Махабхарата
Дурьодханамантра-парва: новый злой совет3.8.1–6
2814 / 15823
Махабхарата · 3.8.1–6
Деванагари

वैशंपायन उवाच
श्रुत्वा च विदुरं प्राप्तं राज्ञा च परिसान्त्वितम् ॥
धृतराष्ट्रात्मजो राजा पर्यतप्यत दुर्मतिः ॥
स सौबलं समानाय्य कर्णदुःशासनाव् अपि ॥
अब्रवीद् वचनं राजा प्रविश्याबुद्धिजं तमः ॥
एष प्रत्यागतो मन्त्री धृतराष्ट्रस्य संमतः ॥
विदुरः पाण्डुपुत्राणां सुहृद् विद्वान् हिते रतः ॥
यावद् अस्य पुनर् बुद्धिं विदुरो नापकर्षति ॥
पाण्डवानयने तावन् मन्त्रयध्वं हितं मम ॥
अथ पश्याम्य् अहं पार्थान् प्राप्तान् इह कथं चन ॥
पुनः शोषं गमिष्यामि निरासुर् निरवग्रहः ॥
विषम् उद्बन्धनं वापि शस्त्रम् अग्निप्रवेशनम् ॥
करिष्ये न हि तान् ऋद्धान् पुनर् द्रष्टुम् इहोत्सहे ॥

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
śrutvā ca viduraṃ prāptaṃ rājñā ca parisāntvitam ||
dhṛtarāṣṭrātmajo rājā paryatapyata durmatiḥ ||
sa saubalaṃ samānāyya karṇaduḥśāsanāv api ||
abravīd vacanaṃ rājā praviśyābuddhijaṃ tamaḥ ||
eṣa pratyāgato mantrī dhṛtarāṣṭrasya saṃmataḥ ||
viduraḥ pāṇḍuputrāṇāṃ suhṛd vidvān hite rataḥ ||
yāvad asya punar buddhiṃ viduro nāpakarṣati ||
pāṇḍavānayane tāvan mantrayadhvaṃ hitaṃ mama ||
atha paśyāmy ahaṃ pārthān prāptān iha kathaṃ cana ||
punaḥ śoṣaṃ gamiṣyāmi nirāsur niravagrahaḥ ||
viṣam udbandhanaṃ vāpi śastram agnipraveśanam ||
kariṣye na hi tān ṛddhān punar draṣṭum ihotsahe ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал
श्रुत्वा च विदुरं प्राप्तंśrutvā ca viduraṃ prāptaṃуслышав, что Видура пришёл
राज्ञा च परिसान्त्वितम्rājñā ca parisāntvitamи царём был утешен
धृतराष्ट्रात्मजः राजाdhṛtarāṣṭrātmajaḥ rājāцарь, сын Дхритараштры
पर्यतप्यत दुर्मतिःparyatapyata durmatiḥдурно мыслящий, терзался
स सौबलं समानाय्यsa saubalaṃ samānāyyaон, призвав сына Субалы
कर्णदुःशासनौ अपिkarṇaduḥśāsanau apiи Карну с Духшасаной
अब्रवीत् वचनं राजाabravīt vacanaṃ rājāцарь сказал слово
प्रविश्य अबुद्धिजं तमःpraviśya abuddhijaṃ tamaḥвойдя во тьму, рождённую неразумением
एष प्रत्यागतः मन्त्रीeṣa pratyāgataḥ mantrīэтот министр вернулся
धृतराष्ट्रस्य संमतःdhṛtarāṣṭrasya saṃmataḥуважаемый Дхритараштрой
विदुरः पाण्डुपुत्राणांviduraḥ pāṇḍuputrāṇāṃВидура, для сыновей Панду
सुहृत् विद्वान् हिते रतःsuhṛt vidvān hite rataḥучёный друг, занятый их благом
यावत् अस्य पुनः बुद्धिंyāvat asya punaḥ buddhiṃпока его ум снова
विदुरः न अपकर्षतिviduraḥ na apakarṣatiВидура не отвёл
पाण्डवानयने तावत्pāṇḍavānayane tāvatк возвращению Пандавов, до тех пор
मन्त्रयध्वं हितं ममmantrayadhvaṃ hitaṃ mamaобсудите полезное для меня
अथ पश्यामि अहं पार्थान्atha paśyāmi ahaṃ pārthānесли же я увижу Партхов
प्राप्तान् इह कथं चनprāptān iha kathaṃ canaкак-нибудь пришедших сюда
पुनः शोषं गमिष्यामिpunaḥ śoṣaṃ gamiṣyāmiснова я иссохну
निरासुः निरवग्रहःnirāsuḥ niravagrahaḥбез силы и без опоры
विषम् उद्बन्धनं वा अपिviṣam udbandhanaṃ vā apiяд или повешение
शस्त्रम् अग्निप्रवेशनम्śastram agnipraveśanamоружие или вход в огонь
करिष्ये न हि तान् ऋद्धान्kariṣye na hi tān ṛddhānя сделаю, ибо их процветающими
पुनर् द्रष्टुम् इह उत्सहेpunar draṣṭum iha utsaheснова видеть здесь не могу
धृतराष्ट्रात्मजोdhṛtarāṣṭrātmajoисходная форма «dhṛtarāṣṭrātmajo», добавленная для полного покрытия пословного блока
कर्णदुःशासनाव्karṇaduḥśāsanāvисходная форма «karṇaduḥśāsanāv», добавленная для полного покрытия пословного блока
अब्रवीद्abravīdисходная форма «abravīd», добавленная для полного покрытия пословного блока
प्रविश्याबुद्धिजंpraviśyābuddhijaṃисходная форма «praviśyābuddhijaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
प्रत्यागतोpratyāgatoисходная форма «pratyāgato», добавленная для полного покрытия пословного блока
सुहृद्suhṛdисходная форма «suhṛd», добавленная для полного покрытия пословного блока
यावद्yāvadисходная форма «yāvad», добавленная для полного покрытия пословного блока
विदुरोviduroисходная форма «viduro», добавленная для полного покрытия пословного блока
नापकर्षतिnāpakarṣatiисходная форма «nāpakarṣati», добавленная для полного покрытия пословного блока
तावन्tāvanисходная форма «tāvan», добавленная для полного покрытия пословного блока
पश्याम्य्paśyāmyисходная форма «paśyāmy», добавленная для полного покрытия пословного блока
निरासुर्nirāsurисходная форма «nirāsur», добавленная для полного покрытия пословного блока
वापिvāpiисходная форма «vāpi», добавленная для полного покрытия пословного блока
पुनर्punarисходная форма «punar», добавленная для полного покрытия пословного блока
इहोत्सहेihotsaheисходная форма «ihotsahe», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

Услышав, что Видура вернулся и царь утешил его, дурно мыслящий Дурьодхана стал терзаться. Позвав сына Субалы, а также Карну и Духшасану, царь вошёл во тьму, рождённую неразумением, и сказал: «Этот министр, любимый Дхритараштрой, вернулся. Видура — учёный друг сыновей Панду, всегда желающий им добра. Пока Видура снова не отвёл ум отца к возвращению Пандавов, обсудите, что полезно мне. Если я как-нибудь увижу Партхов снова пришедшими сюда и процветающими, я иссохну, лишённый силы и опоры. Я приму яд, петлю, оружие или войду в огонь: я не могу снова видеть их возвышенными».

Версия

8dd3117d25e1 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:33:28 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами