तौ तु वृन्दावनं प्राप्तौ वसुदेवसुताव् उभौ चेरतुर् वत्सयूथानि चारयन्तौ सुनिर्वृत्तौ ॥
पूर्णस् तु घर्मसमयस् तयोस् तत्र वने सुखम् क्रीडतोः सह गोपालैर् यमुनां चावगाहतोः ॥
ततः प्रावृद् अनुप्राप्ता मनसः कामदीपनी प्रववर्षुर् महाघोराः शक्रचापाङ्क्तितोदराः बभूवादर्शनः सूर्यो भूमिश् चादर्शयत् तृणम् ॥
पतता मेघवातेन नवतोयानुकर्षिणा संमार्जिततला भूमिर् यौवनस्थेव लक्ष्यते ॥
नववर्षावसिक्तानि शक्रगोपकुलानि च नष्टदावाग्निधूमानि ववानि प्रचकाशिरे ॥
नृत्तव्यापारकालश् च मयूराणां कलापिनाम् मदरक्ताः प्रवृत्ताश् च केकाः पटुरवाः कृताः ॥
नवप्रावृषि कान्तानां षट्पदाहारदायिनाम् यौवनस्थं कदम्बानां नवाभ्रैर् भ्राजते वपुः ॥
हासितं कुटजैः फुल्लैः कदम्बैर् वासितं वनम् त्रासितं जलदैर् उष्णं तोषिता वसुधा जलैः ॥
संतप्ता भास्करजलैर् अभितप्ता देवाग्निभिः जलैर् बलाहकोत्सृष्टैर् उच्छ्वसन्तीव पर्वताः ॥
महावातसमुद्धूतं महामेघगणार्पितम् महीमहारजःपूरैस् तुल्यम् आपद्यते नभः ॥
क्वचित् कदम्बहासाढ्यं सिलिन्ध्राभरणं क्वचित् संप्रदीप्तं इवाभाति फुल्लनीपद्रुमं वनम् ॥
ऐन्द्रेण पयसा सिक्तं मारुतेन नवीकृतम् पार्थिवं गन्धम् आघ्राय लोकः क्षुभितमानसः ॥
दृप्तसारङ्गनिनदैर् दर्दुर् अव्याहृतेन च नवैश् च शिखिविक्रुष्टैर् एकवर्णा वसुंधरा ॥
भ्रमत्तूर्णमहावेगा वर्षप्राप्तमहारयाः हर्यन्तस् तीरजान् वृक्सान् विस्तरां यान्ति निम्नगाः ॥
संततासारनिर्यत्नाः क्लिन्नपत्रोत्तरच्छदाः न त्यजन्त्य् अगमाग्राणि श्रान्ता इव पतत्रिणः ॥
तोयगम्भीरलम्बेषु प्रस्रवत्सु नदत्सु च उदरेषु नवाभ्राणां मज्जतीव दिवाकरः ॥
तनूरुहैर् उत्पतितैः सलिलोत्पीडसंकुला अन्वेष्यमार्गा वसुधा भाति शाड्वलमालिनी ॥
वज्रेणेवावरुग्नानां नगानां नगशालिनाम् स्रोतोभिः परिकृत्तानि पतन्ति शिखराणि च ॥
पतता मेघवर्षेण यथानिम्नानुसारिणा पल्वलोद्गीर्णरक्तेन पूर्यन्ते वनराजयः ॥
हस्तोच्छ्रितमुखा वन्या मेघनादानुसारिणः भान्त्यातिवृष्ट्या मातङ्गा गां गता इव तोयदाः ॥
tau tu vṛndāvanaṃ prāptau vasudevasutāv ubhau ceratur vatsayūthāni cārayantau sunirvṛttau ||
pūrṇas tu gharmasamayas tayos tatra vane sukham krīḍatoḥ saha gopālair yamunāṃ cāvagāhatoḥ ||
tataḥ prāvṛd anuprāptā manasaḥ kāmadīpanī pravavarṣur mahāghorāḥ śakracāpāṅktitodarāḥ babhūvādarśanaḥ sūryo bhūmiś cādarśayat tṛṇam ||
patatā meghavātena navatoyānukarṣiṇā saṃmārjitatalā bhūmir yauvanastheva lakṣyate ||
navavarṣāvasiktāni śakragopakulāni ca naṣṭadāvāgnidhūmāni vavāni pracakāśire ||
nṛttavyāpārakālaś ca mayūrāṇāṃ kalāpinām madaraktāḥ pravṛttāś ca kekāḥ paṭuravāḥ kṛtāḥ ||
navaprāvṛṣi kāntānāṃ ṣaṭpadāhāradāyinām yauvanasthaṃ kadambānāṃ navābhrair bhrājate vapuḥ ||
hāsitaṃ kuṭajaiḥ phullaiḥ kadambair vāsitaṃ vanam trāsitaṃ jaladair uṣṇaṃ toṣitā vasudhā jalaiḥ ||
saṃtaptā bhāskarajalair abhitaptā devāgnibhiḥ jalair balāhakotsṛṣṭair ucchvasantīva parvatāḥ ||
mahāvātasamuddhūtaṃ mahāmeghagaṇārpitam mahīmahārajaḥpūrais tulyam āpadyate nabhaḥ ||
kvacit kadambahāsāḍhyaṃ silindhrābharaṇaṃ kvacit saṃpradīptaṃ ivābhāti phullanīpadrumaṃ vanam ||
aindreṇa payasā siktaṃ mārutena navīkṛtam pārthivaṃ gandham āghrāya lokaḥ kṣubhitamānasaḥ ||
dṛptasāraṅganinadair dardur avyāhṛtena ca navaiś ca śikhivikruṣṭair ekavarṇā vasuṃdharā ||
bhramattūrṇamahāvegā varṣaprāptamahārayāḥ haryantas tīrajān vṛksān vistarāṃ yānti nimnagāḥ ||
saṃtatāsāraniryatnāḥ klinnapatrottaracchadāḥ na tyajanty agamāgrāṇi śrāntā iva patatriṇaḥ ||
toyagambhīralambeṣu prasravatsu nadatsu ca udareṣu navābhrāṇāṃ majjatīva divākaraḥ ||
tanūruhair utpatitaiḥ salilotpīḍasaṃkulā anveṣyamārgā vasudhā bhāti śāḍvalamālinī ||
vajreṇevāvarugnānāṃ nagānāṃ nagaśālinām srotobhiḥ parikṛttāni patanti śikharāṇi ca ||
patatā meghavarṣeṇa yathānimnānusāriṇā palvalodgīrṇaraktena pūryante vanarājayaḥ ||
hastocchritamukhā vanyā meghanādānusāriṇaḥ bhāntyātivṛṣṭyā mātaṅgā gāṃ gatā iva toyadāḥ ||
Вайшампаяна сказал: Два сына Васудевы, достигнув Вриндавана, счастливо ходили там, пася стада телят. Жаркий сезон закончился, пока они в том лесу играли с пастухами и погружались в Ямуну. Затем наступил сезон дождей, разжигающий желания ума: пролились грозные облака, в чреве которых сияли радуги; солнце стало невидимым, а земля показала траву. Облачный ветер, несущий новую воду, очистил поверхность земли, и она стала выглядеть как юная. Леса, орошённые новым дождём, лишённые дыма лесных пожаров и покрытые красными насекомыми, засияли. Для павлинов с пышными хвостами настало время танца; их крики, возбуждённые страстью, стали громкими. В новую пору дождей юное тело кадамб, любимых пчёлами, сияло рядом с новыми облаками. Лес улыбался цветущими кутаджами и благоухал кадамбами; жара была испугана облаками, а земля удовлетворена водами. Горы, раскалённые солнечными лучами и небесным огнём, словно вздыхали под водами, отпущенными облаками. Небо, взметённое великим ветром и заполненное великими облаками, стало подобно земле, полной пыли. Где-то лес был богат улыбками кадамб, где-то украшен грибами, где-то сиял словно воспламенённый цветущими нипами. Орошённый индровой водой и обновлённый ветром, мир вдыхал земной запах и волновался умом. От криков сарангов, голосов лягушек и новых павлиньих звуков земля стала единой по цвету. Реки, стремительные от дождевого напора, разливались вширь, увлекая береговые деревья. Потоки дождя не покидали вершины гор, словно уставшие птицы. Солнце будто тонуло в глубоких, водных, звучащих чревах новых облаков. Земля, покрытая поднявшейся травой и водным напором, сияла зелёной гирляндой, где путь приходилось искать. Потоки резали вершины гор, словно разбитых ваджрой; дождь наполнял лесные полосы водой, бегущей по низинам; лесные слоны с поднятыми хоботами, следуя звуку облаков, сияли под сильным дождём как облака, сошедшие на землю.
d735b360738e · опубликовано 22 июн. 2026 г., 03:44:08 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Сезон дождей описан как преображение Вриндавана: жара уходит, земля оживает, коровы получают траву, а лес становится сценой для новых игр. Природа здесь не фон, а участник радости Кришны.