Махабхарата
Драупади-Бхима-шаранагати-парва: Драупади приходит к Бхиме4.16.1-10
3828 / 15823
Махабхарата · 4.16.1-10
Деванагари

वैशंपायन उवाच
सा हता सूतपुत्रेण राजपुत्री समज्वलत् ॥
वधं कृष्णा परीप्सन्ती सेनावाहस्य भामिनी ॥
जगामावासम् एवाथ तदा सा द्रुपदात्मजा ॥
कृत्वा शौचं यथान्यायं कृष्णा वै तनुमध्यमा ॥
गात्राणि वाससी चैव प्रक्षाल्य सलिलेन सा ॥
चिन्तयाम् आस रुदती तस्य दुःखस्य निर्णयम् ॥
किं करोमि क्व गच्छामि कथं कार्यं भवेन् मम ॥
इत्य् एवं चिन्तयित्वा सा भीमं वै मनसागमत् ॥
नान्यः कर्ता ऋते भीमान् ममाद्य मनसः प्रियम् ॥
तत उत्थाय रात्रौ सा विहाय शयनं स्वकम् ॥
प्राद्रवन् नाथम् इच्छन्ती कृष्णा नाथवती सती ॥
दुःखेन महता युक्ता मानसेन मनस्विनी ॥
सा वै महानसे प्राप्य भीमसेनं शुचिस्मिता ॥
सर्वश्वेतेव माहेयी वने जाता त्रिहायनी ॥
उपातिष्ठत पाञ्चाली वाशितेव महागजम् ॥
सा लतेव महाशालं फुल्लं गोमतितीरजम् ॥
बाहुभ्यां परिरभ्यैनं प्राबोधयद् अनिन्दिता ॥
सिंहं सुप्तं वने दुर्गे मृगराजवधूर् इव ॥
वीणेव मधुराभाषा गान्धारं साधु मूर्च्छिता ॥
अभ्यभाषत पाञ्चाली भीमसेनम् अनिन्दिता ॥
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ किं शेषे भीमसेन यथा मृतः ॥
नामृतस्य हि पापीयान् भार्याम् आलभ्य जीवति ॥
तस्मिञ् जीवति पापिष्ठे सेनावाहे मम द्विषि ॥
तत् कर्म कृतवत्य् अद्य कथं निद्रां निषेवसे ॥

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
sā hatā sūtaputreṇa rājaputrī samajvalat ||
vadhaṃ kṛṣṇā parīpsantī senāvāhasya bhāminī ||
jagāmāvāsam evātha tadā sā drupadātmajā ||
kṛtvā śaucaṃ yathānyāyaṃ kṛṣṇā vai tanumadhyamā ||
gātrāṇi vāsasī caiva prakṣālya salilena sā ||
cintayām āsa rudatī tasya duḥkhasya nirṇayam ||
kiṃ karomi kva gacchāmi kathaṃ kāryaṃ bhaven mama ||
ity evaṃ cintayitvā sā bhīmaṃ vai manasāgamat ||
nānyaḥ kartā ṛte bhīmān mamādya manasaḥ priyam ||
tata utthāya rātrau sā vihāya śayanaṃ svakam ||
prādravan nātham icchantī kṛṣṇā nāthavatī satī ||
duḥkhena mahatā yuktā mānasena manasvinī ||
sā vai mahānase prāpya bhīmasenaṃ śucismitā ||
sarvaśveteva māheyī vane jātā trihāyanī ||
upātiṣṭhata pāñcālī vāśiteva mahāgajam ||
sā lateva mahāśālaṃ phullaṃ gomatitīrajam ||
bāhubhyāṃ parirabhyainaṃ prābodhayad aninditā ||
siṃhaṃ suptaṃ vane durge mṛgarājavadhūr iva ||
vīṇeva madhurābhāṣā gāndhāraṃ sādhu mūrcchitā ||
abhyabhāṣata pāñcālī bhīmasenam aninditā ||
uttiṣṭhottiṣṭha kiṃ śeṣe bhīmasena yathā mṛtaḥ ||
nāmṛtasya hi pāpīyān bhāryām ālabhya jīvati ||
tasmiñ jīvati pāpiṣṭhe senāvāhe mama dviṣi ||
tat karma kṛtavaty adya kathaṃ nidrāṃ niṣevase ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaВайшампаяна
उवाचuvācaсказал
साона, эта
हताhatāформа hatā
सूतपुत्रेणsūtaputreṇaсын
राजपुत्रीrājaputrīсын, царь
समज्वलत्samajvalatформа samajvalat
वधंvadhaṃсказать
कृष्णाkṛṣṇāКришна, Драупади
परीप्सन्तीparīpsantīформа parīpsantī
सेनावाहस्यsenāvāhasyaвойско
भामिनीbhāminīпрекрасная
जगामावासम्jagāmāvāsamформа jagāmāvāsam
एवाथevāthaи затем
तदाtadāтогда
साона, эта
द्रुपदात्मजाdrupadātmajāформа drupadātmajā
कृत्वाkṛtvāсделав
शौचंśaucaṃформа śaucaṃ
यथान्यायंyathānyāyaṃформа yathānyāyaṃ
कृष्णाkṛṣṇāКришна, Драупади
वैvaiвоистину
तनुमध्यमाtanumadhyamāформа tanumadhyamā
गात्राणिgātrāṇiчлены тела
वाससीvāsasīдве одежды
चैवcaivaи именно
प्रक्षाल्यprakṣālyaформа prakṣālya
सलिलेनsalilenaформа salilena
साона, эта
चिन्तयाम्cintayāmформа cintayām
आसāsaбыл
रुदतीrudatīформа rudatī
तस्यtasyaего, того
दुःखस्यduḥkhasyaформа duḥkhasya
निर्णयम्nirṇayamформа nirṇayam
किंkiṃчто?
करोमिkaromiя делаю
क्वkvaгде?
गच्छामिgacchāmiформа gacchāmi
कथंkathaṃкак?
कार्यंkāryaṃдело, должное
भवेन्bhavenпусть будет
ममmamaмой, у меня
इत्य्ityтак, мол
एवंevaṃтак
चिन्तयित्वाcintayitvāформа cintayitvā
साона, эта
भीमंbhīmaṃБхиму
वैvaiвоистину
मनसागमत्manasāgamatидти
नान्यःnānyaḥформа nānyaḥ
कर्ताkartāформа kartā
ऋतेṛteкроме
भीमान्bhīmānформа bhīmān
ममाद्यmamādyaформа mamādya
मनसःmanasaḥформа manasaḥ
प्रियम्priyamдорогое, приятное
ततtataо дорогой
उत्थायutthāyaформа utthāya
रात्रौrātrauночью
साона, эта
विहायvihāyaоставив
शयनंśayanaṃформа śayanaṃ
स्वकम्svakamформа svakam
प्राद्रवन्prādravanформа prādravan
नाथम्nāthamформа nātham
इच्छन्तीicchantīударить, убить
कृष्णाkṛṣṇāКришна, Драупади
नाथवतीnāthavatīформа nāthavatī
सतीsatīдобродетельная
दुःखेनduḥkhenaформа duḥkhena
महताmahatāвеликим
युक्ताyuktāформа yuktā
मानसेनmānasenaвойско
मनस्विनीmanasvinīразумная, благородная
साона, эта
वैvaiвоистину
महानसेmahānaseвеликий
प्राप्यprāpyaдостигнув, получив
भीमसेनंbhīmasenaṃБхима, войско
शुचिस्मिताśucismitāформа śucismitā
सर्वश्वेतेवsarvaśvetevaформа sarvaśveteva
माहेयीmāheyīформа māheyī
वनेvaneв лесу
जाताjātāрождённая, возникшая
त्रिहायनीtrihāyanīформа trihāyanī
उपातिष्ठतupātiṣṭhataстоял рядом
पाञ्चालीpāñcālīПанчала
वाशितेवvāśitevaформа vāśiteva
महागजम्mahāgajamвеликий, слон
साона, эта
लतेवlatevaформа lateva
महाशालंmahāśālaṃвеликий
फुल्लंphullaṃформа phullaṃ
गोमतितीरजम्gomatitīrajamкорова
बाहुभ्यांbāhubhyāṃрука
परिरभ्यैनंparirabhyainaṃформа parirabhyainaṃ
प्राबोधयद्prābodhayadконь
अनिन्दिताaninditāбезупречная
सिंहंsiṃhaṃформа siṃhaṃ
सुप्तंsuptaṃформа suptaṃ
वनेvaneв лесу
दुर्गेdurgeформа durge
मृगराजवधूर्mṛgarājavadhūrцарь, сказать
इवivaкак, словно
वीणेवvīṇevaформа vīṇeva
मधुराभाषाmadhurābhāṣāформа madhurābhāṣā
गान्धारंgāndhāraṃформа gāndhāraṃ
साधुsādhuхорошо
मूर्च्छिताmūrcchitāформа mūrcchitā
अभ्यभाषतabhyabhāṣataформа abhyabhāṣata
पाञ्चालीpāñcālīПанчала
भीमसेनम्bhīmasenamБхима, войско
अनिन्दिताaninditāбезупречная
उत्तिष्ठोत्तिष्ठuttiṣṭhottiṣṭhaформа uttiṣṭhottiṣṭha
किंkiṃчто?
शेषेśeṣeформа śeṣe
भीमसेनbhīmasenaБхима, войско
यथाyathāкак
मृतःmṛtaḥформа mṛtaḥ
नामृतस्यnāmṛtasyaформа nāmṛtasya
हिhiведь
पापीयान्pāpīyānформа pāpīyān
भार्याम्bhāryāmжена
आलभ्यālabhyaполучить
जीवतिjīvatiживёт
तस्मिञ्tasmiñформа tasmiñ
जीवतिjīvatiживёт
पापिष्ठेpāpiṣṭheформа pāpiṣṭhe
सेनावाहेsenāvāheвойско
ममmamaмой, у меня
द्विषिdviṣiвраг
तत्tatто, это
कर्मkarmaдело, действие
कृतवत्य्kṛtavatyформа kṛtavaty
अद्यadyaсегодня
कथंkathaṃкак?
निद्रांnidrāṃформа nidrāṃ
निषेवसेniṣevaseформа niṣevase
Литературный перевод

Вайшампаяна сказал: «Ударенная сыном суты, царевна Кришна вспыхнула, желая смерти сияющего военачальника. Тогда дочь Друпады пошла к себе. Совершив очищение по правилу, тонкостанная Кришна омыла водой тело и одежды. Плача, она стала думать, как решить это горе: “Что мне делать? Куда идти? Как должно быть сделано моё дело?” Подумав так, она мысленно пришла к Бхиме: “Сегодня никто, кроме Бхимы, не сделает того, что дорого моему сердцу”. Тогда ночью она встала, оставила своё ложе и побежала, желая защитника, хотя сама имела защитников; разумная Кришна была охвачена великим душевным страданием. Придя на кухню к Бхимасене, Панчали, чисто улыбающаяся, подошла к нему, как совсем белая трёхлетняя корова, выросшая в лесу, или как самка слона в пору желания — к большому слону. Она обняла его руками, как лиана — большой цветущий шал на берегу Гомати, и разбудила безупречного, как жена царя зверей будит спящего льва в труднодоступном лесу. Сладкоречивая Панчали, словно вина, верно настроенная на гандхару, сказала Бхимасене: “Вставай, вставай, Бхимасена! Почему ты лежишь, как мёртвый? Ведь тот, кто не мёртв, но, коснувшись чужой жены, живёт, хуже мёртвого. Как ты можешь предаваться сну, когда жив этот самый грешный военачальник, мой враг, совершивший сегодня такое дело?”»

Версия

7559ae153ff1 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 18:11:28 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами