotsargo viśeṣitaḥ
eṣṭavyā bahavaḥ putrā yadyeko 'pi gayāṃ vrajet / yajeta vāśvamedhena nīlaṃ vā vṛṣamutsṛjet

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
गरुडgaruḍaГаруда
उवाचuvācaсказал
अपिapiдаже
साधनयुक्तस्यsādhanayuktasyaу наделённого средствами
तीर्थदानरतस्यtīrthadānaratasyaу преданного тиртхам и даянию
अकृतेakṛteпри несовершённом
वृषोत्सर्गेvṛṣotsargeотпущении быка
परलोकगतिर्paralokagatirпуть в иной мир
तस्मात्tasmātпотому
कृष्णkṛṣṇaо Кришна
वृषोत्सर्गःvṛṣotsargaḥотпущение быка
कर्तव्यkartavyaдолжно быть совершено
इतिitiтак
श्रुतम्śrutamслышано
किंkiṃкаков
फलंphalaṃплод
वृषयज्ञस्यvṛṣayajñasyaжертвы быка
पुराpurāв древности
केनkenaкем
कृतोkṛtoсовершена
हरेhareо Хари
अनड्वान्anaḍvānбык
कीदृशःkīdṛśaḥкакой
प्रोक्तःproktaḥназван
कस्मिन्kasminв какое
कालेkāleвремя
विशेषतःviśeṣataḥособенно
कोkoкаков
विधिस्vidhisустав
तस्यtasyaего
निर्दिष्टःnirdiṣṭaḥуказан
सर्वंsarvaṃвсё
कृपयाkṛpayāпо милости
वदvadaповедай
श्रीकृष्णśrīkṛṣṇaШри-Кришна
इतिहासंitihāsaṃсказание
महापुण्यंmahāpuṇyaṃвеликосвятое
प्रवक्ष्यामिpravakṣyāmiповедаю
खगेश्वरkhageśvaraо владыка птиц
ब्रह्मपुत्रेणbrahmaputreṇaсыном Брахмы
यत्yatкоторое
प्रोक्तंproktaṃсказано
राजानंrājānaṃцарю
वीरवाहनम्vīravāhanamВиравахане
विराधनगरेvirādhanagareв граде Виратхе
राजाrājāцарь
वीरवाहननामकःvīravāhananāmakaḥпо имени Виравахана
धर्मात्माdharmātmāправедный душою
सत्यसन्धश्satyasandhaśверный слову
वदान्योvadānyoщедрый
विप्रतुष्टिकृत्vipratuṣṭikṛtрадующий брахманов
कदाचिद्kadācidоднажды
वनंvanaṃв лес
वीरोvīroгерой
महात्माmahātmāвеликий душою
खेटकंkheṭakaṃна охоту
गतःgataḥпошедший
किञ्चित्kiñcitнечто
प्रष्टुमनास्praṣṭumanāsжелая спросить
तार्क्ष्यtārkṣyaо Таркшья
वसिष्ठस्यvasiṣṭhasyaВасиштхи
आश्रमंāśramaṃв обитель
ययौyayauпришёл
नमस्कृत्यnamaskṛtyaпоклонившись
मुनिंmuniṃмудрецу
कृतासनपरिग्रहःkṛtāsanaparigrahaḥпринявший сиденье
प्रश्रयावनतोpraśrayāvanatoсклонённый в почтении
पप्रच्छpapracchaспросил
ऋषिसंसदिṛṣisaṃsadiв собрании мудрецов
मुनेmuneо мудрец
मयाmayāмною
धर्मोdharmoдолг
यथाशक्तिyathāśaktiпо силам
प्रयत्नतःprayatnataḥусердно
यमस्यyamasyaЯмы
शासनंśāsanaṃвласть
श्रुत्वाśrutvāуслышав
बिभेमिbibhemiстрашусь
नितरांnitarāṃвесьма
हृदिhṛdiв сердце
यमञ्yamañЯму
यमदूतांश्yamadūtāṃśи посланцев Ямы
निरयान्nirayānпреисподние
घोरदर्शनान्ghoradarśanānстрашные на вид
पश्यामिpaśyāmiвижу
महाभागmahābhāgaо многосчастливый
तथाtathāтак
दयानिधेdayānidheо вместилище милости
वसिष्ठvasiṣṭhaВасиштха
धर्माdharmāвиды долга
बहुविधाbahuvidhāмногоразличны
राजन्rājanо царь
वर्ण्यन्तेvarṇyanteописываются
शास्त्रकोविदैःśāstrakovidaiḥзнатоками шастр
सूक्ष्मत्वान्sūkṣmatvānпо тонкости
विजानन्तिvijānantiпостигают
कर्ममार्गविमोहिताःkarmamārgavimohitāḥсбитые с толку путём обрядов
दानंdānaṃдаяние
तीर्थंtīrthaṃтиртха
तपोtapoподвижничество
यज्ञाःyajñāḥжертвы
संन्यासःsaṃnyāsaḥотречение
पैतृकोpaitṛkoотчий
महःmahaḥпраздник
धर्मेषुdharmeṣuсреди видов долга
गृह्यमाणेषुgṛhyamāṇeṣuперечисляемых
वृषोत्सर्गोvṛṣotsargoотпущение быка
विशेषितःviśeṣitaḥвыделено
एष्टव्याeṣṭavyāжеланны
बहवःbahavaḥмногие
पुत्राputrāсыновья
यदिyadiесли
एकोekoодин
गयांgayāṃв Гаю
व्रजेत्vrajetпойдёт
यजेतyajetaпринесёт жертву
अश्वमेधेनaśvamedhenaашвамедхой
नीलंnīlaṃсинего
वृषम्vṛṣamбыка
उत्सृजेत्utsṛjetотпустит
caи
caи
caи
caи
caи
naне
naне
naне
naне
तुtuже
तुtuже
तुtuже
हिhiведь
हिhiведь
मेmeмне
मेmeмне
मेmeмне
वाили
वाили
वाили
saон
saон
तत्रtatraтам
तत्रtatraтам
उवाचuvācaсказал
उवाचuvācaсказал
उवाचuvācaсказал
कृतोkṛtoсовершён
कृतोkṛtoсовершён
राजाrājāцарь
राजाrājāцарь
वृषvṛṣaбык
वृषvṛṣaбык
अपिapiтакже
अपिapiтакже
कृपयाkṛpayāмилостиво
Литературный перевод

Гаруда сказал: даже у наделённого всеми средствами и преданного тиртхам и даянию — при несовершённом отпущении быка нет пути в иной мир. «Потому, о Кришна, отпущение быка должно быть совершено» — так мною слышано. Каков плод жертвы быка, кем она была совершена в древности, о Хари? Какой бык назван для неё, в какое время особенно, каков указан её устав? Всё поведай мне милостиво. Шри-Кришна сказал: поведаю тебе, о владыка птиц, великосвятое сказание — то, что сыном Брахмы было сказано царю Виравахане. В граде Виратхе был царь по имени Виравахана, праведный душою, верный слову, щедрый, радующий брахманов. Однажды этот герой, великий душою, пошёл в лес на охоту и, желая нечто спросить, о Таркшья, пришёл в обитель Васиштхи. Поклонившись там мудрецу и приняв поднесённое сиденье, царь, склонённый в почтении, спросил в собрании мудрецов. Царь сказал: о мудрец, долг мною исполняем по силам и усердно, но, услышав о власти Ямы, я весьма страшусь в сердце. Скажи так, о многосчастливый, о вместилище милости, чтобы не увидеть мне ни Ямы, ни посланцев его, ни страшных на вид преисподних. Васиштха сказал: многоразличны виды долга, о царь, описываемые знатоками шастр; по тонкости своей их не постигают те, кого сбил с толку путь обрядов. Даяние, тиртха, подвижничество, жертвы, отречение, отчий праздник — среди перечисляемых видов долга выделено отпущение быка. Пусть будут желанны многие сыновья: хоть один да пойдёт в Гаю, или принесёт ашвамедху, или отпустит синего быка.

Версия

098ac0831584 · опубликовано 2 сент. 2026 г., 23:18:44 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами