Харивамша
Прадьюмна убивает Шамбару и возвращается к РукминиHV 99.34-40
518 / 607
Харивамша · HV 99.34-40
Деванагари

रुक्मिणी त्व् एव तं दृष्ट्वा शोकार्ता पुत्रगृद्धिनी सपत्नीशतसंकीर्णा सबाष्पा वाक्यम् अब्रवीत् ॥
धन्यायाः खल्व् अयं पुत्रो दीर्घायुः प्रियदर्शनः इदृशः कामसंकाशो यौवने प्रथमे स्थितः ॥
जीवपुत्रा त्वया पुत्र का सा भाग्यविभूषिता किम् अर्थं चाम्बुदश्याम सभार्यस् त्वम् इहागतः ॥
अस्मिन् वयसि सुव्यक्तं प्रद्युम्नो मम पुत्रकः भवेद् यदि न नीतः स्यात् कृतान्तेन बलीयसा ॥
व्यक्तं वृष्णिकुमारो ऽयं न मिथ्या मम तर्कितम् विज्ञातो ऽसि मया चिह्नैर् विना चक्रं जनार्दनः ॥
मुखं नारायणस्येव केशाः केशान्त एव च मूर्धवक्षोभुजैस् तुल्यो हलिनः श्वशुरस्य मे ॥
कस् त्वं वृष्णिकुलं सर्वं वपुषा द्योतयन् स्थितः अहो जनार्दनस्यास्य दिव्या त्वम् अपरा तनुः ॥

Транслитерация (IAST)

rukmiṇī tv eva taṃ dṛṣṭvā śokārtā putragṛddhinī sapatnīśatasaṃkīrṇā sabāṣpā vākyam abravīt ||
dhanyāyāḥ khalv ayaṃ putro dīrghāyuḥ priyadarśanaḥ idṛśaḥ kāmasaṃkāśo yauvane prathame sthitaḥ ||
jīvaputrā tvayā putra kā sā bhāgyavibhūṣitā kim arthaṃ cāmbudaśyāma sabhāryas tvam ihāgataḥ ||
asmin vayasi suvyaktaṃ pradyumno mama putrakaḥ bhaved yadi na nītaḥ syāt kṛtāntena balīyasā ||
vyaktaṃ vṛṣṇikumāro 'yaṃ na mithyā mama tarkitam vijñāto 'si mayā cihnair vinā cakraṃ janārdanaḥ ||
mukhaṃ nārāyaṇasyeva keśāḥ keśānta eva ca mūrdhavakṣobhujais tulyo halinaḥ śvaśurasya me ||
kas tvaṃ vṛṣṇikulaṃ sarvaṃ vapuṣā dyotayan sthitaḥ aho janārdanasyāsya divyā tvam aparā tanuḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
रुक्मिणी त्व् एव तं दृष्ट्वाrukmiṇī tv eva taṃ dṛṣṭvāРукмини же его увидев; Рукмини же, увидев его
शोकार्ता पुत्रगृद्धिनीśokārtā putragṛddhinīскорбью мучимая, сына жаждущая; страдая и тоскуя по сыну
सपत्नीशतसंकीर्णाsapatnīśatasaṃkīrṇāсотней соперниц окружённая; окружённая сотнями соперниц
सबाष्पा वाक्यम् अब्रवीत्sabāṣpā vākyam abravītсо слезами слово сказала; со слезами сказала
धन्यायाः खल्व् अयं पुत्रोdhanyāyāḥ khalv ayaṃ putroсчастливой ведь этот сын; счастлива та, чей это сын
दीर्घायुः प्रियदर्शनःdīrghāyuḥ priyadarśanaḥдолгоживущий, приятновидный; долгоживущий и прекрасный
इदृशः कामसंकाशोidṛśaḥ kāmasaṃkāśoтакой Каме подобный; такой, подобный Каме
यौवने प्रथमे स्थितःyauvane prathame sthitaḥв первой юности стоящий; в первой юности
जीवपुत्रा त्वया पुत्रjīvaputrā tvayā putraжива сыном тобой, сын; счастлива мать с живым сыном
का सा भाग्यविभूषिताkā sā bhāgyavibhūṣitāкто та счастьем украшенная; кто та, украшенная судьбой
किम् अर्थं चाम्बुदश्यामkim arthaṃ cāmbudaśyāmaи зачем, облакотёмный; и зачем, тёмный как туча
सभार्यस् त्वम् इहागतःsabhāryas tvam ihāgataḥс женой ты сюда пришёл; ты пришёл сюда с женой
अस्मिन् वयसि सुव्यक्तंasmin vayasi suvyaktaṃв этом возрасте ясно; в таком возрасте ясно
प्रद्युम्नो मम पुत्रकःpradyumno mama putrakaḥПрадьюмна мой сынок; мой сын Прадьюмна
भवेद् यदि न नीतः स्यात्bhaved yadi na nītaḥ syātбыл бы если не уведён был; был бы таким, если бы не был унесён
कृतान्तेन बलीयसाkṛtāntena balīyasāсильной судьбой; могучей судьбой
व्यक्तं वृष्णिकुमारो ऽयंvyaktaṃ vṛṣṇikumāro 'yaṃясно, царевич Вришни этот; ясно, это царевич Вришни
न मिथ्या मम तर्कितम्na mithyā mama tarkitamне ложна моя догадка; моя догадка не ложна
विज्ञातो ऽसि मया चिह्नैर्vijñāto 'si mayā cihnairузнан ты мной по признакам; я узнаю тебя по признакам
विना चक्रं जनार्दनःvinā cakraṃ janārdanaḥбез диска Джанардана; Джанардана, только без диска
मुखं नारायणस्येवmukhaṃ nārāyaṇasyevaлицо как у Нараяны; лицо словно у Нараяны
केशाः केशान्त एव चkeśāḥ keśānta eva caволосы и линия волос также; волосы и линия волос
मूर्धवक्षोभुजैस् तुल्योmūrdhavakṣobhujais tulyoголовой, грудью, руками равен; головой, грудью и руками подобен
हलिनः श्वशुरस्य मेhalinaḥ śvaśurasya meПлугоносцу, моему деверю; Халину, моему деверю
कस् त्वं वृष्णिकुलं सर्वंkas tvaṃ vṛṣṇikulaṃ sarvaṃкто ты, род Вришни весь; кто ты, весь род Вришни
वपुषा द्योतयन् स्थितःvapuṣā dyotayan sthitaḥтелом освещая стоишь; озаряющий своим телом
अहो जनार्दनस्यास्यaho janārdanasyāsyaо, этого Джанарданы; о, ты словно Джанарданы
दिव्या त्वम् अपरा तनुःdivyā tvam aparā tanuḥбожественная ты другая форма; другая божественная форма
Литературный перевод

Рукмини же, увидев его, скорбящая и тоскующая по сыну, окружённая сотнями соперниц, со слезами сказала: «Счастлива та, чей это сын: долгоживущий, прекрасный, подобный Каме и стоящий в первой юности. Какая мать, украшенная судьбой, счастлива живым сыном вроде тебя, о сын? И зачем, тёмный как туча, ты пришёл сюда с женой? Если бы моего сына Прадьюмну не унесла могучая судьба, в таком возрасте он был бы точно таким. Ясно, что это царевич Вришни; моя догадка не ложна. По признакам я узнаю тебя: ты словно Джанардана, только без диска. Лицо — как у Нараяны, волосы и линия волос такие же, а головой, грудью и руками ты подобен Халину, моему деверю. Кто ты, стоящий здесь и озаряющий своим телом весь род Вришни? О, ты словно другая божественная форма этого Джанарданы».

Версия

5cb7234e4831 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 05:33:55 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами