गर्भस्थाः शिशवो ये च युवानः स्थविरास्तथा । एभिर्दानविशेषैस्तु निर्दहेयुः स्वपातकम्
छुरिणः श्यामशबलौ षण्डामर्का उदुम्बराः । शबला श्यामदूता ये लोहदानेन प्रीणिताः
पुत्राः पौत्रास्तथा बन्धुः सगोत्राः सुहहृदस्तथा । ददते नातुरे दानं ब्रह्मघ्नैस्तु समा हि ते
पञ्चत्वे भूमियुक्तस्य शृणु तस्य च या गतिः । अतिवाहः पुनः प्रेतोवर्षोर्ध्वं सुकृतं लभेत्
अग्नित्रयं त्रयो लोकास्त्रयो वेदास्त्रयो ऽमराः । कालत्रयं त्रिसन्ध्यं च त्रयो वर्णास्त्रिशक्तयः
पादादूर्ध्वं कटिं यावत् तावद्ब्रह्याधितिष्ठति । ग्रीवां यावद्धरिर्नाभेः शरीरे मनुजस्य च
मस्तके तिष्ठतीशानो व्यक्ताव्यक्तो महेश्वरः । एकमूर्तेस्त्रयो भागा ब्रह्मा विष्णुहेश्वराः
अहं प्राणः शरीरस्थो भूतग्रामचतुष्टये । धर्माधर्मे मतिं दद्यात् सुखदुःखे कृताकृते
जन्तोर्वुद्धिं समास्थाय पूर्वमर्माधिवासिताम् । अहमेव तथा जीवान्प्रेरयामि च कर्मसु । स्वर्गं च नरकं मोक्षं प्रयान्ति प्राणिनो ध्रुवम्
स्वर्गस्थं नरकस्थं वा श्राद्धे वाप्यायनं भवेत् । तस्माच्छ्राद्धानि कुर्वीत त्रिविधानि विचक्षणः
मत्स्यं कर्मं च वाराहं नारसिंहञ्च वामनम् । रामं रामं च कृष्णं च बुद्धं चैव सकल्किनम् । एतानि दश नामानि स्मर्तव्यानि सदा बुधैः
स्वर्गं जीवाः सुखं यान्ति च्युताः स्वर्गाच्च मानवाः । लब्ध्वा सुखं च वित्तं च दयादाक्षिण्यसंयुताः । पुत्रपौत्रैर्धनैराढ्या जीवेयुः शरदां शतम्
आतुरे च ददेद्दानं विष्णुपूजाञ्च कारयेत् । अष्टाक्षरं तथा मन्त्रं जपेद्वा द्वादशाक्षरम्
garbhasthāḥ śiśavo ye ca yuvānaḥ sthavirāstathā / ebhirdānaviśeṣaistu nirdaheyuḥ svapātakam
churiṇaḥ śyāmaśabalau ṣaṇḍāmarkā udumbarāḥ / śabalā śyāmadūtā ye lohadānena prīṇitāḥ
putrāḥ pautrāstathā bandhuḥ sagotrāḥ suhahṛdastathā / dadate nāture dānaṃ brahmaghnaistu samā hi te
pañcatve bhūmiyuktasya śṛṇu tasya ca yā gatiḥ / ativāhaḥ punaḥ pretovarṣordhvaṃ sukṛtaṃ labhet
agnitrayaṃ trayo lokāstrayo vedāstrayo 'marāḥ / kālatrayaṃ trisandhyaṃ ca trayo varṇāstriśaktayaḥ
pādādūrdhvaṃ kaṭiṃ yāvat tāvadbrahyādhitiṣṭhati / grīvāṃ yāvaddharirnābheḥ śarīre manujasya ca
mastake tiṣṭhatīśāno vyaktāvyakto maheśvaraḥ / ekamūrtestrayo bhāgā brahmā viṣṇuheśvarāḥ
ahaṃ prāṇaḥ śarīrastho bhūtagrāmacatuṣṭaye / dharmādharme matiṃ dadyāt sukhaduḥkhe kṛtākṛte
jantorvuddhiṃ samāsthāya pūrvamarmādhivāsitām / ahameva tathā jīvānprerayāmi ca karmasu / svargaṃ ca narakaṃ mokṣaṃ prayānti prāṇino dhruvam
svargasthaṃ narakasthaṃ vā śrāddhe vāpyāyanaṃ bhavet / tasmācchrāddhāni kurvīta trividhāni vicakṣaṇaḥ
matsyaṃ karmaṃ ca vārāhaṃ nārasiṃhañca vāmanam / rāmaṃ rāmaṃ ca kṛṣṇaṃ ca buddhaṃ caiva sakalkinam / etāni daśa nāmāni smartavyāni sadā budhaiḥ
svargaṃ jīvāḥ sukhaṃ yānti cyutāḥ svargācca mānavāḥ / labdhvā sukhaṃ ca vittaṃ ca dayādākṣiṇyasaṃyutāḥ / putrapautrairdhanairāḍhyā jīveyuḥ śaradāṃ śatam
āture ca dadeddānaṃ viṣṇupūjāñca kārayet / aṣṭākṣaraṃ tathā mantraṃ japedvā dvādaśākṣaram
Пребывающие во чреве, младенцы, юноши и старики — этими особыми даяниями да сожгут они свой грех. Шьяма и Шабала, Шанда и Амарка, Удумбары, Шабалы и Шьямины посланцы бывают ублаготворены даянием железа. А сыновья, внуки, родня, сородичи и друзья, которые не дают даяния за больного, — те равны убийцам брахмана. При кончине соединённого с землёю — слушай, каков его путь: препровождающее тело, затем прета, а по прошествии года обретает он доброе. Три огня, три мира, три веды, три бессмертных, три времени, трижды сумерки, три сословия, три силы. От стоп вверх и до пояса пребывает в теле человека Брахма, от пупа до шеи — Хари, а на темени пребывает Ишана, Махешвара, явленный и неявленный: у единого образа три части — Брахма, Вишну и Ишвара. Я — дыхание, пребывающее в теле, в четверице сонмов существ; Я даю помысел к долгу и к беззаконию, счастье и страдание, сделанное и несделанное. Заняв разум существа, напитанный прежними деяниями, Я же и побуждаю живых к деяниям; и живые непременно идут на небо, в преисподнюю или к освобождению. Пребывающему на небе и пребывающему в преисподней бывает насыщение при шраддхе; потому разумный да совершает шраддхи трёх видов. Матсью, Курму, Вараху, Нарасимху, Ваману, Раму, Раму, Кришну, Будду и Калки — эти десять имён должны быть всегда памятуемы мудрыми. Живые счастливо идут на небо; и люди, павшие с неба, обретя счастье и богатство, соединённые с милостью и щедростью, изобильные сыновьями, внуками и богатствами, да живут сто осеней.
78b25ece637d · опубликовано 3 сент. 2026 г., 01:26:33 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Тело расписано по трём областям: до пояса Брахма, до шеи Хари, на темени Ишана. Не спор о старшинстве, а описание одного образа в трёх частях.\n\nСамая тяжёлая строка обращена не к умершему, а к живым: родня, не давшая даяния за больного, приравнена к убийцам брахмана. Бездействие названо действием.\n\nНасыщение при шраддхе достаётся и тому, кто на небе, и тому, кто в преисподней. Обряд не разбирает, куда попал тот, о ком его совершают.