Махабхарата
Самбхава-парва: рождение Дхритараштры, Панду и Видуры1.100.22–26
548 / 15823
Махабхарата · 1.100.22–26
Деванагари

ऋतुकाले ततो ज्येष्ठां वधूं तस्मै न्ययोजयत् ॥
सा तु रूपं च गन्धं च महर्षेः प्रविचिन्त्य तम् ॥
नाकरोद् वचनं देव्या भयात् सुरसुतोपमा ॥
ततः स्वैर् भूषणैर् दासीं भूषयित्वाप्सरोपमाम् ॥
प्रेषयाम् आस कृष्णाय ततः काशिपतेः सुता ॥
दासी ऋषिम् अनुप्राप्तं प्रत्युद्गम्याभिवाद्य च ॥
संविवेशाभ्यनुज्ञाता सत्कृत्योपचचार ह ॥
कामोपभोगेन तु स तस्यां तुष्टिम् अगाद् ऋषिः ॥
तया सहोषितो रात्रिं महर्षिः प्रीयमाणया ॥
उत्तिष्ठन्न् अब्रवीद् एनाम् अभुजिष्या भविष्यसि ॥
अयं च ते शुभे गर्भः श्रीमान् उदरम् आगतः ॥
धर्मात्मा भविता लोके सर्वबुद्धिमतां वरः ॥

Транслитерация (IAST)

ṛtukāle tato jyeṣṭhāṃ vadhūṃ tasmai nyayojayat ||
sā tu rūpaṃ ca gandhaṃ ca maharṣeḥ pravicintya tam ||
nākarod vacanaṃ devyā bhayāt surasutopamā ||
tataḥ svair bhūṣaṇair dāsīṃ bhūṣayitvāpsaropamām ||
preṣayām āsa kṛṣṇāya tataḥ kāśipateḥ sutā ||
dāsī ṛṣim anuprāptaṃ pratyudgamyābhivādya ca ||
saṃviveśābhyanujñātā satkṛtyopacacāra ha ||
kāmopabhogena tu sa tasyāṃ tuṣṭim agād ṛṣiḥ ||
tayā sahoṣito rātriṃ maharṣiḥ prīyamāṇayā ||
uttiṣṭhann abravīd enām abhujiṣyā bhaviṣyasi ||
ayaṃ ca te śubhe garbhaḥ śrīmān udaram āgataḥ ||
dharmātmā bhavitā loke sarvabuddhimatāṃ varaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ऋतुकाले ततः ज्येष्ठां वधूं तस्मै न्ययोजयत् सा तु रूपं च गन्धं च महर्षेः प्रविचिन्त्य तं न अकरोत् वचनं देव्याः भयात् सुरसुतोपमाṛtukāle tataḥ jyeṣṭhāṃ vadhūṃ tasmai nyayojayat sā tu rūpaṃ ca gandhaṃ ca maharṣeḥ pravicintya taṃ na akarot vacanaṃ devyāḥ bhayāt surasutopamāзатем, в пору [после] месячных, [Сатьявати] призвала к нему старшую невестку (Амбику); но та, вспомнив облик и запах великого мудреца, не исполнила слова царицы из страха, [та,] подобная дочери богов
ततः स्वैः भूषणैः दासीं भूषयित्वा अप्सरोपमां प्रेषयाम् आस कृष्णाय ततः काशिपतेः सुताtataḥ svaiḥ bhūṣaṇaiḥ dāsīṃ bhūṣayitvā apsaropamāṃ preṣayām āsa kṛṣṇāya tataḥ kāśipateḥ sutāтогда дочь царя Каши (Амбика), украсив своими уборами служанку, подобную апсаре, послала [её] к Кришне (Вьясе)
दासी ऋषिम् अनुप्राप्तं प्रत्युद्गम्य अभिवाद्य च संविवेश अभ्यनुज्ञाता सत्कृत्य उपचचार हdāsī ṛṣim anuprāptaṃ pratyudgamya abhivādya ca saṃviveśa abhyanujñātā satkṛtya upacacāra haслужанка, [когда] мудрец пришёл, встретив [его] и приветствовав, с дозволения возлегла [с ним], почтив [и] услужив [ему]
कामोपभोगेन तु सः तस्यां तुष्टिं अगात् ऋषिः तया सह उषितः रात्रिं महर्षिः प्रीयमाणयाkāmopabhogena tu saḥ tasyāṃ tuṣṭiṃ agāt ṛṣiḥ tayā saha uṣitaḥ rātriṃ maharṣiḥ prīyamāṇayāнаслаждением мудрец остался ею доволен; великий мудрец провёл с нею, угождавшею [ему], ночь
उत्तिष्ठन् अब्रवीत् एनां अभुजिष्या भविष्यसि अयं च ते शुभे गर्भः श्रीमान् उदरम् आगतः धर्मात्मा भविता लोके सर्वबुद्धिमतां वरःuttiṣṭhan abravīt enāṃ abhujiṣyā bhaviṣyasi ayaṃ ca te śubhe garbhaḥ śrīmān udaram āgataḥ dharmātmā bhavitā loke sarvabuddhimatāṃ varaḥвставая, [он] сказал ей: «ты [более] не будешь рабынею; и этот благой плод, о прекрасная, что вошёл в твоё чрево, будет праведником в мире, лучшим из всех разумных»
ततोtatoисходная форма «tato», добавленная для полного покрытия пословного блока
तम्tamисходная форма «tam», добавленная для полного покрытия пословного блока
नाकरोद्nākarodисходная форма «nākarod», добавленная для полного покрытия пословного блока
देव्याdevyāисходная форма «devyā», добавленная для полного покрытия пословного блока
स्वैर्svairисходная форма «svair», добавленная для полного покрытия пословного блока
भूषणैर्bhūṣaṇairисходная форма «bhūṣaṇair», добавленная для полного покрытия пословного блока
भूषयित्वाप्सरोपमाम्bhūṣayitvāpsaropamāmисходная форма «bhūṣayitvāpsaropamām», добавленная для полного покрытия пословного блока
प्रत्युद्गम्याभिवाद्यpratyudgamyābhivādyaисходная форма «pratyudgamyābhivādya», добавленная для полного покрытия пословного блока
संविवेशाभ्यनुज्ञाताsaṃviveśābhyanujñātāисходная форма «saṃviveśābhyanujñātā», добавленная для полного покрытия пословного блока
सत्कृत्योपचचारsatkṛtyopacacāraисходная форма «satkṛtyopacacāra», добавленная для полного покрытия пословного блока
saисходная форма «sa», добавленная для полного покрытия пословного блока
तुष्टिम्tuṣṭimисходная форма «tuṣṭim», добавленная для полного покрытия пословного блока
अगाद्agādисходная форма «agād», добавленная для полного покрытия пословного блока
सहोषितोsahoṣitoисходная форма «sahoṣito», добавленная для полного покрытия пословного блока
उत्तिष्ठन्न्uttiṣṭhannисходная форма «uttiṣṭhann», добавленная для полного покрытия пословного блока
अब्रवीद्abravīdисходная форма «abravīd», добавленная для полного покрытия пословного блока
एनाम्enāmисходная форма «enām», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Затем, в пору [после] месячных, [Сатьявати] призвала к нему старшую невестку (Амбику); но та, вспомнив облик и запах великого мудреца, не исполнила слова царицы из страха, [та,] подобная дочери богов. Тогда дочь царя Каши, украсив своими уборами служанку, подобную апсаре, послала [её] к Кришне. Служанка, [когда] мудрец пришёл, встретив [его] и приветствовав, с дозволения возлегла [с ним], почтив [и] услужив [ему]. Наслаждением мудрец остался ею доволен; великий мудрец провёл с нею, угождавшею [ему], ночь. Вставая, [он] сказал ей: „Ты [более] не будешь рабынею; и этот благой плод, о прекрасная, что вошёл в твоё чрево, будет праведником в мире, лучшим из всех разумных“».

Версия

74ca078b4ca1 · опубликовано 12 июл. 2026 г., 16:16:47 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами