Махабхарата
Самбхава-парва: Экалавья и первенство Арджуны1.123.40–43
740 / 15823
Махабхарата · 1.123.40–43
Деванагари

द्रोणस्य तु तदा शिष्यौ गदायोग्यां विशेषतः ॥
दुर्योधनश् च भीमश् च कुरूणाम् अभ्यगच्छताम् ॥
अश्वत्थामा रहस्येषु सर्वेष्व् अभ्यधिको ऽभवत् ॥
तथाति पुरुषान् अन्यान् त्सारुकौ यमजाव् उभौ ॥
युधिष्ठिरो रथश्रेष्ठः सर्वत्र तु धनंजयः ॥
प्रथितः सागरान्तायां रथयूथपयूथपः ॥
बुद्धियोगबलोत्साहैः सर्वास्त्रेषु च पाण्डवः ॥
अस्त्रे गुर्वनुरागे च विशिष्टो ऽभवद् अर्जुनः ॥
तुल्येष्व् अस्त्रोपदेशेषु सौष्ठवेन च वीर्यवान् ॥
एकः सर्वकुमाराणां बभूवातिरथो ऽर्जुनः ॥

Транслитерация (IAST)

droṇasya tu tadā śiṣyau gadāyogyāṃ viśeṣataḥ ||
duryodhanaś ca bhīmaś ca kurūṇām abhyagacchatām ||
aśvatthāmā rahasyeṣu sarveṣv abhyadhiko 'bhavat ||
tathāti puruṣān anyān tsārukau yamajāv ubhau ||
yudhiṣṭhiro rathaśreṣṭhaḥ sarvatra tu dhanaṃjayaḥ ||
prathitaḥ sāgarāntāyāṃ rathayūthapayūthapaḥ ||
buddhiyogabalotsāhaiḥ sarvāstreṣu ca pāṇḍavaḥ ||
astre gurvanurāge ca viśiṣṭo 'bhavad arjunaḥ ||
tulyeṣv astropadeśeṣu sauṣṭhavena ca vīryavān ||
ekaḥ sarvakumārāṇāṃ babhūvātiratho 'rjunaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
द्रोणस्य तु तदा शिष्यौ गदायोग्यां विशेषतःdroṇasya tu tadā śiṣyau gadāyogyāṃ viśeṣataḥиз учеников Дроны в [бое] палицей особенно [искусны были] двое —
दुर्योधनः च भीमः च कुरूणाम् अभ्यगच्छताम्duryodhanaḥ ca bhīmaḥ ca kurūṇām abhyagacchatāmДурьодхана и Бхима среди Куру [в том] преуспели;
अश्वत्थामा रहस्येषु सर्वेषु अभ्यधिकः अभवत्aśvatthāmā rahasyeṣu sarveṣu abhyadhikaḥ abhavatАшваттхаман во всех тайных [приёмах] был превосходнее [прочих];
तथा अति पुरुषान् अन्यान् त्सारुकौ यमजौ उभौtathā ati puruṣān anyān tsārukau yamajau ubhauтак превзошли иных мужей оба близнеца в [искусстве владения мечом];
युधिष्ठिरः रथश्रेष्ठः सर्वत्र तु धनंजयःyudhiṣṭhiraḥ rathaśreṣṭhaḥ sarvatra tu dhanaṃjayaḥЮдхиштхира — лучший на колеснице, но всюду [первый] — Дхананджая (Арджуна),
प्रथितः सागरान्तायां रथयूथपयूथपःprathitaḥ sāgarāntāyāṃ rathayūthapayūthapaḥпрославленный до пределов океана, вождь над вождями колесничных дружин;
बुद्धियोगबलोत्साहैः सर्वास्त्रेषु च पाण्डवःbuddhiyogabalotsāhaiḥ sarvāstreṣu ca pāṇḍavaḥразумом, усердием, силою и пылом, и во всех [видах] оружия Пандава,
अस्त्रे गुर्वनुरागे च विशिष्टः अभवत् अर्जुनःastre gurvanurāge ca viśiṣṭaḥ abhavat arjunaḥв оружии и в преданности наставнику отличался Арджуна;
तुल्येषु अस्त्रोपदेशेषु सौष्ठवेन च वीर्यवान्tulyeṣu astropadeśeṣu sauṣṭhavena ca vīryavānпри равном для всех обучении оружию — превосходством [исполнения], доблестный,
एकः सर्वकुमाराणां बभूव अतिरथः अर्जुनःekaḥ sarvakumārāṇāṃ babhūva atirathaḥ arjunaḥодин из всех царевичей стал атиратхою Арджуна
दुर्योधनश्duryodhanaśисходная форма «duryodhanaś», добавленная для полного покрытия пословного блока
भीमश्bhīmaśисходная форма «bhīmaś», добавленная для полного покрытия пословного блока
सर्वेष्व्sarveṣvисходная форма «sarveṣv», добавленная для полного покрытия пословного блока
अभ्यधिकोabhyadhikoисходная форма «abhyadhiko», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽभवत्'bhavatисходная форма «'bhavat», добавленная для полного покрытия пословного блока
तथातिtathātiисходная форма «tathāti», добавленная для полного покрытия пословного блока
यमजाव्yamajāvисходная форма «yamajāv», добавленная для полного покрытия пословного блока
युधिष्ठिरोyudhiṣṭhiroисходная форма «yudhiṣṭhiro», добавленная для полного покрытия пословного блока
विशिष्टोviśiṣṭoисходная форма «viśiṣṭo», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽभवद्'bhavadисходная форма «'bhavad», добавленная для полного покрытия пословного блока
तुल्येष्व्tulyeṣvисходная форма «tulyeṣv», добавленная для полного покрытия пословного блока
बभूवातिरथोbabhūvātirathoисходная форма «babhūvātiratho», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽर्जुनः'rjunaḥисходная форма «'rjunaḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Из учеников Дроны в бое палицей особенно искусны были двое — Дурьодхана и Бхима; Ашваттхаман был превосходнее всех в тайных приёмах; оба близнеца превзошли иных в искусстве меча; Юдхиштхира — лучший на колеснице. Но всюду первым был Дхананджая, прославленный до пределов океана, вождь над вождями колесничных дружин: разумом, усердием, силою и пылом, и во всех видах оружия, и в преданности наставнику отличался Арджуна. При равном для всех обучении он один превосходством исполнения стал из всех царевичей атиратхою».

Версия

fc77fd3fe344 · опубликовано 12 июл. 2026 г., 16:53:32 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами