Махабхарата
Саубхасенаюддха-парва: бой с войском Саубхи3.17.27–33
2861 / 15823
Махабхарата · 3.17.27–33
Деванагари

विविन्ध्यं निहतं दृष्ट्वा तां च विक्षोभितां चमूम् ॥
कामगेन स सौभेन शाल्वः पुनर् उपागमत् ॥
ततो व्याकुलितं सर्वं द्वारकावासि तद् बलम् ॥
दृष्ट्वा शाल्वं महाबाहो सौभस्थं पृथिवीगतम् ॥
ततो निर्याय कौन्तेय व्यवस्थाप्य च तद् बलम् ॥
आनर्तानां महाराज प्रद्युम्नो वाक्यम् अब्रवीत् ॥
सर्वे भवन्तस् तिष्ठन्तु सर्वे पश्यन्तु मां युधि ॥
निवारयन्तं संग्रामे बलात् सौभं सराजकम् ॥
अहं सौभपतेः सेनाम् आयसैर् भुजगैर् इव ॥
धनुर्भुजविनिर्मुक्तैर् नाशयाम्य् अद्य यादवाः ॥
आश्वसध्वं न भीः कार्या सौभराड् अद्य नश्यति ॥
मयाभिपन्नो दुष्टात्मा ससौभो विनशिष्यति ॥
एवं ब्रुवति संहृष्टे प्रद्युम्ने पाण्डुनन्दन ॥
विष्ठितं तद् बलं वीर युयुधे च यथासुखम् ॥

Транслитерация (IAST)

vivindhyaṃ nihataṃ dṛṣṭvā tāṃ ca vikṣobhitāṃ camūm ||
kāmagena sa saubhena śālvaḥ punar upāgamat ||
tato vyākulitaṃ sarvaṃ dvārakāvāsi tad balam ||
dṛṣṭvā śālvaṃ mahābāho saubhasthaṃ pṛthivīgatam ||
tato niryāya kaunteya vyavasthāpya ca tad balam ||
ānartānāṃ mahārāja pradyumno vākyam abravīt ||
sarve bhavantas tiṣṭhantu sarve paśyantu māṃ yudhi ||
nivārayantaṃ saṃgrāme balāt saubhaṃ sarājakam ||
ahaṃ saubhapateḥ senām āyasair bhujagair iva ||
dhanurbhujavinirmuktair nāśayāmy adya yādavāḥ ||
āśvasadhvaṃ na bhīḥ kāryā saubharāḍ adya naśyati ||
mayābhipanno duṣṭātmā sasaubho vinaśiṣyati ||
evaṃ bruvati saṃhṛṣṭe pradyumne pāṇḍunandana ||
viṣṭhitaṃ tad balaṃ vīra yuyudhe ca yathāsukham ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
विविन्ध्यं निहतं दृष्ट्वा तां च विक्षोभितां चमूम्vivindhyaṃ nihataṃ dṛṣṭvā tāṃ ca vikṣobhitāṃ camūmувидев Вивиндхью убитым и это войско потрясённым
कामगेन स सौभेन शाल्वः पुनर् उपागमत्kāmagena sa saubhena śālvaḥ punar upāgamatШалва снова подошёл на этой Саубхе, движущейся по желанию
ततः व्याकुलितं सर्वं द्वारकावासि तत् बलम्tataḥ vyākulitaṃ sarvaṃ dvārakāvāsi tat balamтогда всё войско жителей Двараки было смущено
दृष्ट्वा शाल्वं महाबाहो सौभस्थं पृथिवीगतम्dṛṣṭvā śālvaṃ mahābāho saubhasthaṃ pṛthivīgatamувидев Шалву, о могучерукий, стоящего в Саубхе у земли
ततः निर्याय कौन्तेय व्यवस्थाप्य च तत् बलम्tataḥ niryāya kaunteya vyavasthāpya ca tat balamтогда, выйдя, о Каунтея, и приведя это войско в порядок
आनर्तानां महाराज प्रद्युम्नः वाक्यम् अब्रवीत्ānartānāṃ mahārāja pradyumnaḥ vākyam abravītПрадьюмна сказал анартцам слово, о великий царь
सर्वे भवन्तः तिष्ठन्तु सर्वे पश्यन्तु मां युधिsarve bhavantaḥ tiṣṭhantu sarve paśyantu māṃ yudhiпусть все вы стойте, пусть все смотрят на меня в бою
निवारयन्तं संग्रामे बलात् सौभं सराजकम्nivārayantaṃ saṃgrāme balāt saubhaṃ sarājakamкак я в сражении силой остановлю Саубху вместе с царём
अहं सौभपतेः सेनाम् आयसैः भुजगैः इवahaṃ saubhapateḥ senām āyasaiḥ bhujagaiḥ ivaя войско владыки Саубхи железными, словно змеями
धनुर्भुजविनिर्मुक्तैः नाशयामि अद्य यादवाःdhanurbhujavinirmuktaiḥ nāśayāmi adya yādavāḥвыпущенными рукой-луком, сегодня уничтожу, о Ядавы
आश्वसध्वं न भीः कार्या सौभराट् अद्य नश्यतिāśvasadhvaṃ na bhīḥ kāryā saubharāṭ adya naśyatiободритесь, не надо страха; царь Саубхи сегодня погибнет
मया अभिपन्नः दुष्टात्मा ससौभः विनशिष्यतिmayā abhipannaḥ duṣṭātmā sasaubhaḥ vinaśiṣyatiатакованный мной, этот дурной душой погибнет вместе с Саубхой
एवं ब्रुवति संहृष्टे प्रद्युम्ने पाण्डुनन्दनevaṃ bruvati saṃhṛṣṭe pradyumne pāṇḍunandanaкогда ликующий Прадьюмна так говорил, о сын Панду
विष्ठितं तत् बलं वीर युयुधे च यथासुखम्viṣṭhitaṃ tat balaṃ vīra yuyudhe ca yathāsukhamэто войско, о герой, встало твёрдо и сражалось свободно
ततोtatoисходная форма «tato», добавленная для полного покрытия пословного блока
तद्tadисходная форма «tad», добавленная для полного покрытия пословного блока
ततोtatoисходная форма «tato», добавленная для полного покрытия пословного блока
तद्tadисходная форма «tad», добавленная для полного покрытия пословного блока
प्रद्युम्नोpradyumnoисходная форма «pradyumno», добавленная для полного покрытия пословного блока
भवन्तस्bhavantasисходная форма «bhavantas», добавленная для полного покрытия пословного блока
आयसैर्āyasairисходная форма «āyasair», добавленная для полного покрытия пословного блока
भुजगैर्bhujagairисходная форма «bhujagair», добавленная для полного покрытия пословного блока
धनुर्भुजविनिर्मुक्तैर्dhanurbhujavinirmuktairисходная форма «dhanurbhujavinirmuktair», добавленная для полного покрытия пословного блока
नाशयाम्य्nāśayāmyисходная форма «nāśayāmy», добавленная для полного покрытия пословного блока
सौभराड्saubharāḍисходная форма «saubharāḍ», добавленная для полного покрытия пословного блока
मयाभिपन्नोmayābhipannoисходная форма «mayābhipanno», добавленная для полного покрытия пословного блока
ससौभोsasaubhoисходная форма «sasaubho», добавленная для полного покрытия пословного блока
तद्tadисходная форма «tad», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Увидев Вивиндхью убитым и своё войско потрясённым, Шалва снова приблизился на Саубхе, движущейся по желанию. Войско Двараки смутилось, увидев его у самой земли. Тогда Прадьюмна вышел, построил анартцев и сказал: „Стойте все и смотрите, как я в бою остановлю Саубху вместе с её царём. Сегодня я уничтожу войско владыки Саубхи железными стрелами, словно змеями, выпущенными моей рукой-луком. Ободритесь, не бойтесь: сегодня этот дурной царь погибнет вместе с Саубхой“. Когда ликующий Прадьюмна сказал это, войско снова стало твёрдо и сражалось свободно».

Версия

868f1bcd242c · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:44:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами