Харивамша
Прадьюмна убивает Шамбару и возвращается к РукминиHV 99.2-10
515 / 607
Харивамша · HV 99.2-10
Деванагари

रुक्मिण्यां वासुदेवस्य लक्ष्मीकामो धृतव्रतः शम्बरान्तकरो जज्ञे प्रद्युम्नः कामदर्शनः ॥
तं सप्तरात्रे संपूर्णे निशीथे सूतिकागृहात् जहार कृष्णस्य सुतं शिशुं वै कालशम्बरः ॥
विदितं तच् च कृष्णस्य देवमायानुवर्तिनः ततो न निगृहीतः स दानवो युद्धदुर्मदः ॥
स मृत्युना परीतायुर् माययाभिजहार तम् दोर्भ्याम् उत्क्षिप्य नगरं स्वं जगाम महासुरः ॥
अनपत्या तु तस्यासीद् भार्या रूपगुणान्विता नाम्ना मायावती नाम मायेव शुभदर्शन ॥
ददौ तं वासुदेवस्य पुत्रं पुत्रम् इवात्मजम् तस्या महिष्या नाथिन्या दानवः कालचोदितः ॥
सा तं संवर्धयाम् आस कार्ष्णिं कमललोचनम् मायाश् चास्मै ददौ सर्वा दानवीः काममोहिता ॥
स यदा यौवनस्थस् तु प्रद्युम्नः कामदर्शनः चिकीर्षितज्ञो नारीणां सर्वास्त्रविधिपारगः ॥
तं सा मायावती कान्तं कामयाम् आस कामिनी इङ्गितैश् चापि वीक्षन्ती प्रालोभयत सस्मिता ॥

Транслитерация (IAST)

rukmiṇyāṃ vāsudevasya lakṣmīkāmo dhṛtavrataḥ śambarāntakaro jajñe pradyumnaḥ kāmadarśanaḥ ||
taṃ saptarātre saṃpūrṇe niśīthe sūtikāgṛhāt jahāra kṛṣṇasya sutaṃ śiśuṃ vai kālaśambaraḥ ||
viditaṃ tac ca kṛṣṇasya devamāyānuvartinaḥ tato na nigṛhītaḥ sa dānavo yuddhadurmadaḥ ||
sa mṛtyunā parītāyur māyayābhijahāra tam dorbhyām utkṣipya nagaraṃ svaṃ jagāma mahāsuraḥ ||
anapatyā tu tasyāsīd bhāryā rūpaguṇānvitā nāmnā māyāvatī nāma māyeva śubhadarśana ||
dadau taṃ vāsudevasya putraṃ putram ivātmajam tasyā mahiṣyā nāthinyā dānavaḥ kālacoditaḥ ||
sā taṃ saṃvardhayām āsa kārṣṇiṃ kamalalocanam māyāś cāsmai dadau sarvā dānavīḥ kāmamohitā ||
sa yadā yauvanasthas tu pradyumnaḥ kāmadarśanaḥ cikīrṣitajño nārīṇāṃ sarvāstravidhipāragaḥ ||
taṃ sā māyāvatī kāntaṃ kāmayām āsa kāminī iṅgitaiś cāpi vīkṣantī prālobhayata sasmitā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
रुक्मिण्यां वासुदेवस्यrukmiṇyāṃ vāsudevasyaв Рукмини у Васудевы; от Рукмини у Васудевы
लक्ष्मीकामो धृतव्रतःlakṣmīkāmo dhṛtavrataḥжелающий Лакшми, держащий обет; любимый Лакшми и твёрдый в обете
शम्बरान्तकरो जज्ञेśambarāntakaro jajñeубийца Шамбары родился; родился губитель Шамбары
प्रद्युम्नः कामदर्शनःpradyumnaḥ kāmadarśanaḥПрадьюмна, Каме подобный видом; Прадьюмна, прекрасный как Кама
तं सप्तरात्रे संपूर्णेtaṃ saptarātre saṃpūrṇeего, когда семь ночей исполнились; когда ему исполнилось семь ночей
निशीथे सूतिकागृहात्niśīthe sūtikāgṛhātв полночь из родильного дома; ночью из родильных покоев
जहार कृष्णस्य सुतंjahāra kṛṣṇasya sutaṃпохитил сына Кришны; похитил сына Кришны
शिशुं वै कालशम्बरःśiśuṃ vai kālaśambaraḥмладенца именно Калашамбара; младенца Калашамбара
विदितं तच् च कृष्णस्यviditaṃ tac ca kṛṣṇasyaизвестно это и Кришне; это было известно Кришне
देवमायानुवर्तिनःdevamāyānuvartinaḥследующему божественной майе; действующему по божественной майе
ततो न निगृहीतः सtato na nigṛhītaḥ saпоэтому не схвачен тот; поэтому тот не был удержан
दानवो युद्धदुर्मदःdānavo yuddhadurmadaḥданава, неукротимый в бою; данава, гордый боем
स मृत्युना परीतायुर्sa mṛtyunā parītāyurон смертью окружённый жизнью; тот, чья жизнь была окружена смертью
माययाभिजहार तम्māyayābhijahāra tamмайей похитил его; майей унёс его
दोर्भ्याम् उत्क्षिप्य नगरंdorbhyām utkṣipya nagaraṃруками подняв, в город; подняв руками, в город
स्वं जगाम महासुरःsvaṃ jagāma mahāsuraḥсвой пошёл великий асура; свой ушёл великий асура
अनपत्या तु तस्यासीद्anapatyā tu tasyāsīdбездетной же его была; у него была бездетная
भार्या रूपगुणान्विताbhāryā rūpaguṇānvitāжена, красотой и качествами наделённая; жена, полная красоты и качеств
नाम्ना मायावती नामnāmnā māyāvatī nāmaименем Маявати по имени; по имени Маявати
मायेव शुभदर्शनmāyeva śubhadarśanaкак майя, прекрасно выглядящая; прекрасная, словно сама майя
ददौ तं वासुदेवस्यdadau taṃ vāsudevasyaотдал его Васудевы; он отдал сына Васудевы
पुत्रं पुत्रम् इवात्मजम्putraṃ putram ivātmajamсына как собственного сына; как собственного ребёнка
तस्या महिष्या नाथिन्याtasyā mahiṣyā nāthinyāтой царице, защитницы; этой царице
दानवः कालचोदितःdānavaḥ kālacoditaḥданава, временем побуждённый; данава, гонимый временем
सा तं संवर्धयाम् आसsā taṃ saṃvardhayām āsaона его вырастила; она вырастила его
कार्ष्णिं कमललोचनम्kārṣṇiṃ kamalalocanamсына Кришны, лотосоокого; лотосоокого сына Кришны
मायाश् चास्मै ददौ सर्वाmāyāś cāsmai dadau sarvāи майи ему дала все; и передала ему все майи
दानवीः काममोहिताdānavīḥ kāmamohitāданавские, любовью смущённая; данавские, охваченная любовью
स यदा यौवनस्थस् तुsa yadā yauvanasthas tuкогда он в юности же; когда он достиг юности
प्रद्युम्नः कामदर्शनःpradyumnaḥ kāmadarśanaḥПрадьюмна, Каме подобный; Прадьюмна, прекрасный как Кама
चिकीर्षितज्ञो नारीणांcikīrṣitajño nārīṇāṃзнающий намерения женщин; знающий желания женщин
सर्वास्त्रविधिपारगःsarvāstravidhipāragaḥво всех правилах оружия сведущий; искусный во всех видах оружия
तं सा मायावती कान्तंtaṃ sā māyāvatī kāntaṃего та Маявати прекрасного; его, прекрасного, Маявати
कामयाम् आस कामिनीkāmayām āsa kāminīвозжелала влюблённая; страстно возжелала
इङ्गितैश् चापि वीक्षन्तीiṅgitaiś cāpi vīkṣantīи намёками также глядя; глядя на него намёками
प्रालोभयत सस्मिताprālobhayata sasmitāсоблазняла с улыбкой; улыбаясь, соблазняла
Литературный перевод

Вайшампаяна сказал: «От Рукмини у Васудевы родился Прадьюмна, любимый Лакшми, твёрдый в обете, прекрасный как Кама и предназначенный стать убийцей Шамбары. Когда ему исполнилось семь ночей, Калашамбара в полночь похитил младенца, сына Кришны, из родильных покоев. Это было известно Кришне, действующему согласно божественной майе, поэтому данава, гордый боем, тогда не был удержан. Этот великий асура, чья жизнь уже была окружена смертью, майей унёс младенца, поднял его руками и ушёл в свой город. У него была бездетная жена, наделённая красотой и добрыми качествами, по имени Маявати, прекрасная словно сама майя. Гонимый временем, данава отдал ей сына Васудевы как собственного ребёнка. Она вырастила лотосоокого сына Кришны и, охваченная любовью, передала ему все данавские майи. Когда Прадьюмна, прекрасный как Кама, достиг юности, он знал желания женщин и был сведущ во всех видах оружия. Тогда влюблённая Маявати возжелала этого прекрасного юношу и, улыбаясь, стала соблазнять его взглядами и намёками».

Версия

fc8359105f56 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 05:33:55 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами